X'ră: Hồng Bắc lâng Kim Thanh

 T’coóh Lê Đức Giáp ắt cóh cr’noon Bãi, chr’val Cao Viên, chr’hoong Thanh Oai, Hà Nội nắc vêy bấc ngai n’năl tước ooy râu tr’béch bhrợ ha 5, 7 râu p’lêê p’coo, cơnh: píh, phật thủ, cam, quýt, chanh… cắh muy choom chắt váih cóh muy râu t’nơơm  nắc dzợ đọm đh’rứah, crêê bêl Tết Nguyên đán. Đh’rứah lâng đào, quất, t’nơơm vêy 5 râu p’lêê âng t’coóh âng t’coÓh Giáp xoọc bhrợ t’váih râu la liêm p’xoọng đoọng ha bh’rợ đươi dua cóh t’ngay Tết. Cóh tr’nơớp hân noo ha pruốt, đhanuôr lâng pr’zớc đh’rứah lâng PV Hồng Bắc lâng Kim Thanh tước lum lêy bhươn vêy 5 râu p’lêê chr’nắp âng manuýh t’béch g’lăng n’nâu.

 K’đơơng azi tước lêy bhươn t’nơơm vêy 5 râu p’lêê lấh muy ha riêng t’nơơm xoọc rơợc ríc âng pazêng râu p’lêê p’coo, cơnh píh, cam, quýt, phật thủ…âng đay, t’coÓh Lê Đức Giáp xay moon: Nâu đoo nắc bh’nơơn âng lấh 10 kinh nghiệm chóh t’nơơm pay cha p’lêê âng đoo. Lêy píh nắc t’nơơm vêy đhr’năng choom ắt lâng bh’rợ choom cắt t’boóh lâng t’nơơm chr’nóh n’lơơng, cơnh t’nơơm cam, quýt, quất, chanh, ađoo nắc bhrợ t’vái cr’noọ bh’rợ ta boọ 5 râu p’lêê cóh muy t’nơơm, bhrợ t’váih ooy t’nơơm vêy 5 râu p’lêê đoọng bhuốih cóh t’ngay Tết.

Xang bấc c’moo bhrợ têng bh’rợ chiết t’boọ lâng t’nơơm bấc p’lêê, acu k’noọ nắc bhrợ t’nơơm vêy 5 râu p’lêê. Tr’nơớp nắc ooy cr’noọ bh’rợ bhuốih, t’nơơm vêy 5 râu p’lêê nắc p’cắh cơnh muy a pậ ng’đớc p’lêê vêy 5 râu p’lêê cóh r’ping ng’bhuốih cóh t’ngay Tết. Cóh đông bêl t’ngay Tết vêy t’nơơm 5 râu p’lêê nắc zập ngai lứch kiêng. Nâu đoo nắc t’nơơm đoọng zập ngai câl pa chăm cóh t’ngay Tết, râu bơr cậ nắc đoọng zập ngai tin đươi ooy râu bh’rợ âng manuýh đhanuôr bhrợ ha rêê đhuốch Việt Nam lâng râu rơơm kiêng nắc bhrợ têng công choom.

Đoọng vêy đợ t’nơơm p’lêê la liêm cơnh đâu bêl t’ngay tết Nguyên đán, t’coóh Giáp nắc ơy t’bhlâng chóh bhrợ p’liêm pa crêê pazêng t’nơơm tơợ c’xêê 1, c’xêê 2, c’xêê 4 âm lịch nắc tơợp cắt, chiết t’boọ chóh t’nơơm píh. Tước m’pâng c’xêê 5, tr’nơớp c’xêê 6 nắc chiết t’boọ cam lâng quýt. Lâng cóh x’ría nắc cóh c’xêê 8 nắc chiết t’boọ quất lâng phật thủ. Xang bấc chu bhrợ têng cắh lấh choom, c’moo 2009, t’coóh Giáp nắc chiết t’boọ liêm choom 5 râu p’lêê p’coo liêm pr’hay n’nâu. Tết blo, hân noo ha pruốt chô râu t’nơơm âng đoo bhrợ t’váih cắh muy vêy pr’họm rơớc âng p’lêê xoọc đọm, nắc dzợ vêy t’nơơm t’viêng âng axậ t’mêê t’mloóh, đhị đêếc nắc dzợ vêy pr’hom bhoóc lâng đha hum âng pô píh, pô chanh. Nắc tu cha chríh n’nâu chô đơơng râu pr’đoọng cóh c’moo t’mêê nắc tơợ t’nơơm vêy 5 râu p’lêê âng đoo bhrợ ha manuýh câl đươi kiêng pa bhlâng. Tết Giáp Ngọ c’moo đâu, pr’loọng đông đoo vêy 100 t’nơơm vêy đợ zên câl tơợ 1 ức tước 7- 8 ức đồng muy t’nơơm. Tước nâu cơy, pazêng t’nơơm cóh bhươn nắc ơy vêy apêê nhăn câl. Cắh muy manuýh Hà Nội, manuýh đươi dua t’nơơm p’lêê p’coo tơợ apêê tỉnh ch’ngai cơnh Lào Cai, Điện Biên công tước câl… A noo Nguyễn Xuân Phong, ắt cóh Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai nắc lêy pay t’nơơm p’lêê tơợ bhươn n’nâu xay moon: c’moo ahay, pr’loọng đông anoo ơy câl t’nơơm vêy 5 râu p’lêê âng t’coóh Giáp đoọng đươi dua bêl Tết, bấc bhúh xoong, pr’zớc tước cha ớh nắc lứch kiêng. Tu cơnh đêếc, c’moo đâu, anoo xiêr đơớh đoọng lêy câl 10 t’nơơm chô đươi lâng cher đoọng ha manuýh bhúh xoọng bêl Tết. a noo Nguyễn Xuân Phong prá:

