Vel Khuốc, chr’val Phong Châu, chr’hoong Đông
Hưng, tỉnh Thái BÌnh nắc 1 cóh 7 k’tiếc chèo âng k’tiếc Việt cơnh lâng k’zệt
c’bhúh hát chèo lướt biểu diễn prang zr’lụ. Ma nứih vel Khuốc tr’haanh pa prá
xa nay doó u rănh, hát pr’hay, múa liêm. Tết tước ha pruốt chô, đha nuôr lâng pr’zớc đh’rứah lâng Ngọc Ngà, PV Đài PRVN chô lum
k’tiếc chèo vel Khuốc đoọng xơợng đha nuôr cóh đâu pa cắh z’hai ớ.
Trên nền nhạc
chèo: C’lâng vel đong
ha roo t’ngay đâu xơợng loom bhui har cắh cơnh. Thái Bình âi tơợ ahay a hươn,
vel đong cu nắc, nắc đoo k’tiếc hát chèo… Đhị vel đong k’rơ bhâu pr’hát pr’hay
liêm…
Nắc đoo đợ cr’liêng pr’hát pr’hay liêm âng acoon
p/niên Phạm Thị Hải, 6 c’moo ặt cóh vel Khuốc. Mr’cơnh cơnh đha nuôr vel n’nâu,
k’dâng lêy Hải nưl hát chèo tơợ bêl choom pa prá. Cắh ngai năl ghít chèo vel
Khuốc tơợp vêy tơợ bêl. Nắc muy năl, tơợ a hay a hươn, chèo vel Khuốc âi
tr’haanh prang záp ooy. Đhăm k’tiếc n’nắc âi bhrợ t’váih bấc apêê choom hát
chèo cơnh Trùm Đào, Trùm Thương, Huyện Đoàn, Kép Mục… Chèo âi ặt ma mông tơợ
đanh, dưr váih a vị váih ch’nêếh âng đha nuoro cóh đâu. Đoọng ma nứih vel Khuốc
pa prá đh’rứah cóh vel zêng p’ma moon, muy p’rá bấc cr’liêng, tr’pang têy ha
dưr, nắc năl múa chèo- pr’múa liêm âng ma nứih vel đong ha roo. A va Nguyễn Thị
Minh, muy đha nuôr vel Khuốc xay moon:
Acu
kiêng đợ bhr’ươr chèo cơnh chèo âi moọt ặt ooy lêệ la cu, tu cơnh đêếc acu
kiêng bhlâng chèo. Nâu câi đong cu zấp ngai ca coon cha chau cóh pr’loọng đong
diễn muy vở “ Lưu Bình Dương Lễ” nắc liêm choom bhlâng. Vêy truyền thống, đhi
noo ca coon cha chau zêng choom hát chèo. Xơợng hát chèo pr’hay bhlâng.
T’coóh Quách Văn Sáu, cán bộ văn hoá
chr’val Phong Châu, chr’hoong Đông Hưng moon:
Moon
hâu tu apêê đoo kiêng chèo, tu tơợp dzợ tứi bêl ặt đhị tr’pang têy a mế âi bơơn
xơợng a mế pa dơng lâng apêê cr’liêng pr’hát chèo, nắc ặt clập moọt đợ dưr pậ
nắc kiêng chèo, ha dang t’moóh hâu tu kiêng chèo nắc cắh ngai choom moon hâu
tu. Bấc ngai pa cắh nắc moon la lấh, n’đhơ cơnh đêếc, la lua cậ, chèo cóh vel
Khuốc cơnh nắc ch’na cha đác ộm, bh’rợ zấp t’ngay âi clập ooy lêệ a ham đha
nuôr cóh đâu, p’ma moon cơnh avị cha đác ộm zấp t’ngay nắc ng’cơnh choom u bil
câ.
