T’ngay 6/11, QH nắc prá xay dự thảo Luật k’tiếc k’bunh ( bhr’lậ). Dự thảo cóh g’lúh n’nâu nắc ơy choom bhrợ bhr’lậ muy bơr râu cắh ơy liêm crêê cóh l’lăm ahay, cơnh t’ngay c’xêê pazao đoọng k’tiếc, pa bhlâng nắc ooy xa nay xay moon gít lấh mơ ooy xa nay bh’rợ pay pa chô k’tiếc, chroót pa chô k’tiếc bêl Nhà nước pay pa chô k’tiếc… Hân đhơ cơnh đêếc, bấc boóp p’rá xay moon âng apêê đại biểu QH, apêê chuyên gia lâng manuýh đhanuôr nắc cơnh đâu, xa nay bh’rợ pay pa chô k’tiếc, chroót pa chô zúp zooi đhị zr’lụ ắt mamông t’mêê nắc ng’bhr’lậ cớ đoọng Luật gít lấh mơ dzợ lâng râu la lua, k’rang bấc lấh mơ ooy quyền lợi, ooy bh’rợ bhrợ cha âng manuýh đhanuôr.

T’coóh Lê Như Tiến, Phó chủ nhiệm UB Văn hoá- Giáo dục âng QH xay moon, Luật k’tiếc k’bunh vêy ta bhr’lậ cóh g’lúh n’nâu nắc ơy xâng bấc boóp p’rá xay moon âng prang xã hội, nắc ơy choom bhrợ bhr’lậ râu cắh liêm crêê âng Luật k’tiếc k’bunh ty a ahay đớc lơi. Hân đhơ cơnh đêếc, bêl pay pa chô k’tiếc nắc ng’bhrợ nhâm mâng xa nay bh’rợ ma mơ, zập ngai n’năl ooy bh’rợ bhrợ têng, xay moon chr’nắp âng k’tiếc, đợ zên chroót pa chô, zúp zooi đhị zr’lụ ắt mamông t’mêê… Lâng ooy xa nay bh’rợ pay pa chô k’tiếc, t’coóh Lê Như Tiến moon nắc vêy bh’rợ xay moon gít lấh mơ dzợ đoọng g’đéch đhr’năng bh’rợ bhrợ têng cắh liêm crêê:

Pay pa chô k’tiếc đoọng bhrợ têng râu xa nay bh’rợ bha lâng âng k’tiếc k’ruung, crêê tước ooy xa nay bh’rợ an ninh, quốc phòng nắc liêm choom bhlâng cắh ngai chêếc xay moon, ha dợ pay pa chô k’tiếc âng đhanuôr đoọng ha pêê dự án pa dưr kinh tế xã hội, ting cơnh acu nắc xay moon dzợ za zum, pậ bhứah. Xay moon za zum, pậ bhứah cơnh đêếc nắc buôn bhrợ t’váih râu ton đươi dua nắc cóh pazêng t’ngay c’xêê ahay ơy u váih. Muy bơr apêê t’coóh xa nay vel đông nắc ton đươi dua râu cắh liêm crêê n’nâu âng luật, ting n’nắc ton đươi dua ooy bh’rợ âng đay đoọng pay pa chô k’tiếc âng đhanuôr lâng đợ zên chroót pa chô m’bứi pa bhlâng, pay đoọng ha pêê tước bhrợ cha lâng ting tr’pác đợ zên âng k’tiếc. Ting cơnh acu cóh g’lúh n’nâu nắc ahêê t’hước ooy bh’rợ nắc bhrợ nhâm mâng râu ma mơ ooy râu liêm choom âng Nhà nước, apêê tước bhrơ cha lâng âng đhanuôr. Pa bhlâng nắc k’rang bấc lấh mơ ooy râu lợi ích ha đhanuôr.

Bấc boóp p’rá công xay moon, râu liêm choom âng đhanuôr bêl pay pa chô k’tiếc cắh muy nắc đợ zên ta chroót ha mơ bấc, ha dợ râu chr’nắp bhlâng nắc bhrợ nhâm mâng bh’rợ đoọng đhanuôr chêếc bh’rợ bhrợ têng nhâm mâng xang bêl ta pay pa chô k’tiếc. Pr’căn Lê Thị Thêm ắt cóh Đan Phượng, TP Hà Nội moon, dự thảo Luật k’tiếc k’bunh vêy ta bhr’lậ cóh g’lúh n’nâu nắc ơy xay moon gít ooy xa nay pr’ắt tr’mông âng đhanuôr bêl ta pay pa chô k’tiếc đoọng đhanuôr nắc choom xăl bh’rợ tr’nêng bêl cắh dzợ vêy k’tiếc pa bhrợ lâng bhrợ ta luôn bh’rợ ra văng đớc k’tiếc đoọng pa chô ha đhanuôr:

