Ha pruốt chô đhị đhăm k’tiếc chèo vel Khuốc
Thứ ba, 00:00, 24/02/2015


 Vel Khuốc, chr’val Phong Châu, chr’hoong Đông Hưng, tỉnh Thái BÌnh nắc 1 cóh 7 k’tiếc chèo âng k’tiếc Việt cơnh lâng k’zệt c’bhúh hát chèo lướt biểu diễn prang zr’lụ. Ma nứih vel Khuốc tr’haanh pa prá xa nay doó u rănh, hát pr’hay, múa liêm. Tết tước ha pruốt chô, đha nuôr lâng pr’zớc  đh’rứah lâng Ngọc Ngà, PV Đài PRVN chô lum k’tiếc chèo vel Khuốc đoọng xơợng đha nuôr cóh đâu pa cắh z’hai ớ.

Trên nền nhạc chèo:  C’lâng vel đong ha roo t’ngay đâu xơợng loom bhui har cắh cơnh. Thái Bình âi tơợ ahay a hươn, vel đong cu nắc, nắc đoo k’tiếc hát chèo… Đhị vel đong k’rơ bhâu pr’hát pr’hay liêm…

 Nắc đoo đợ cr’liêng pr’hát pr’hay liêm âng acoon p/niên Phạm Thị Hải, 6 c’moo ặt cóh vel Khuốc. Mr’cơnh cơnh đha nuôr vel n’nâu, k’dâng lêy Hải nưl hát chèo tơợ bêl choom pa prá. Cắh ngai năl ghít chèo vel Khuốc tơợp vêy tơợ bêl. Nắc muy năl, tơợ a hay a hươn, chèo vel Khuốc âi tr’haanh prang záp ooy. Đhăm k’tiếc n’nắc âi bhrợ t’váih bấc apêê choom hát chèo cơnh Trùm Đào, Trùm Thương, Huyện Đoàn, Kép Mục… Chèo âi ặt ma mông tơợ đanh, dưr váih a vị váih ch’nêếh âng đha nuoro cóh đâu. Đoọng ma nứih vel Khuốc pa prá đh’rứah cóh vel zêng p’ma moon, muy p’rá bấc cr’liêng, tr’pang têy ha dưr, nắc năl múa chèo- pr’múa liêm âng ma nứih vel đong ha roo. A va Nguyễn Thị Minh, muy đha nuôr vel Khuốc xay moon:

Acu kiêng đợ bhr’ươr chèo cơnh chèo âi moọt ặt ooy lêệ la cu, tu cơnh đêếc acu kiêng bhlâng chèo. Nâu câi đong cu zấp ngai ca coon cha chau cóh pr’loọng đong diễn muy vở “ Lưu Bình Dương Lễ” nắc liêm choom bhlâng. Vêy truyền thống, đhi noo ca coon cha chau zêng choom hát chèo. Xơợng hát chèo pr’hay bhlâng.

T’coóh Quách Văn Sáu, cán bộ văn hoá chr’val Phong Châu, chr’hoong Đông Hưng moon:

Moon hâu tu apêê đoo kiêng chèo, tu tơợp dzợ tứi bêl ặt đhị tr’pang têy a mế âi bơơn xơợng a mế pa dơng lâng apêê cr’liêng pr’hát chèo, nắc ặt clập moọt đợ dưr pậ nắc kiêng chèo, ha dang t’moóh hâu tu kiêng chèo nắc cắh ngai choom moon hâu tu. Bấc ngai pa cắh nắc moon la lấh, n’đhơ cơnh đêếc, la lua cậ, chèo cóh vel Khuốc cơnh nắc ch’na cha đác ộm, bh’rợ zấp t’ngay âi clập ooy lêệ a ham đha nuôr cóh đâu, p’ma moon cơnh avị cha đác ộm zấp t’ngay nắc ng’cơnh choom u bil câ.

