Tơợ bấc c’moo đâu, Tay Nguyên bơơn lêy nắc muy cóh bấc đhị ta bhúch ma nứih pa bhrợ bhriêl g’lăng. Tu cơnh đêếc, Tây Nguyên âi bơơn Đảng lâng Nhà nước pa bhlâng k’rang tước, cơnh lâng bấc chủ trương, chính sách liêm ghít đhị bh’rợ đào tạo giáo dục bậc đại học; đoọng p’xoọng c’bhúh ma nứih pa bhrợ bhriêl g’lăng đoọng pa dưr tr’mông tr’mêếh pr’ặt tr’nợt.

N’đhơ cơnh đêếc, bh’rợ t’váih trường, t’váih ngành, p’teeetj lâng đào tạo đại học- cao đẳng bấc ơl, buôn bặ đhị bh’rợ t’mật ma nứih học; cơnh lâng cr’noọ nắc t’đang t’pấh t’bấc sinh viên mật học nắc cắh k’rang tước chất lượng đào tạo lâng cr’noọ c’bhúh ma nứih pa bhrợ cóh vel đong âi dưr váih râu cr’pân. Cóh bêl đêếc, đhr’năng học ting cr’lơng, học đoọng t’vêy, cắh vêy cơnh pa chắp l’lăm  đoọng ha dưr dal c’năl xoọc nắc cớ k’đơơng k’bhan sinh viên tốt nghiệp đại học, cao đẳng cóh đâu cắh năl ooy lướt, ha ooy chô.

C’bhúh bha ar xrắ vêy pr’đớc “ Đào tạo đại học, cao đẳng cóh Tây Nguyên: u xưa hay u ta bhúch? Âng c’bhúh PV Đài PRVN ặt cóh Tây Nguyên vêy xay moon ghít ooy râu đâu. Nâu câi nắc bha ar xrắ tr’nơợp, xay trúih đhr’năng sinh viên xang học cóh Tây Nguyên xoọc pa c’rơ a đay chơớc t’mông. Đha nuôr lâng pr’zớc đh’rứah đương xơợng:

# Quán cà phê Biệt Điện ặt đăn đhị Quảng Trường 10-3, Trung tâm thành phố Buôn Ma Thuột. tơợ ra diu tước ha dum, t’mooi ộm cà phê mật glúh ta luôn. Pân đil pân júih pa bhrợ cóh đâu, zấp ngai công zêng dzợ pa bhlâng p’niên; n’đhơ cơnh đêếc cóh bấc móh mặt  n’nắc zêng bơơn lêy râu k’rang k’uôl, ga lêếh ga lêêng. Lấh muy c’moo pa bhrợ cóh đâu, Nguyễn Thị Thảo, ặt cóh chr’val Krong Buk, chr’hoong Krông Pach-  bêl ahay sinh nắc Cao đẳng Sư phạm Đắc Lắc nâu câi âi dưr váih ma nứih pa bhrợ cóh đâu bha lâng. N’đhơ pa bhrợ toong t’ngay, n’đhơ cơnh đêếc zên bơơn đớp zấp c’xêê cắh tước 2 ức m’pâng. xang học âi 2 c’moo ặ, n’đhơ cơnh đêếc cr’noọ cr’niêng dưr váih muy cô giáo pa dạy môn Sinh- hoá âng Thảo công dzợ ặt ch’ngai bha dắh bhlâng:

 Nâu câi cắh âi vêy bh’rợ tr;nêng nắc chấc t’bơơn lướt pa bhrợ cơnh dâu. T’mông cơnh đâu nắc ngai cậ moon doó zr’nắh nắc zên lương cắh đợ mơ. Bhrợ tơợ ra diu tước ha dum, n’đhơ cơnh đêếc muy t’ngay nắc đhêêng bơơn 2, 3 zệt r’bhâu a năm, đhị bêl đêếc nắc ặt vặ đong trọ zấp c’xêê pay lứch 700 r’bhâu đồng. ha dợ t’ngay c’xêê bơơn zước bh’rợ nắc công cắh bơơn năl ghít.