Râu cr’noọ cr’niêng âng đhanuôr, nắc kiêng cóh nâu cơy vêy đhăm k’tiếc ta đớc đoọng mơ 10% đoọng xăl bh’rợ tr’câl tr’bhlêy, xăl bh’rợ tr’nêng. Ha dang cắh vêy k’tiếc, chroót lâng zên ting cơnh 1 giá. Xang bêl cắh dzợ vêy k’tiếc pa bhrợ, moon đhanuôr xăl bh’rợ tr’nêng nắc bh’rợ xăl bh’rợ tr’nêng cắh vêy u buôn. Ha dang lướt pa bhrợ tự do cóh lơơng nắc zr’nắh k’đháp pa bhlâng. Ha dang vêy ta đoọng k’tiếc cơnh đêếc nắc vêy zr’lụ bhrợ cha nhâm mâng.

Mr’cơnh lâng cr’noọ xa nay n’nâu, t’coóh Đặng Hùng Võ, bêl ahay nắc Thứ trưởng Bộ Tài Nguyên lâng Môi trường xay moon gít, k’tiếc k’bunh nắc râu cr’van, nắc tr’mông, nắc pr’đươi đoọng pa bhrợ ta têng âng đhanuôr. Tu cơnh đêếc, apêê k’rong bhrợ kiêng vêy k’tiếc, lấh ooy bh’rợ chroót zên ting cơnh chr’nắp âng cr’van, nắc dzợ chroót ooy thu nhập, bh’rợ bhrợ cha đoọng ha manuýh bil k’tiếc, ha dợ êếh râu muy chroót zên xang nắc đớc apêê đhanuôr crêê ta pay k’tiếc tự chêếc tr’mông cơnh xoọc đâu. T’coóh Đặng Hũng Võ prá:

Ahêê nắc đơớh xăl bh’rợ chroót pa choo. Êếh râu ahêê đoọng ha pêê đoo zên nắc xang ạ, ha dợ râu chr’nắp bhlâng nắc ahêê ch’ol đoọng ha pêê đoo vêy bh’rợ t’mêê, đoọng vêy bh’rợ tr’nêng t’mêê. Ahêê pazao trách nhiệm bhrợ têng bh’rợ t’váih bh’rợ tr’nêng đoọng ha đhanuôr ooy apêê k’rong bhrợ. Apêê k’rong bhrợ nắc chroót pa chô ooy bh’rợ tr’nêng, zúp zooi apêê đoo tước bêl vêy bh’rợ tr’nêng t’mêê. Râu đêếc nắc muy râu quy định ha dợ êếh râu boóp p’rá gr’hoót âng apêê k’rong bhrợ. Lâng vêy cơnh đêếc nắc ha dợ vêy choom bhrợ t’váih c’rơ nắc apêê k’rong bhrợ chêếc bhrợ bấc râu bh’rợ tr’nêng đh’rứah lâng đhanuôr ta pay pa chô k’tiếc chêếc bhrợ bh’rợ t’mêê đoọng ha đhanuôr.

Râu la lua cóh xoọc đâu bêl pay pa chô k’tiếc, apêê k’rong bhrợ nắc đhiệp chroót đoọng ha đhanuôr zên a năm lâng đhanuôr nắc cắh bơơn ting bhrợ têng cóh xa nay bh’rợ n’nắc, ha dợ cắh bơơn xâng apêê xay moon bhrợ têng quy hoạch, cr’noọ đươi dua k’tiéc cóh đhăm k’tiếc âng apêê đoo xoọc bhrợ c’la. Tu cơnh đêếc, bấc boóp p’rá moon, nắc đơớh vêy xa nay bh’rợ xăl t’mêê, nắc xay moon crêê tước ooy đhanuôr cóh bh’rợ k’rong bhrợ pa dưr dự án, cắh cậ ng’moon cơnh lơơng cậ xay moon tước ooy râu lợi ích âng đhanuôr đh’rứah lâng dự án. Đoo bêl bhrợ têng ma mơ mr’cơnh râu lợi ích âng đhanuôr lâng apêê bhrợ têng nắc ha dợ vêy choom bhrợ t’váih râu yêm loom, mr’cơnh cr’noọ xa nay âng đhanuôr lâng nắc choom pa xiêr bh’rợ khiếu kiênh đanh đươnh cơnh xoọc đâu./.