XoỌc ắt cóh pr’ắt t’mêê, bấc chr’nắp văn hoá laliêm âng ma nuýh Bru- Vân Kiều, cóh đếêc, đhr’nong đong truyền thống xoọc r’dợ bil pất. Sở Văn hóa Thể thao lâng Du lịch tỉnh Quảng Trị t’mêê k’rong bhrợ pa dưr 16 đhr’nong đong truyền thống âng ma nuýh Vân Kiều đhị vel Ka Lu, chr’val Đakrông, chr’hoong da ding k’coong Đakrông. Nâu kêi, vel KaLu ơy váih nắc vel văn hoá, du lịch sinh thái cộng đồng liêm chr’nắp âng acoon cóh Vân Kiều. Nâu đoo nắc đhị tước l’lêy liêm pr’hay âng t’mooi cóh c’lâng hàng lang kinh tế Đông Tây. Cóh cr’chăl t’ngay tợơp c’moo đâu, vel Kalu r’rộ r’răm t’mooi tước ch’ớh. Đình Thiệu, PV Đài TNVN xay moon zr’lụ du lịch laliêm pr’hay nâu. Đhanuôr lâng pr’zợc đh’rứah đương xâng:

        Tước vel Kalu moót hânnoo bhiệc bhan, p’niên-ta coóh, pân đil-pân juýh ma nuýh Bru Vân Kiều bhui har tớt ộm buáh. Cóh đhr’nong đong t’mêê ta chóh bhrợ dzợ đha hưm n’loong hi la, t’coóh Hồ Thanh Màn, bhui har truíh. T’ngay lalăm a hay, đong đhr’rơơng âng ma nuýh Bru Vân Kiều, chr’tốp nắc lâng hi la c’rêê cắh cợ lâng plăng, t’nol, p’léh lâng n’loong cắh cợ lâng am cr’đe. Ting t’ngay c’xêê, ma nuýh Bru Vân Kiều cắh bhrợ đong ắt cơnh ty đanh a hay dzợ nắc apêê chr’tốp lâng tôn cắh cợ lâng phibroximăng.tu cơnh đếêc, bơơn ắt mamông cóh đhr’nong đong đhr’rơơng truyền thống âng đay, đhanuôr vel bhươl zập ngai cung yêm loom. T‘coóh Hồ Thanh Màn bhui har:

        Cr’noọ bh’rợ k’rong bhrợ ơy xang, đhanuôr bhui har pa bhlầng. bhui har nắc tu lalăm a hay cắh vêy zên bạc bhrợ têng. Nâu kêi ơy bhrợ têng liêm mâng, zư đớc râu chr’nắp âng ma nuýh Vân Kiều a hay.

        Cr’noọ bh’rợ chóh bhrợ đong ắt truyền htống âng ma nuýh Bru Vân Kiều đhị vel KaLu, chr’val Đakrông, chr’hoong da ding k’coong Đakrông nắc zư lêy apêê chr’nắp văn hoá truyền thống âng ma nuýh Bru Vân Kiều, bhrợ têng vel Kalu váih nắc vel văn hoá du lịch sinh thái đhị tỉnh Quảng Trị, bhrợ têng râu pr’đợơ liêm choom đắh du lịch cóh c’lâng hành lang kinh tế Đông Tây. Tước nau kêi, 16 đhr’nong đong đhr’rơơng đhị vel Kalu bơơn k’rong bhrợ pa dưr ting cơnh kiến trúc t’u âng ma nuýh Vân Kiều. Zập đha nuôr cóh vel tự bhrợ pa dưr. T’coóh vel Hồ Văn Hưm xay moon, c’nắt bh’rợ k’đháp k’ra bhlầng âng đong đhr’rơơng nắc c’nắt tốp chr’tốp, k’đươi vêy tr’pang têy g’lăng z’hai bhrợ têng. Lalăm a hay, pân juýh Bru Vân Kiều đhơ đhơ ngai cung năl tốp đong. Nâu kêi cóh vel dzợ 2-3 ch’nắc vêy choom tốp chr’tốp đong đhr’rơơng, apêê nâu zêng ta coóh đhưr. Ting cơnh t’coóh bhươl Hồ Văn Hưm moon, bhiệc bhrợ pa dưr cớ đong ắt đhr’rơơng nắc đh’rứah bơơn zư pr’ắt tr’mông cơnh ty đanh a hay, đh’rứah nắc vêl đoọng pa tếêt bh’rợ truyền thống đoọng ha lang acoon ch’châu:

        Tợơ lang a hay nắc bhrợ đong truyền thống, nâu kêi ting tr’mung tr’méh t’mêê tr’xăl, tu cơnh đếêc lêy pa dưr pa liêm cớ, t’pấh t’mooi du lịch, đoọng xay pa cắh nâu đoo nắc đong truyền thống âng ma nuýh Vân Kiều

        Vel Kalu bơơn quy hoacjh váih nắc zr’lụ du lịch cóh c’lâng hàng lang kinh tế Đông Tây. Dứp đong đhr’rơơng, pazêng apêê za hai g’lăng, pân đil pân juýh Bru Vân Kiều pa choom, pa cắh cớ pazêng bhiệc bhan truyền thống âng acoon cóh t’pấh apêê t’mooi du lịch. T’coóh Phạm Văn Thắng, Trưởng Ban k’đhợơng lêy Dự án Sở Văn hoá Thể thao lâng Du lịch tỉnh Quảng Trị đoọng năl; đh’rứah lâng bhrợ têng đong đhr’rơơng, Dự án pa dưr đanh mâng du lịch zr’lụ k’ruung Mekông, xoọc bhrợ têng liêm xang apêê đong đhêy ắt, trung tâm ắt ch’ớh đhị vel Kalu, bhrợ váih muy quần thể du lịch t’pấh t’mooi tước lêy:

        Đh’rứah lâng pa dưr vật thể lâng phi vật thể, zư lêy apêê bhiệc bhan truyền thống, ch’na cha truyền thống, apêê pr’đươi lâng pazưm du lịch cộng đồng. ha dang pa zưm liêm du lịch cộng đồng nắc bhrợ t’váih bhiệc bhrợ cha đoọng ha đhanuôr. Đhanuôr vêy pr’đợơ bơơn bh’nơơn nắc cóh t’tun apêê tự zư lêy lâng pa dưr cớ.

        Vel Kalu ắt cóh truíh c’lâng HCM lịch sử, c’léh muy lang clắh da ding Trường Sơn bhrợ c’lâng đoọng lướt trôông dấc k’tiếc k’ruung, đắh loom nắc poong t’dông z’lấh k’ruung Đakrông ơy moót ooy lịch sử. Cóh t’tun, vel Kalu nắc muuy đhị tước l’lêy liêm pr’hay đắh văn hoá ma nuýh cóh đâu, zr’lụ đắh tây da ding Trường Sơn ma bhuy./.