A đhi Nguyễn Thị Kim Hồng, ặt cóh thành phố Buôn Ma Thuột, tốt nghiệp ngành b’băn- Thú y Đại học Tây Nguyên. Tơợ bêl xang học c’moo 2012 tước nâu câi, âi 8 chu đoọng hồ sơ tước apeee cơ quan, đơn vị, công ty; n’đhơ cơnh đêếc đợ apêê hồ sơ nắc dưr lướt cắh bơơn lêy rạch chô. Zấp bêl đoọng hồ sơ nắc muy chi đương kía lâng pa zêng 8 đhị cắh âi bơơn lêy t’ơơi moon. Đoọng đương kía vêy bơơn zước bh’rợ pa bhrợ đănh mâng, a đhi nắc chơớc t’bơơn bh’rợ cóh bấc đhị lâng nâu câi nắc zooi dzoọng pa câl hàng cóh muy cửa hàng pa câl xa nập xập. râu rơơm kiêng bhlâng âng a đhi nắc vêy bh’rợ tr’nêng yêm têêm:

Apêê công ty, nắc muy chơớc pay pân jứih a năm, tu cơnh đêếc acu lướt zước pa bhrợ  pa bhlâng k’đháp. Xang học công âi 2 c’moo ặ nắc cắh âi bơơn zước bh’rợ. pa bhlâng ta uốh ta ruông, ta uốh zên bạc âng a mế a ma âi k’rong đoọng ha cu học prang 4 c’moo nắc nâu câi cắh bơơn zước bh’rợ yêm têêm.

Cắh muy cóh Đắc Lắc a năm đhị tỉnh Lâm ĐỒng, Giai Lai, Kon Tum lâng Đắc Nông công cơnh đêếc. Sinh viên  xang học nắc ặt k’goÓh bấc ơl zấp ooy. Cóh thành phố Buôn Ma Thuột, Đà Lạt cắh cậ Pleiku, bấc sinh viên ặt k’goóh cắh năl cơnh moon, n’đhơ cơnh đêếc cóh apêê chr’hoong ca coong da ding cơnh Đức Trọng, Đơn Dương ( Lâm Đồng); An Khê, Chư Pả, Azunpa ( Gia Lai), Cư Jút, Đắc Min ( Đắc Nông)… zấp c’mô công vêy k’ha riêng sonh viên tốt nghiệp đại học, cao đẳng xang nắc chô ặt k’goóh cóh đong.

Đhị chr’val Gung Ré, chr’hoong Di Linh, tỉnh Lâm ĐỒng, zâp ngai công năl K’đường, ma nứih Cơ-Ho ặt cóh vel K’Ming tr’haanh nắc học choom. đhị đâu 5 c’moo, Đường tốt nghiệp trường Đại học Sư phạm thành phố HCM. Cơnh k’noọ, ta la bằng cử nhân loại giỏi âng a noo vêy đhị pa bhrợ liêm ta níh. N’đhang k’đhơợng hồ sơ t’coó p’loọng k’noọ 10 cơ quan, đơn vị cóh tỉnh đoọng zước bh’rợ nắc cắh đhị đhị t’ơơi đoọng. đhơ vơ cắh năl cơnh bhrợ mốp loom luônh, Đường ặt cóh đong bhrợ ruộng, chóh cà phê. Cr’noọ cr’niêng bhrợ thầy giáo âng K’Đường ặt cơnh đêếc crêê ga lấp r’dợ ooy ha rêê đhuốch. Bh’nhăn mốp loom lấh, bêl đha đhi pân jứih âng đô nắc K’Gúi; prang 3, 4 c’moo pr’loọng đong p’zay t’bơơn zên đoọng p’rơơm ha đha đhi z’lấh “ a bóc vel”. N’đhang cậ đợ tước nâu câi, đha đhi K’Đường công ặt đhị đhr’năng cơnh na noo đay. Âi 3 c’moo ặ, bằng tốt nghiệp loại giỏi Trường Đại học Kiến trúc thành phố HCM âng K’Gúi công dzợ ặt  cóh apêê hồ sơ. Xay trúih bh’rợ học hnàh, bh’rợ tr’nêng âng đay, loom luônh K’Đường công dzợ xơợng ha lêệng ha lụ:

