Đhanuôr lâng pr’zợc chắp nhêr!
Dzoọng tr’nơợp đắh bh’rợ b’băn đươi
đợc lót sinh học dzợ ta moon nắc bh’rợ Băn a’ọc cắh hoọm, tỉnh Hà Nam xoọc nặc
vel động k’đơơng a’cọ âng zâp tỉnh đắh Bắc đươi dua c’lâng bh’rợ băn bhrợ t’mêê
đươi dua công nghệ sinh học. xang k’noọ 3 c’moo xay bhrợ tr’nơợp âng đơơng
bh’nơơn liêm choom đắh kinh tế, pa’xiêr nha’nhự môi trường đhị zâp zr’lụ k’tiếc
đhanuôr ắt ting lêy lâng b’băn truyền thống. PV Đài p’rá VN vêy bha ar x’rặ xay
moon đắh bhiệc nâu.
Pr’loọng
đông t’coóh Đinh Trí Văn, chr’val Khả Phong, chr’hoong Kim Bảng, tỉnh Hà Nam
băn a’ọc k’zệt c’moo đâu. Cung cơnh bấc pr’loọng đông n’lơơng cóh vel, tu k’tiếc
cắh pậ bhứah, nắc c’roọl băn a’ọc bơơn bhrợ p’têết đăn đhị đông ta’pêếh. t’coóh
moon, lâng 20 p’nong a’ọc, bêl ahay pr’loọng đông t’coóh nắc bil bấc c’rơ g’lêếh
príh doóh, xúah đông a’ọc, hân đhơ cơnh đêếc, râu nặ nung dưr nặ bhrợ đông
t’coóh lâng bấc đông đăn đhị đâu cắh mặ xâng, zâp bêl cung k’đập p’loọng, lấh
mơ nắc ooy đợ t’ngay p’răng pứih. Hân đhơ cơnh đêếc, tơợ bêl đươi bhrợ cơnh
c’lâng bh’rợ băn a’ọc cóh đệm lót sinh học, buôn ta moon nắc Băn a’ọc cắh hoọm
nắc t’coóh Đinh Trí Văn ơy bơơn lêy râu chr’nắp liêm âng bh’rợ nâu zâp đắh bhiệc:
Bêl bơơnnnăl bh’rợ nâu, acu chấc
lêy năl, apêê moon pachoom nắc acu tự bhrợ. Bh’rợ nâu doọ râu k’đhạp. bêl moót
ooy đông doọ vêy râu xâng nặ nung. Cóh pr’loọng đông cung xâng đha’hư mát. Bêl
vêy bh’rợ nâu nắc têêm ngăn bhlâng. Bấc ngai lướt ta’moóh a’noo cắh dzợ băn a’ọc?
xăl lơi đệm nâu nắc ahêê pay đươi zư lêy đoọng ha bhiệc chóh a’bhoo 3 hân noo
âng đơơng bón ruộng.
B’băn
cóh nền đệm lót sinh học nắc c’lâng bh’rợ đươi dua zâp râu vi sinh vật vêy
đhr’năng phân giải k’rơ chất ta’lơi âng bh’năn băn, bhrợ môi trường doọ nha’nhự.
Bhiệc bhrợ nâu nắc buôn bhlâng, xang bêl ủ men vi sinh lâng mùn cưa cắh cậ trấu
tơợ 3-5 t’ngay nắc choom đoọng râu bh’năn moót ooy c’roọl. xang lứch cr’chăl
t’ngay đươi dua, zâp chất đệm lót bơơn âng đơơng bhrợ phân bón đoọng ha t’nơơm
chr’nóh liêm choom. A’ngắh Nguyễn Thị Hồng, chủ tịch UBND chr’val Khả Phong,
chr’hoong Kim Bảng, tỉnh Hà Nam đoọng năl: cr’chăl tr’nơợp xay bhrợ cung lưm bấc
zr’nắh k’đhạp tu đhanuôr cắh ơy năl gít lứch râu liêm chr’nắp âng bhiệc băn a’ọc
ting c’lâng bh’rợ t’mêê, bấc pr’loọng đông b’băn cắh pậ bhrợ padưr c’roọl
bh’năn, cắh tin đươi ooy bh’rợ t’mêê nâu. Hân đhơ cơnh đêếc, tu vêy moon k’đươi
liêm k’rơ âng ngành chức năng, pazưm lâng zâp lớp pachoom lâng lưm lêy zâp đhị
bh’rợ tr’nêng đhị zâp vel đông lơơng nắc tước đâu bấc pr’loọng đông băn a’ọc
zêng zước moon ký bhrợ padưr bh’rợ nâu, zi’lấh mơ cr’noọ bh’rợ âng tỉnh moon
pa’glúh. A’ngắh Nguyễn Thị Hồng moon:
Xang bêl xay bhrợ nắc đhanuôr đươi
đh’rứah lâng bhrợ têng. Ooy đâu mưy bhrợ têng ha’rêê ruộng lâng b’băn r’rơơi.
