Đhanuôr lâng pr’zợc chắp nhêr! “oó prá bấc lâng manứih Pháp ooy đợ râu k’ay k’naanh lâng ặt zâng zr’nắh zr’dô âng đhanuôr VN nắc lêy xay moon đoọng apêê năl acoon manứih VN ơy dưr zi’lấh ha cơnh.râu xay moon âng chủ tịch HCM bêl âhy nắc taluôn ặt váih hay k’noọ cơnh ngoọ mưy râu moon p’too tất lang pân’đil nhà báo Ma-đơ-len Ríp-phô, manứih taluôn bơƠn ava Hồ moon liêm chr’nắp nắc k’coon. T’coóh Rip-phô lâng bấc manứih pr’zợc Pháp, đợc đoọng bấc râu loom luônh chắp nhêr lâng hay k’noọ tước chủ tịch HCM zâp bêl tước t’ngay quốc khánh 2/9 âng VN. Thuỳ Vân, PV Đài p’rá VN đhị Pháp vêy bha ar x’rặ, ahêê đương xâng:

T’coóh Ma-đơn-len Rip-phô hân đhởc’chăl đâu 2, 3 t’ngay t’mêê hơnh déh sinh nhật g’úh 90, nắc t’coóh cung dzợ hay k’noọ liêm gít lâng xay moon liêm choom lâng zi ooy đợ c’nắt xa’nay âng t’coóh lâng ava Hồ. lâng t’coóh, zâp râu âng ava moon hân đhơ m’bứi, tr’xin nắc liêm chr’nắp lâng vêy triết lý mamungliêm choom. Bêl g’lúh tr’nơợp bơơn lưm ava Hồ đhị hội nghị Phông-ten-nơ-blô c’moo 1946 nắc bhrợ padưr đoọng ha nhà báo p’niên Ma-đơ-len Rip-phô tước VN, lướt đh’rứah lâng đhanuôr VN ooy g’lúh zêl chr’goong a’rập Mỹ. t’coóh xay moon đợc râu ava Hồ moon p’too:

Chủ tịch HCM ơy đoọng ha cu 1 pr’học bhrợ báo liêm chr’nắp bhlâng. Bêl đêếc, g’lúh tr’zêl tr’penh dưr váih zr’nắh zr’dô. Ava Hồ ơy moon 1 râu nắc tước đâu cung dzợ ặt ting lướt lâng cu lâng zúp đoọng ha cu ooy pr’ắt tr’mung lâng bh’rợ tr’nêng. Ava moon Oó moon lâng manứih Pháp cắh cậ moon m’bứi bhlâng đợ râu k’ay k’naanh âng zi ặt zâng, nắc lêy xay moon đoọng apêê năl azi dưr zi’lấh ha cơnh đợ zr’nắh k’ay n’nắc ha cơnh. Râu xay moon nâu âng ava nắc ơy ting acu tất lang, hân đhơ zr’nắh k’đhạp tước ooy, cung lêy zêl cha’groong lâng dưr zi’lấh.

Acu cung dzợ ặt hay đợ cr’ay k’naanh bêl xâng tước bhiệc chêết bil âng chủ tịch HCM bêl đêếc ahay. Nâu đoo nắc râu xay moon âng nhà sử học manứih Pháp chắp kiêng VN a-lanh Rút-xi-ô bêl tước g’lúh hơnh déh 45 c’moo t’ngay bil âng chủ tịch HCM 2/9/1969. t’coóh Rút-xi-ô hay k’noọ bêl đêếc ahay, bêl xâng chủ tịch HCM bil, t’coóh dzợ nặc 1 đha’đhâm k’rơ lâng lêy bil bal pậ bhlâng cắh mưy âng acoon manứih VN nắc dzợ âng đảng Cộng sản Pháp:

Acu nặc 1 ooy bấc manứih Pháp bêl đêếc ahay chắp nhêr râu zêl cha’groong âng đhanuôr VN âng chủ tịch HCM k’đhơợng bhrợ đoọng bơơn pachô độc lập, tự do đoọng ha VN. Lâng azu cung taluôn hay k’noọ ooy ava nắc 1 manứih bhrợ padưr âng đảng cộng sản Pháp. Pr’ắt tr’mung âng chủ tịch HCM bhrợ đoọng ha va nắc 1 ooy đợ manứih pậ chr’nắp bhlâng âng thế kỷ 20.

Nhà sử học A-lanh Rút-xi-ô ơy taluôn k’đhợng lêy 2 cuốn bha ar ooy chủ tịch HCM lâng xoọc đâu cung dzợ ặt cha’mêết lêy ooy ava, đhị bh’rợ nắc mưy giám đốc trung tâm thông tin tư liệu ooy VN. T’coÓh Rút-xi-ô cung đợc đoọng bấc râu lêy cha’mêết ooy ta’la di chúc âng chủ tịch HCM, t’coóh moon:

Vêy 2 ta’la di chúc âng chủ tịch HCM lâng ta’la nâu bơơn xay moon pa’glúh c’moo 1969 bơơn báo pháp xay moon bấc. ooy đâu, ava xay moon bấc tước bhiệc chr’nắp tước xoọc đâu nắc đoàn kết, bhrợ padưr đảng cộng sản, p’gít lêy băn pachoom lang p’niên xoọc đâu. Lâng ting acu, cr’liêng xa’nay chr’nắp bhlâng âng ava nắc moon p’too đợ apêê k’đhơợng bhrợ bha’lâng âng zâp k’tiếc k’ruung xã hội chủ nghĩa lâng cộng sản nắc taluôn lêy cha’mêết tước râu chr’nắp liêm, zr’nắh k’đhạp âng đhanuôr lâng bhrợ đoọng râu liêm chr’nắp ha đhanuôr.

Lâng manứih lêy cha’mêết Pi-e Brô-sơ-tác giả bha ar HCM, xuất bản c’moo 2000 lâng bấc bha ar ooy lịch sử VN lâng Đông Dương, ta’la di chúc âng chủ tịch HCM nắc bha ar pa’tơ chr’nắp liêm. Ting cơnh t’coóh, ta’la di chúc bhrợ p’cắh đợ râu ặt k’noọ âng chủ tịch HCM tu đhanuôr, bhrợ p’cắh râu liêm chr’nắp âng văn hoá pr’loọng đông lâng râu tin đươi xã hội âng ava.

Manứih lêy cha’mêết Pi-e Brô-sơ xay moon: ta’la di chúc đoọng lêy gít acoon manứih âng chủ tịch HCM-1 đhanuôr Việt chắp kiêng k’tiếc k’ruung nắc 1 manứih cộng sản bha’lang k’tiếc. lâng ava nắc ơy pazưm zâp râu chr’nắp liêm âng phương đông lâng phương tây.

Zâp apêê lêy cha’mêết đenh c’moo ooy VN lâng chủ tịch HCM zêng moon lêy pa’glúh pa’xoọng bha ar x’rặ ooy ta’la di chúc âng ava đoọng lang p’niên đhị Pháp lâng zâp k’tiếcd k’ruung năl pa’xoọng ooy đợ râu chr’nắp liêm dzợ ặt váih lâng cr’chăl t’ngay âng chủ tịch HCM ơy xay moon p’too tơợ 45 c’moo ahay./.