Pr’lúh cúm a tứch a đha xoỌc trơơi boọ bhứa đhị bấc tỉnh thành cóh prang k’tiếc k’ruung. Nâu câi ma nứih băn n’jứah ặt zâng lâng đhr’năng p’rlúh cr’ay, n’jứah ặt zâng lâng đhr’năng bil ta bhúch tu zên câl cr’liêng a tứch a đha zêng xiêr đệ. PV Đài PRVN vêy bha ar xrắ xay moon ooy râu đâu:

Đh’rứah lâng râu k’rang k’pân ooy pr’lúh cúm a tứch a đha xoọc dưr váih k’đháp k’ra, ma nứih băn xoọc đâu nắc ặt zâng lâng zên pa câl xiêr đệ. T’coóh Vũ Trọng Dũng, Phó Chủ tịch UBND chr;val Đồng Tâm, chr’hoong Yên Thế, tỉnh Bắc Giang đoọng năl, chr’val vêy 765 pr’loọng đong cơnh lâng 2.800 cha nắc, đhị đêếc vêy lấh 250 pr’loọng đong băn a tứch, nâu xoọc vêy 170 pr’loọng băn a tứch bấc cơnh lâng lấh 140 r’bhâu p’nong. Đợ pr’loọng  băn xiêr hắt tu zên pa câl xiêr đệ, pa zum lâng đhr’năng plêêng k’tiếc dưr váih zấp cơnh, tu cơnh đêếc muy bơr pr’loọng cắh tộ băn dzợ. N’jứah k’rang zêl pr’lúh, n’jứah pa dưr băn cớ cơnh lâng p’rơơm zên pa câl cr’chăl ha y vêy rạch dzoóc cớ, t’coóh Nguyễn Thái Bình, chr’val Tiến Thắng, chr’hoong Yên Thế, tỉnh Bắc Giang đoọng năl: zên pa câl a tứch xiêr đệ bhrợ ha pr’loọng đong bil lấh 20 ức đồng bêl pay pa glúh pa câl 1000 p’nong l’lăm tết Nguyên đán. Nắc đợ rúh pa câl đoọng ha c’xêê 1 ha nua công ặt zâng lâng râu zên pa câl đệ tơợ 36-38 r’bhâu đồng/kg, đhị bêl zên c’moo 2013 bêl dal bhlâng nắc tước 80-100 đồng/kg.

 Zấp bêl băn nắc đhêêng 3 tước 3 c’xêê m’pâng nắc pa câl zêng, n’đhơ cơnh đêếc, c’moo đâu băn tước 4 c’xêê công cắh âi choom pa câl, tu zên la lấh đệ. Zên pa câl c’moo đâu cắh mr’cơnh, đệ bhlâng nắc lấh 30.000 đồng/kg. muy cr’năn 1000 p’ning nắc bil dâng 30 ức đồng.

 Zr’nắh k’đháp t’gơn zr’nắh k’đháp bêl pr’lúh cúm a tứch a đha ta luôn dưr váih lâng trơơi boọ, lâng cắh âi bơơn lêy choom pặt. ting cơnh Cục thú y, Bộ NN lâng pa dưr pa xớc vel bhươl, pr’lúh cúm a tứch a đha dưr váih cớ đhị 22 vel đong cóh prang k’tiếc k’ruung, cơnh lâng 60 đhị. T’coóh Văn Đăng Kỳ, Trưởng Phòng Dịch tễ, Cục Thú y xay moon: la lua đoọng lêy, pr’lúh cúm a tứch a đha nắc muy dưr váih cóh pr’loọng băn la lêếh ta tứi, ha dợ cóh apêê đong băn bhứah ga mắc nắc zêng vêy bha ar xay moon yêm têêm âng Cục Thú y đoọng. tu cơnh đêếc, râu chr’nắp nắc p’too moon đoọng đha nuoro đươi dua bơơn năl ghít n’đoo yêm têêm, n’đoo cắh. ha dang cắh, ma nứih đươi dua buôn zâng hoọng lâng bh’nơơn bh’năn nắc cắh muy doanh nghiệp nắc bh’rợ b’băn buôn ta bhúch xr’dô bhlâng:

Cóh cr’chăl nâu câi, b’băn nắc ting c’lâng yêm têêm sinh học, đợ b’băn hắt lấh,  ha dnag b’băn bấc lấh ha dợ cắh yêm têêm nắc pa bhlâng kpân. Cắh dzợ cơnh bêl ahay, zấp c’xêê nắc khử trùng q chu a năm, nâu câi nắc bhrợ 2 chu. Ghít lêy, nắc đoo đhr’năng vi rút âi vêy l’lăm cóh bh’năn, buôn dưr váih k’rơ cóh môi trường bhrợ t’váih pr’lúh.

Ting Cục b’băn, Bộ NN&PTNT, zên pa câl a tứch a đha nắc xiêr cớ dâng 20% t’ping lâng l’lăm a hay. A tứch hêê nắc đhêêng dzợ 35.000 -39.000 đồng/kg, a tứch công nghiệp 25-29.000 đồng/kg. cơnh cr’liêng a tứch công nghiệp nắc xiêr đệ tơợ 12-15 đồng/zệt, m’ma bh’năn nắc xiêr tước 70%. Nắc dzợ 2-2.500 đồng/p’nong. Xay trúih ooy cúm a tứch a đha xoọc vêy râu cắh liêm crêê tước zên câl lâng đươi dua, bhrợ ha ma nứih băn âi lum zr’nắh k’đháp nắc nâu câi bh’nhăn k’đháp lâh. T’coóh Nguyễn Văn Trọng, Phó cục trưởng Cục b’băn xay moon:

Cắh vêy tu zên pa câl đêếc, nắc ahêê ặt lơi đong b’băn na noóh, ha dang cơnh đêếc, xang 2, 3 c’xêê cớ, zên pa câl dưr dal., nắc cắh vêy a tứch đoọng pa câl. Cục b’bănm p’too đha nuôr p’zay băn par cớ ta luôn, tu nâu đoo bơơn lêy muy bh’rợ ang đha nuôr, tu vêy bêl zên dzoóc dal, vêy bêl zên xiêr đệ, ahêê zấp bêl công vêy a tứch đoọng pa câl.

T’coóh Vũ Văn Tám, Thứ trưởng Bộ Nông lâng PTNT đoọng năl: nắc đhêệng đhị k’noọ 2 c’xêê tơợp c’moo, đợ a tứch a đha crêê H5N1 lâng c’chêệt lơi lấh 60.000 p’nong, ma mơ lâng a tứch a đha c’chêệt lơi prang c’moo 2013. n’đhơ âi vêy quy định zooi đoọng a tứch crêê pr’lúh H5N1 lâng 70% zên thị trường, n’đhơ cơnh đêếc bấc vel đong bêl xay moon pr’lúh công dzợ cắh xay moon ha ma nứih b’băn ooy chính sach zooi đoọng, bhrợ ha ma nứih băn vất lươi a tứch a đha cóh c’choor đong, chr’hooi đác, bhrợ đhr’năng trơơi boọ bhứah, lâng trơơi ooy ma nứih. Râu chr’nắp bhlâng nâu câi nắc choom t’bhlâng p’too moon đha nuoro năl crêê, zấp ooy pr’lúh cúm a tứch a đha n’đhang doó bhrợ ca pân ga hớt, rơớt đhr’năng đha nuôr cắh tộ băn dzợ lâng cắh tộ câl đươi a tứch a đha, bhrợ ha ma nứih b’băn ặt đhị đhr’năng “ zr’nắh k’đháp t’gơn zr’nắh k’đháp./.