Đhị hát chèo vel khuốc nắc sân khấu 4
mặt, đoọng diễn viên, ma nứih đương lêy choom ặt prá đh’rứah. Tu cơnh đêếc,
diễn viên vel Khuốc choom xay prá, tơợ cr’liêng pr’hat, cr’liêng p’rá apêê zêng
choom xay moon u liêm tr’bêếc. ma nứih diễn, ma nứih lêy cơnh ha vil lơi ga
lêếh ga lêêng, ha vil lơi pr’ặt tr’mông pa bhrợ ta têng ga lêếh ga lêêng bêl
bhrợ cơnh bấc pr’noo liêm, đợ pr’ặt
tr’mông liêm pe’hay. Ma núih vel Khuốc
lướt diễn đơơng âng muy bêệ grăng đớc pr’đươi pr’dua, quần áo. N’đhơ nắc
grăng công nắc muy tr’coó xa nul, bêl nắc tr’nợt âng bhua tợt, bêl nắc pa pan
âng quan bhrợ bhiệc, bêl nắc tr’nợt đoọng apêê tợt đọc sách. Bêệ chr’đhí cóh
têy công nắc muy pr’đươi choom đươi bấc cơnh. Moon cơnh t’coóh Nguỹen Văn Ro,
Chủ nhiệm Câu Lạc bộ Chèo vel Khuốc, chèo vel Khuốc lêy pa bhlâng tr’đăn cơnh
lâng đha nuôr cóh đâu:
Apêê
đoo hát cắh pr’hay n’đhơ cơnh đêếc nắc apêê đoo hát crêê. Nắc doo muy râu
pr’đơợ buôn, tr’haanh bhlâng nắc apêê đoo diễn pa bhlâng lêy u liêm choom, bhrợ
ha đay lêy cơnh la lua. Cơnh bhr’ươr “đhuum đhr’nuum plêêng” nắc choom đoọng ha
pêê lêy năl lâng n’nắc t’coóh n’nắc ộm boọl cơnh la lua …
Nâu câi, cóh lấh 150 bhr’ươr lâng vở
diễn chèo bơơn dáp nắc ma nứih vel Khuốc choom hát k’ha riêng bhr’ươr, vêy bấc
bhr’ươr nắc muy chèo vel Khuốc a năm vêy, cơnh: Hà Vị, Thu không, Duyên phận,
Tả từ đường… xang n’nắc apêê vở chèo ty cơnh Phan Trần, Kim Nhan, Tống Trân Cúc
Hoa…. Ha dang ngai âi ting lêy apêê vở cơnh: Từ Thức lum Tiên, Quan âm Thị
Kính, Lưu Bình Dương Lễ, Thuý Vân ton bhrợ xươl vêy lêy, công muy vở diễn
n’nắc, công đợ cr’liêng n’nắc, bh’rợ n’nắc n’đhơ cơnh đêếc cr’liêng pr’hát âng
chèo vel Khuốc nắc u la lay. Tu apêê ma nứih vel Khuốc ta luôn zư đớc bhr’ươr
chèo ty. Đợ bhr’ươr chèo vel Khuốc vêy chấm, phẩy ghít liêm lâng nắc muy vêy ma
nứih vel Khuốc pa choom đoọng ha vel Khuốc nắc vêy đhêệng, vêy đhiệp ting
bhr’ươr… t’coóh Qách văn Sáu cán bộ văn hoá chr’val xay moon:
Cóh
vel Khuốc apêê đoo choom lấh đhị lơơng, nắc đhị bh’rợ ứng diễn. apêê đoo ứng
diễn đhị sân khấu pa bhlâng pr’hay. Bấc bêl vêy bấc râu cắh vêy cóh bha ar
n’đhơ cơnh đêếc apêê đoo công diễn cóh n’dúp cắh choom năl. Nắc u la lay lâng sân khấu hiện đại, chr’ngai lâng ma nứih
lêy.
Z’lấh cắh năl đợ zr’nắh k’đháp, tr’xăl
t’mêê âng pr’ặt tr’mông, chèo vel Khuốc công doó choom bil pật đợ râu chr’nắp
âi l’lăm vêy, dưr váih a ham lêệ âng zấp ngai. Vêy cr’chăl, hát chèo âi dưr
váih bh’rợ văn hoá âng zấp ngai, prang vel vêy 14 c’bhúh hát chèo lướt biểu
diễn prang miền bắc.
Múa hát, diễn chèo âi dưr váh pr’ặt
tr’mông âng đha nuôr vel Khuốc, đoọng đợ záp bêl tết tước ha pruốt chô, đợ ma
nứih acoon lướt bhrợ cha ch’ngai chô ooy k’tiếc đong, bhui har bhrợ têng hội
chèo. Thi diễn chèo đoọng bhuốih a bhuúc, công nắc đoọng apêê c’bhúh hát chèo
t’moóh pr’choom đh’rứah, râu lơơng cớ nắc bhrợ đoọng ha đha nuôr vel. Bấc
t’ngay n’nâu, prang vel r’rộ r’răm đơơr cha gâr, apêê đoo lướt lêy hát chèo bấc
cơnh t’ngay bhiệc bhan. Apêê đoo moon đh’rứah” đha nuôr vel Khuốc cha tết lâng
chèo…
Viết bình luận