Bêl mót ooy bhươn, acu haanh déh pa bhlâng t’coóh Giáp, manuýh đhanuôr bhrợ ha rêê đhuốch VN nắc choom p’têết chóh muy râu t’nơơm vêy 5 râu p’lêê, chr’nắp bhlâng nắc choom đọm đh’rứah bêl tết, vêy pêê râu pô, axậ t’mloóh bấc. Tết c’moo đâu, lấh ooy t’nơơm đào, quất cơnh ahay, acu nắc dzợ câl đươi p’xoọng t’nơơm vêy 5 râu p’lêê tu râu liêm pr’hay âng đoo lâng râu chr’nắp ooy j’niêng cr’bưn chô đơơng bấc râu pr’đoọng ha pr’loọng đông.

T’coóh Lê Đức Giáp đoọng năl: Xoọc đâu, đhị vel đông nắc đhiệp pr’loọng đông đoo a năm chóh bhrợ t’nơơm vêy 5 râu p’lêê. Cóh pazêng c’moo ahay, đợ t’nơơm âng pr’loọng đoo cắh zập t’nơơm p’lêê đoọng pa câl bêl Tết ha đhanuôr. tu cơnh đêếc, ađoo ta luôn vêy cr’noọ kiêng pa choom đoọng bh’rợ, kinh nghiệm chóh bhrợ ha k’coon, ch’chau lâng zúp zooi đhanuôr n’lơơng kiêng chóh bhrợ đoọng pa dưr pr’ắt tr’mông:

Xoọc đâu, ahêê xoọc bhrợ k’rơ bh’rợ bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê, tu cơnh đêếc acu kiêng vêy bhươn t’nơơm liêm choom lấh mơ. liêm choom ooy kinh tế bấc. bêl ahay, zập pr’loọng đông vêy 5 sào, 1 mẫu, hân đhơ cơnh đêếc nắc 4, 5 zr’nắh k’đháp, nâu cơy ơy pa zum chô muy zr’lụ, nắc bh’rợ bhrợ cha cơnh đâu nắc liêm choom ha kinh tế bấc pa bhlâng, lấh t’nơơm ha roo tơợ 5 tước 6 chu. Pazêng đhanuôr cóh đâu đươi vêy ta pa choom ooy kỹ thuật, kinh nghiệm, t’nơơm m’ma, azi nắc ta luôn đương zúp zooi đợ đhanuôr kiêng chóh bhrợ.

Lấh ooy bh’rợ k’rong bhrợ đoọng ha bhươn t’nơơm vêy 5 râu p’lêê cóh t’ngay Tết, pr’loọng đông t’coóh Giáp nắc dzợ nhăn vặ chóh p’xoọng lấh 5 r’bhâu mét vuông k’tiếc âng đhanuôr cóh bhươl cr’noon đoọng bhrợ t’bhứah đhăm chóh bhrợ cam đường lâng chanh đào. Xay moon ooy râu t’béch, bhrợ têng tr’nơớp cóh bh’rợ xăl chr’nóh chr’bêết đhị vel đông âng t’coóh Giáp, t’coóh Nguyễn Đặng Phượng, Bí thư đảng uỷ chr’val Cao Viên, chr’hoong Thanh Oai đoọng năl:

Nắc tơợ kinh nghiệm chóh t’nơơm p’lêê p’coo nắc âng t’coóh Giáp vêy cr’noọ chiết t’boọ đoong, t’boọ mắt, xang n’nắc t’boọ liêm choom pazêng râu p’lêê cóh muy râu t’nơơm. Nâu đoo nắc râu đơ pr’hay lâng liêm choom bấc pa bhlâng ooy kinh tế. Nâu đoo công nắc bh’rợ bhrợ cha t’mêê âng chr’val Cao Viên, azi haanh déh pa bhlâng.

Đươi vêy zay bhrợ têng, zay t’moÓh, chêếc n’năl lâng manuýh l’lăm bhrợ têng cóh bh’rợ xăl chr’nóh chr’bêết cóh đhăm k’tiếc vel đông, c’moo 2012, t’coóh Lê Đức Giáp nắc vêy TP Hà Nội haanh déh nắc đhanuôr liêm chr’nắp âng thủ đô. Râu cr’noỌ bh’rợ t’béch g’lăng âng t’coóh Giáp nắc ting chrooi đoọng ooy bh’rợ bhrợ la liêm pr’hay lấh mơ t’ngay Tết t’ty lâng bh’rợ cha ớh t’nơơm chr’nóh la liêm pr’hay âng manuýh Việt Nam./.