Nâu câi nắc acu ặt cóh đong bhrợ ha rêê zooi a mế a ma, bhrợ ruông lâng chóh cà phê a năm. Acu lướt l’lăm nắc cắh vêy bh’rợ tr’nêng cơnh cr’noọ, apêê đha đhi lướt t’tun lêy cơnh đêếc nắc công đhêy luôn, hâu đươi học, brương tr’nu công cắh vêy bh’rợ tr’nêng đoọng bhrợ têng.

Cóh vel K’Ming, cắh muy vêy đhi noo K’Đường, K’Gúi. Nắc nâu câi, k’noọ 50 sinh viên cóh vel âi xang tốt nghiệp đại học, cao đẳng cắh bơn lêy bh’rợ tr’nêng. Tu cơnh đêếc, bh’rợ học tập cóh K’ming- đhị ting âi tr’haanh moon nắc vel  Đại học lâng công nắc râu hơnh hâng âng ma nứih K’ho cóh Lâm Đồng- bơr pêê c’moo đâu xoọc r’dợ u clệch. Lấh mơ, bấc pr’loọng đong tu p’zay k’rang đoọng ca coon học hành nắc xoọc dưr váih bấc râu ặt zâng ha lêêng. Tu pr’ặt tr’mông, muy bơr sinh viên âi xang học cóh đâu xiêr ooy thành phố HCM zước pa bhrợ cóh apêê zr’lụ công nghiệp; bấc ngai n’lơơng nắc đhứh rạch chô lâng ha rêê ha lai, vel bhươl.

Tốt nghiệp lâng cắh vêy bh’rợ tr’nêng. Sinh viên xang học ặt đương kía nắc công cắh bơơn zước bh’rợ. đhr’năng n’nâu xoọc r’dợ dưr bấc ting c’moo cóh Tây Nguyên; cắh muy a coon a đhi ma nứih a đhuốc nắc pa bhlâng bấc acoon a đhi ma nứih acoon cóh cơnh Gia- rai, Mơnông, C’ho…. Đợ tước nâu câi, prang zr’lụ Tây Nguyên vêy k’noọ 15 r’bhâu sinh viên đại học lâng cao đẳng  vêy hộ khẩu cóh vel đong xoọc ặt k’goóh cắh vêy bh’rợ tr’nêng. Tu cơnh đêếc, đoọng vêy bơơn chơớc muy bh’rợ tr’nêng yêm têêm, bấc a đhi xoọc chơớc lêy zấp cơnh đoọng p’zay ặt cóh thành phố Buôn Ma Thuột, Đà Lạt cắh cậ Pleiku lâng ặt bhrợ zấp râu bh’rợ đoọng t’bơơn t’mông; tơợ pa dạy học ha 1, 2 p’niên, dzoọng pa câl hàng pa tước pa brhợ cóh quán cà phê, đong cha cha cắh cậ ma nứih dzoọng goon lêy… cơnh lâng zên lương pa bhlâng pr’hăt pr’hiêl.

Muy cóh bấc tu bha lâng cr’đơơng tước đhr’năng ca ay loom n’nâu nắc tu sinh viên học ting cr’lơng, học cắh vêy pa chắp l’lăm, đhị bêl apêê trường nắc tr’thi t’váih ngành, t’váih lớp pa choom bấc ơl lâng la lấh u buôn bặ đhị bh’rợ t’mật pay học sinh, đoọng cr’noọ cr’niêng ha râu cha chô. C’bhúh phóng viên Đài PRVN ặt đhị Tây Nguyên vêy xay trúih cớ ooy râu đâu cóh bha ar xrắ t’tun cơnh lâng pr’đớc “ tr’thi t’váih ngành, t’pấh sinh viên”. Đha nuoro lâng pr’zớc đương xơợng!