Hân đhơ xa’nay bh’rợ cắh pậ bhứah nắc cung bấc pr’loọng đông băn, mơ 60%
đhanuôr cóh chr’val băn a’ọc. ooy đâu k’tiếc k’bunh mơ 1 sào a’năm, nắc bh’rợ
nâu mưy bhrợ paliêm đoọng glặp lâng zr’lụ đhăm k’tiếc đhanuôr ắt.
C’moo
2013, bhiệc băn a’cọ đhị nền đệm lót sinh học âng tỉnh Hà Nam cắh mưy bơơn liêm
choom, nắc dzợ zi’lấh mơ c’lâng xa’nay moon pa’glúh lâng k’dâng 3.500 bh’rợ
tr’nêng, t’pấh 3.000 pr’loọng đông đhanuôr. Bh’rợ nâu ting t’ngay ting t’pấh
zâp pr’loọng đông b’băn đhị vel đông tu liêm choom đăh bhiệc zêl cha’groong zâp
pr’lúh cr’ay cóh a’ọc nắc pa’xiêr zên câl pa’glúh, pa’xiêr nha’nhự môi trường,
padưr bơơn bấc zên đoọng ha đhanuôr. Tỉnh Hà Nam xay moon ooy c’moo 2014 nắc
bhrợ t’bhứah lấh 2.000 bh’rợ lâng cơ chế zooi zúp zâp pr’loọng b’băn bêl đươi
dua bh’rợ nâu nắc 1 ực 650 r’bhâu đồng đhị 10 mét vuông. T’coóh Nguyễn Mạnh
Hùng, phó GĐ sở nông nghiệp lâng padưr pa’xớc vel bhươl tỉnh Hà Nam đoọng năl:
C’moo 2014 tỉnh t’bhlâng pa’xoọng
2.000 xa’nay bh’rợ. đoọng bhrợ têng cr’noọ bh’rợ nâu, ngành t’bhlâng moon
k’đươi tỉnh zooi zúp zâp pr’loọng đông ting por pấh bhrợ bh’rợ nâu. Lâng bhrợ
têng pachoom đoọng zâp pr’loọng đông năl gít bhiệc bhrợ nâu, lêy băl bhrợ liêm
nhâm.
Cóh
bha’lang k’tiếc, tơợ đenh ahay băn a’ọc, a’tứch lâng đệm lót sinh học nắc ơy
bơơn bấc k’tiếc k’ruung đươi bhrợ. Hadang cơnh bêl ahay zâp xa’nay bh’rợ nâu
mưy padưr pa’xớc k’rơ đhị zâp tỉnh đắh Nam lâng đồng bằng k’ruung Cửu Long nắc
xoọc đâu ơy lâng xoọc bhrợ t’bhứah ooy bấc tỉnh, thành phố cóh prang k’tiếc
k’ruung. Hân đhơ xoọc cr’chăl tr’nơợp đươi bhrợ nắc tơợ râu lalua âng Hà Nam đoọng
lêy, bh’nơơn kinh tế lâng râu bhrợ t’bhlâng âng apêê b’băn lâng c’lâng bh’rợ
băn bhrợ t’mêê nắc doọ vêy k’đhạp đoọng xăl j’niêng bh’rợ b’băn k’tứi la’lêếh
ting cơnh truyền thống. nâu đoo nắc c’lâng lướt t’mêê âng ngành b’băn xoọc lêy
chô ooy cr’chăl padưr pa’xớc liêm nhâm./.
Viết bình luận