Ắt
cóh a ral da ding Voi ma bhuy, doó lấh ch’ngai tợơ đhr’đấc Prenn, thành phố Đà
Lạt, tỉnh Lâm Đồng, vel Đarahoa dzợ đớc cơnh lơơng nắc vel Con Gà, chr’val Hiệp
An, chr’hoong Đức Trọng ( Lâm Đồng) vêy 100% đhanuôr acoon cóh ắt mamông nắc ma
nuýh Kơ Ho. Cắh muy vel bhươl vêy bấc râu liêm chr’nắp đắh văn hoá, Đarahoa dzợ
nắc vel đhị pazêng apêê vel acoon cóh Kơ Ho đhị Lâm Đồng tợơp bhrợ têng ha rêê
đhuốch ting cơnh c’lâng công nghệ dal, zooi tr’mung tr’ méh âng đhanuôr bơơn ha
dưr đấh lấh. đhanuôr lâng pr’zợc nắc đh’rứah lâng phóng viên Quang Sáng tước
Đarahoa đoọng chấc lêy râu laliêm âng vel bhươl lâng pazêng chr’nắp liêm pr’hay
cóh pr’ắt tr’mông, râu t’mêê cóh pa bhrợ ta têng âng đhanuôr cóh đâu.
Cóh đhr’nong đong ngăn, t’coóh Kơ Sá Ha Ji, muy cóh pazêng ma nuýh tợơp đươi
dua công nghệ dal đhị bhrợ têng bhơi ra véh, pô đhị Đarahoa moon ghít: tợơ râu
tr’xăl đắh cr’noọ pa chắp đhị bhrợ têng, pr’ắt tr’mông vật chất lâng tinh thần
âng đhanuôr cóh vel bhươl ơy ha dưr liêm ghít. Đhơ đhơ ngai cung pa zay bhrợ
cha, doó dzợ pa chắp đương g’nưm tợơ râu chroi đoọng âng Nhà nước cơnh lalăm a
hay. Râu liêm choom đắh tr’mung tr’méh, tr’xăl đắh pr’ắt tr’mông tinh thần đhị
vel bhươl tợơ đếêc nắc ting pa tếêt za zưm lấh mơ. Tết nắc zập pr’loọng đong
bơơn đhêy ắt, hơnh déh ha pruốt đh’rứah lâng râu bhui har âng ma nuýh hêê cóh
prang k’tiếc k’ruung, nắc râu tr’xăl p pa bhlầng âng đhanuôr acoon cóh đhị đâu.
T’coóh Kơ Sá Ha Ji, moon:
Lêy ghít nắc tr’mung tr’méh ha dưr lấh lalăm
a hay, đhanuôr ơy pa choom cơnh bhrợ cha, cơnh chóh bếêt bhơi ra véh, chóh pô,
k’rang eley t’nơơm cà phê. Hơnh déh tết nguyên đán nắc zập đoo pr’loọng zêng
đương hơnh déh, zập ngai cung bhui har cha tết, tu hơnh déh c’moo t’mêê hơnh
déh Đảng, hơnh déh ha pruốt âng pazêng đhanuôr tu cơnh đếêc zập ngai cung bhui
har, bơơn đhêy ắt đoọng đh’rứah hơnh déh, bhui har!
Tợơ cắh ơy choom bhrợ têng, pa bhlầng nắc g’nưm
tợơ t’nơơm ha roo muy hânnoo zập c’moo, cắh muy t’coóh Kơ Sá Ha Ji nắc lấh 200
pr’loọng đong đhanuôr acoon cóh Kơ Ho đhị Đarahoa zêng ơy đươi dua râu liêm
choom âng khoa học kỹ thuật đhị pa bhrợ ta têng. Đhanuôr cắh muy chóh bhrợ
t’nơơm ha roo nắc dzợ chóh zập râu chr’nóh lơơng vêy chr’nắp kinh tế dal lấh,
bấc bhlầng nắc pô lâng bhơi ra véh. Đươi vêy cơnh đếêc, nắc bh’nơơn âng chô
ting ch’nắc ma nuýh cóh đâu vêy ha dưr dal lấh, k’nặ 30 ức đồng/ch’nắc/c’moo,
bấc lấh 3 chu t’ping lâng 5 c’moo lalăm đếêc. Đợ pr’loọng đong đha rựt tợơ 70%
cung ơy xiêr dzợ 8%.
Amoó Ka
Hằng, ắt đhị x’ría vel đoỌng năl, zập đoo c’moô pr’loọng đong a moó cung hơnh
déh ha pruốt cóh pazêng t’ngay tết, đhị c’moo đâu nắc lêy bhui har lấh mơ. Lấh
3 sào m’pâng chóh bhơi ra véh t’viêng ơy âng chô bh’nơơn lấh 50 ức đồng đhị
hânnoo tết, 2ha cà phê cung bơơn 4 tấn cr’liêng goóh…ơy zooi pr’loọng đong a
moó k’rong m’bứi zên đoọng k’rong bhrợ đhị hânnoo t’tun. A moÓ Ka Hằng bhui
har:
Lalăm a hay nắc tr’mung tr’méh cắh tệêm
ngăn, bêl đhị đâu, bêl đhị tốh tu cơnh đếêc bêl k’bhố, bêl ha ul, bhrợ cắh zập
cha, nâu kêi đươi vêy chóh bhrợ tệêm ngăn, pa bhlầng nắc chóh pô, ra véh sạch,
đươi vêy tợơ đếêc nắc tr’mung tr’méh k’bhố ngăn lấh, cắh muy zập cha nắc dzợ
râu đớc. moon za zưm cr’chăl đăn đâu tr’mung tr’méh âng đhanuôr ơy ha dưr liêm.
Tết nhứt zập ngai zêng bhui har hơnh déh ha pruốt, ắt ch’ớh bhui har.
Pa
căn Lê Thị Hà, Phó Chủ tịch UBND chr’val Hiệp An, chr’hoong Đức Trọng moon,
bh’nơơn nâu nắc muy cr’chăl tr’xăl liêm choom âng đhanuôr acoon cóh đhị pa bhrợ
ta têng. Pa căn Lê Thị Hà moon:
XoỌc đâu đhanuôr ơy năl cơnh bhrợ têng, chóh
bếêt, chóh ha roo muy hânnoo xang nắc đhanuor chóh cớ cà chua,chóh prớ, a
tuông… đhanuôr ơy choom đươi dua khoa học kỹ thuật đhị pa bhrợ ta têng, đươi
vêy cơnh đếêc bh’nơơn âng chô dal bhlầng. Zập đoo pr’loọng đong zêng vêy xe
máy, ti vi, zêng vêy điện thoại. t’ngay lễ, tết nắc apêê lướt câl săm, úh zệê
bánh tét đh’rứah lâng apêê a đhuốc hơnh déh ha pruốt, cha tết, apêê cung ộm
cha, ch’ớh ch’lê đui cơnh apêê a đhuốc.
Đh’rứah
lâng vel Con Gà-Đarahoa, 2 vel đhanuôr acoon cóh nắc K’Rèn lâng K’Long âng
chr’val Hiệp An, chr’hoong Đức Trọng cung cắh pa đhêy tr’xăl, z’lấh k’đháp ha
dưr ting t’ngay. Clung công nghệ dal lâng đhăm bhứah 1.500ha âng chr’val, vêy
m’pâng nắc ần đhanuôr acoon cóh Kơ Ho, chr’nắp bhrợ têng tợơ 200-250 ức
đồng/hecta/c’moo. Cóh đâu nắc đhị váih muy clung pậ bhứah, chroi k’rong hiện
đại hoá ha rêê đhuốch, pa dưr dal pr’ắt tr’mông âng đhanuôr./.
Viết bình luận