K’dâng tước c’moo 2020, c’bhúh pa bhrợ prang k’tiếc hêê bơơn dâng 60 ức cha nắc. đoọng bhrợ t’bhứah mạng lưới an sinh xã hội đoọng ha ma nứih pa bhrợ bêl đhêy hưu, Việt Nam k’đươi moon tước c’moo 2020 vêy dâng 50% ( ma mơ lâng 30 ức cha nắc ma nứih pa bhrợ) ting pấh bảo hiểm xã hội, cóh đêếc k’rong bhrợ t’bhứah đợ apêê ting pấh bảo hiểm xã hội tự nguyện. n’đhơ cơnh đêếc, tước cr’chăl n’nâu nắc đhêêng vêy k’noọ 200.000 cha nắc ting pấh BHXH tự nguyện. Bấc ngai pang ra k’đháp mặ bơơn đợ mơ cr’noọ ta moon n’nâu. 

Bhrợ nhân viên văn phòng đoọng ha muy công ty cr’nhăng đhị Hà Nội, a moó Nguyễn Thị Lan Anh đớp đợ zên lương lấh 5 ức đồng/c’xêê, n’đhơ cơnh đêếc cắh bơơn doanh nghiệp câl bảo hiểm xã hội. n’đhơ cơnh đêếc năl quyền lợi cắh liêm crêê n’đhơ cơnh đêếc a moó cắh pân  t’moóh ti k’pân doanh nghiệp cắh dzợ đoọng pa bhrợ. Bêl bơơn tmoóh hâu tu cắh câl bảo hiểm xã hội tự nguyện đoọng đươi dua lương hưu nắc a moó moon, cắh âi năl ghít ooy lợi ích âng râu bảo hiểm n’nâu:

Azi lướt bhrợ nắc muy cr’noọ bơơn pay zên lương a năm, cắh chấc pa chắp tước câl bảo hiểm ng’cơnh ooy. Bấc ngai nắc muy câl bảo hiểm y tế a năm, đoọng bêl lum jéh ca ay nắc vêy choom ta clơ đhị bh’rợ z’nươu tr’hâu, cắh k’rang tước brương tr’nu đhêy hưu nắc vêy ma lương ốt. vêy bấc ngai cơnh azi công xơợng moon tước bảo hiểm xã hội tự nguyện n’đhang cậ  cắh ghít ooy chế độ bảo hiểm n’nâu ng’cơnh ooy. Lấh mơ, ting acu năl nắc râu bảo hiểm n’nâu nắc câl 100% tu cơnh đêếc apêê đoo xơợng chơớ hơơ zên, cắh kiêng pay câl.

Ha dợ a moó Nguyễn Thị Dung, cóh quận Cầu Giấy, bhrợ đong pa câl pr’đươi đươi dua đhị đong xay moon, cắh năl râu bảo hiểm xã hội tự nguyện lâng công cắh âi bơơn ngai pa choom xay moon đoọng n’đắh zên câl công cơnh chế độ, quyền lợi bơơn đươi dua bêl lứch c’rơ pa bhrợ. Xoọc dâu, a moó nắc muy k’rang tước bảo hiểm y tế tự nguyện, tu ta luôn lướt zư pa dứah cr’ay:

Acu cắh âi bơơn xơợng ta moon tước râu bảo hiểm n’nâu lâng công cắh bool chấc pa chắp tước câl bảo hiểm xã hội. acu nắc muy năl bảo hiểm y tế a năm, tu bêl đoọng 600 r’bhâu đồng/c’moo. Cóh đâu acu cắh bơơn lêy ngai tước xay moon râu rí, đấc ooy phường câl bảo hiểm y tế, đha nuôr cóh đâu công đhêêng muy câl bảo hiểm y tế a năm, cắh bơơn lêy ngai câl bảo hiểm xã hội.

Ting Bộ Lao động- thương binh lâng xã hội, xang 8 c’moo xơợng bhrợ chính sách bảo hiểm xã hội tự nguyện, tước nâu câi, đợ ngai ting pấh t’mêê nắc cắh tước 200 r’bhâu cha nắc, bơơn 0,35% đợ ma nứih pa bhrợ xoọc dzợ mặ pa bhrợ. Tu cơnh đêếc, Luật bảo hiểm xã hội ( bhr’lậ) pa chắp tước apêê ngai vêy crêê tước ma nứih pa bhrợ buôn da dô nắc đợ ngai buôn ký hợp đồng n’dúp 3 c’xêê lâng c’bhúh pa bhrợ  cóh đong, c’la đay tự bhrợ t’váih bh’rợ đhị bảo hiểm xã hội tự nguyện. n’đhơ cơnh đêếc, bh’rợ bhrợ t’bhứah đợ apêê n’nâu xoọc nắc bài toán k’đháp cơnh lâng ngành bảo hiểm xã hội. bấc nắc apêê pa bhrợ n’nâu vêy bh’rợ cắh yêm têêm, thu nhập đệ, cắh  k’rang tước cắh cậ căh âi năl ghít ooy râu liêm crêê bêl ting pấh bảo hiểm xã hội. ha dang cắh bơơn Nhà nước zooi đoọng m’bứi zên câl nắc k’đháp t’đang t’pấh ma nuíh pa bhrợ ting pấh.

Bộ LĐ-TB&XH xoọc bhrợ têng dự thảo Nghị định quy định liêm ghít xơợng đươi muy bơr điều âng Luật Bảo hiểm xã hội, cóh đêếc k’đươi zooi đoọng zên câl bảo hiểm xã hội ha ma nứih ting pấh tự nguyện cơnh lâng 2 c’lâng xa nay. C’lâng xa nay 1: Nhà nước zooi đoọng zên ha ma nứih ting pấh bảo hiểm xã hội tự nguyện lâng zooi đoọng 10 c’moo tr’nơợp; đợ mơ ta zooi đoọng âng Nhà nước ting tỷ lệ % t’ping lâng zên đoọng hắt bhlâng, 5 c’moo tr’nơợp nắc 50%; 5 c’moo t’tun cớ nắc 30%. Ha dợ c’lâng x âny 2, Nhà nước nắc muy zooi đoọng câl bảo hiểm xã hội ha ma nứih pa bhrợ cóh zr’lụ vel bhươl ting pấh bảo hiểm xã hội tự nguyện, đợ  ta zooi đoọng zấp c’xêê nắc 30% đợ mơ zên đoọng hắt bhlâng. P’căn Trần Thị Thuý Nga, Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm xã hội đoọng năl:

Ng’cơnh bhrợ đoọng vêy choom xay trúih zấp prang apêê cr’liêng xa nay vêy cóh luật tước đha nuôr nắc muy bh’rợ đhị bh’rợ xơợng bhrợ. Luật pháp nắc âi ặ u váih, muy cóh bấc bh’rợ chr’nắp n’nắc, nắc đoo bh’rợ xay trúih. Apêê đoo cắh âi năl nắc ng’cơnh bhrợ đoọng apêê đoo năl. Apêê cr’liêng xa nay n’nắc choom xay trúih đhị apêê kênh âng apêê cơ quan truyền thông, lấh n’nắc dzợ choom vêy moọt bhrợ âng zấp đoo cơ quan, ban ngành nắc vêy mặ bhrợ têng. Bêl đha nuôr âi bơơn năl nắc apêê đoo vêy choom tr’xăl đhị bh’rợ.

Luật bảo hiểm xã hội ( Bhr’lậ) vêy pr’đươi tơợ 1/1/2016 quy định bấc chính sách đoọng t’đang t’pấh ma nứih pa bhrợ tự nguyện ting pấh. n’đhơ cơnh đêếc, ha dang cắh tr’xăl cơnh bhrợ, xay trúih đhộ bhứah, p’ghít tước zấp cha nắc pa bhrợ nắc cr’noọ xa nay bhrợ t’bhứah đợ apêê pấh bảo hiểm xã hội nắc k’đháp mặ bhrợ têng./.