Đhị hát chèo vel khuốc nắc sân khấu 4 mặt, đoọng diễn viên, ma nứih đương lêy choom ặt prá đh’rứah. Tu cơnh đêếc, diễn viên vel Khuốc choom xay prá, tơợ cr’liêng pr’hat, cr’liêng p’rá apêê zêng choom xay moon u liêm tr’bêếc. ma nứih diễn, ma nứih lêy cơnh ha vil lơi ga lêếh ga lêêng, ha vil lơi pr’ặt tr’mông pa bhrợ ta têng ga lêếh ga lêêng bêl bhrợ cơnh bấc pr’noo liêm, đợ pr’ặt  tr’mông liêm pe’hay. Ma núih vel Khuốc  lướt diễn đơơng âng muy bêệ grăng đớc pr’đươi pr’dua, quần áo. N’đhơ nắc grăng công nắc muy tr’coó xa nul, bêl nắc tr’nợt âng bhua tợt, bêl nắc pa pan âng quan bhrợ bhiệc, bêl nắc tr’nợt đoọng apêê tợt đọc sách. Bêệ chr’đhí cóh têy công nắc muy pr’đươi choom đươi bấc cơnh. Moon cơnh t’coóh Nguỹen Văn Ro, Chủ nhiệm Câu Lạc bộ Chèo vel Khuốc, chèo vel Khuốc lêy pa bhlâng tr’đăn cơnh lâng đha nuôr cóh đâu:

Apêê đoo hát cắh pr’hay n’đhơ cơnh đêếc nắc apêê đoo hát crêê. Nắc doo muy râu pr’đơợ buôn, tr’haanh bhlâng nắc apêê đoo diễn pa bhlâng lêy u liêm choom, bhrợ ha đay lêy cơnh la lua. Cơnh bhr’ươr “đhuum đhr’nuum plêêng” nắc choom đoọng ha pêê lêy năl lâng n’nắc t’coóh n’nắc ộm boọl cơnh la lua …

Nâu câi, cóh lấh 150 bhr’ươr lâng vở diễn chèo bơơn dáp nắc ma nứih vel Khuốc choom hát k’ha riêng bhr’ươr, vêy bấc bhr’ươr nắc muy chèo vel Khuốc a năm vêy, cơnh: Hà Vị, Thu không, Duyên phận, Tả từ đường… xang n’nắc apêê vở chèo ty cơnh Phan Trần, Kim Nhan, Tống Trân Cúc Hoa…. Ha dang ngai âi ting lêy apêê vở cơnh: Từ Thức lum Tiên, Quan âm Thị Kính, Lưu Bình Dương Lễ, Thuý Vân ton bhrợ xươl vêy lêy, công muy vở diễn n’nắc, công đợ cr’liêng n’nắc, bh’rợ n’nắc n’đhơ cơnh đêếc cr’liêng pr’hát âng chèo vel Khuốc nắc u la lay. Tu apêê ma nứih vel Khuốc ta luôn zư đớc bhr’ươr chèo ty. Đợ bhr’ươr chèo vel Khuốc vêy chấm, phẩy ghít liêm lâng nắc muy vêy ma nứih vel Khuốc pa choom đoọng ha vel Khuốc nắc vêy đhêệng, vêy đhiệp ting bhr’ươr… t’coóh Qách văn Sáu cán bộ văn hoá chr’val xay moon:

Cóh vel Khuốc apêê đoo choom lấh đhị lơơng, nắc đhị bh’rợ ứng diễn. apêê đoo ứng diễn đhị sân khấu pa bhlâng pr’hay. Bấc bêl vêy bấc râu cắh vêy cóh bha ar n’đhơ cơnh đêếc apêê đoo công diễn cóh n’dúp cắh choom năl. Nắc u la lay  lâng sân khấu hiện đại, chr’ngai lâng ma nứih lêy.

Z’lấh cắh năl đợ zr’nắh k’đháp, tr’xăl t’mêê âng pr’ặt tr’mông, chèo vel Khuốc công doó choom bil pật đợ râu chr’nắp âi l’lăm vêy, dưr váih a ham lêệ âng zấp ngai. Vêy cr’chăl, hát chèo âi dưr váih bh’rợ văn hoá âng zấp ngai, prang vel vêy 14 c’bhúh hát chèo lướt biểu diễn prang miền bắc.

Múa hát, diễn chèo âi dưr váh pr’ặt tr’mông âng đha nuôr vel Khuốc, đoọng đợ záp bêl tết tước ha pruốt chô, đợ ma nứih acoon lướt bhrợ cha ch’ngai chô ooy k’tiếc đong, bhui har bhrợ têng hội chèo. Thi diễn chèo đoọng bhuốih a bhuúc, công nắc đoọng apêê c’bhúh hát chèo t’moóh pr’choom đh’rứah, râu lơơng cớ nắc bhrợ đoọng ha đha nuôr vel. Bấc t’ngay n’nâu, prang vel r’rộ r’răm đơơr cha gâr, apêê đoo lướt lêy hát chèo bấc cơnh t’ngay bhiệc bhan. Apêê đoo moon đh’rứah” đha nuôr vel Khuốc cha tết lâng chèo…

Tags:

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC