Đhanuôr lâng pr’zớc chắp dadêr!

Tu cruung k’tiếc zr’nắh k’đháp, đhanuôr ắt mông cắh mr’đhị… nắc bh’rợ bhrợ têng cr’noọ bh’rợ âng k’tiếc k’ruung ooy bh’rợ bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê cóh zr’lụ da ding k’coong tỉnh Quảng Nam lum bấc bhlâng zr’nắh k’đháp. Tu cơnh đêếc, tỉnh Quảng Nam t’đui k’rong bhrợ râu xa nay bh’rợ bha lâng, lêy pay muy chr’hoong muy chr’val doọ lấh zr’nắh k’đháp đoọng bhrợ têng lêy, tơợ đêếc nắc ha dợ choom bhrợ t’bhứah cóh prang chr’hoong. Đh’rứah lâng bh’rợ zazum âng tỉnh, 3 c’moo ahay, apêê chr’hoong da ding n’đắh mặt t’ngay lơớp âng tỉnh Quảng Nam cơnh Nam Giang, Đông Giang lâng Tây Giang nắc ơy bhrợ têng xa nay bh’rợ bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê p’têết lâng râu liêm buôn âng vel đông. chr’nắp bhlâng, pazêng bhươl cr’noon bh’rợ tr’nêng truyền thống, pazêng râu đơ chr’nắp âng văn hoá vel đông k’rong bhrợ pa dưr cớ, cóh tr’nơớp nắc ơy bơơn râu bh’nơơn bh’rợ liêm choom. Kim Cương, PV Đài p’rá VN vêy bha ar x’rặ ooy xa nay bh’rợ n’nâu. đhanuôr lâng pr’zớc đh’rứah đương xâng.

Bêl l’lăm ahay, đhanuôr acoon cóh Cơ Tu cóh chr’hoong da ding k’coong Nam Giang ắt mamông bấc bhlâng lâng bh’rợ tự bhrợ tư cha lâng bh’rợ bhrợ ha rêê đhuốch. Pr’ắt tr’mông âng đhanuôr đươi dua bấc ooy pleng k’tiếc. Ha dang c’moo hân đoo pleng k’tiếc liêm crêê nắc pr’ắt tr’mông âng đhanuôr k’bhố ngăn, ha dợ pleng k’tiếc cắh liêm buôn nắc đhanuôr đhiệp n’năl cha arong, lướt ta bơơn r’véh r’đoong cóh crâng k’coong. Hân đhơ cơnh đêếc, bh’rợ n’nắc nâu cơy nắc t’ruíh cóh ahay a hươnh, xay truíh cớ đoọng ha k’coon ch’chau xơợng.

C’moo 2001, lâng râu zúp zooi tơợ c’bhúh FiDR Nhật Bản, hợp tác xã taanh n’đoóh a doóh t’ty cr’noon Zơra, chr’val Ta f Bhing vêy ta bhrợ t’váih. Tơợ đêếc tước nâu cơy, pr’ắt tr’mông âng đhanuôr acoon cóh Cơ Tu đhị đâu nắc mót ắt ooy lang pr’ắt tr’mông t’mêê. Đươi dua tơợ bh’rợ pa choom, c’bhúh taanh n’đoóh a doóh Zơra bhrợ t’váih k’ha riêng pr’đhang n’đoóh a doóh. Nắc cắh mơ đanh, bh’rợ taanh n’đắh a doóh Zơra chô đơơng thu nhập nhâm mâng đoọng ha đhanuôr. Pa bhlâng nắc bêl chr’val ta Bhing vêy ta lêy pay nắc chr’val bha lâng đoọng bhrợ têng xa nay bh’rợ bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê, HTX taanh n’đoóh a doóh ty Zơ Ra nắc liêm buôn bơơn pa dưr lấh mơ dzợ. Râu đêếc nắc cắh muy ting chrooi đoọng ooy bh’rợ zư lêy lâng zư đớc râu chr’nắp âng văn hoá Cơ Tu ting n’nắc nắc k’đơơng bấc ta mooi tơợ lơơng chêếc n’năl ooy văn hoá lâng acoon manuýh cóh zr’lụ đâu. A moó Nguyễn Thị Kim Lan- Chủ nhiệm HTX taanh n’đoóh a doóh t’ty Zơra, chr’val Ta Bhing, chr’hoong Nam Giang xay moon:

Công cơnh chr’hoong Nam Giang, chr’hoong Đông Giang công t’bhlâng pa dưr pazêng râu xa nay bh’rợ văn hoá vel đông. đh’rứah lâng pr’đớc bh’rợ chr’nắp liêm nắc bhươl cr’noon Du lịch Bh’hôông cóh chr’val Sông Kôn, cr’noon văn hoá Đh’rôông, chr’val tà Lu công vêy chr’hoong Đông Giang lêy pay bhrợ têng zr’lụ bha lâng đoọng k’rong bhrợ lâng p’têết lâng ta mooi du lịch lâng pazêng bh’nơơn bh’rợ taanh n’đoóh a doóh t’ty Cơ Tu. N’năl râu liêm choom tơợ bh’rợ bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê, đhanuôr công t’bhlâng bhrợ pa dưr cớ bhươl cr’noon bh’rợ tr’nêng đoọng k’đơơng t’bấc ta mooi tước la lêy. Chr’nắp bhlâng, đhanuôr acoon cóh Cơ Tu nắc ơy vêy c’năl bh’rợ t’mêê, liêm choom lấh mơ bêl ahay. a dếch Zơ Râm A Hoch ắt cóh cr’noon taanh bhrợ n’đoóh a doóh Đh’rôông c’moo k’nặ 60 c’moo xay moon:

Lâng chr’hoong Tây Giang, nắc tơợ t’ngay tr’nơớp tơớp bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê đhị chr’val A Nông nắc ơy xay moon bh’rợ pa dưr kinh tế - xã hội p’têết lâng bh’rợ bhrợ pa dưr cớ lâng zư lêy râu chr’nắp âng văn hoá cóh vel đông. đh’rứah lâng bh’rợ quy hoạch, ra li k’tiếc bhrợ têng đhăm ắt mamông t’mêê, zúp zooi pa dưr bh’rợ pa bhrợ ta têng đoọng ha đhanuôr, đhị pazêng zr’lụ ắt mamông t’mêê nắc lứch ta bhrợ têng Gươl đhị m’pâng. Lâng bh’rợ ắt ga ving, đông nắc vêy ta bhrợ tr’đăn, đhị m’pâng nắc vêy tang ga mắc động bhrợ Gươl, bh’rợ n’nắc nắc đoọng pa dưr truyền thống âng đhanuôr acoon cóh, pa dưr dal pr’ắt tr’mông tinh thần âng đhanuôr. Xoọc đâu pazêng bhươl cr’noon cóh chr’hoong Tây Giang nắc lứch bhrợ têng Gươl âng manuýh Cơ Tu. T’coóh Bhling Mia, Chủ tịch chr’hoong Tây Giang, tỉnh Quảng Nam đoỌng năl:

Xoọc đâu, chr’hoong Tây Giang ơy bhrợ têng cớ zr’lụ văn hoá bhươl cr’noon đhị zr’lụ chr’hoong. Chr’hoong Tây Giang xoọc t’bhlâng tước c’moo 2015 nắc pa dưr lâng bhrợ mơ 70% bhươl cr’noon vêy Gươl, nâu đoo nắc zr’lụ ắt prá xay âng đhanuôr acoon cóh Cơ Tu. Kiêng bhrợ têng liêm choom xa nay bh’rợ n’nâu, chr’hoong k’rong pa lứch c’rơ âng pazêng ban, ngành, hội đoàn thể, chr;nắp nắc xa nay bh’rợ âng apêê t’coóh bhươl, trưởng cr’noon vêy uy tín đh’rứah lâng Đảng bộ, chính quyền zập cấp lướt xay moon p’too pa choom đhanuôr, tộ gộ ting bhrợ têng Gươl.

Đh’rứah lâng râu ơy choom bơơn bhrợ, pazêng chr’hoong da ding k’coong công lum bấc râu zr’nắh k’đháp ooy zên bhrợ têng, bấc râu cr’noọ bh’rợ k’đháp đoọng choom bơơn bhrợ xang lâng đhr’năng âng zr’lụ da ding k’coong. pr’căn Phạm Thị Như, PCT UBND chr’hoong Nam Giang, tỉnh Quảng Nam đoọng năl:

Xa nay bh’rợ bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê đhị chr’hoong Nam Giang nắc đhanuôr công mr’cơnh cr’noọ xa nay ting bhrợ têng. chr’hoong t’bhlâng k’rong bhrợ đhị 2 chr’val bha lâng nắc Ta Bhing lâng La Dêê, ha dợ lâng apêê chr’val n’lơơng nắc đhiệp bhrợ têng bh’rợ lướt xay moon p’too pa choom, ha dợ đoọng choom bhrợ têng n’nắc cắh vêy bấc. Xang 3 c’moo bhrợ têng lêy cớ 2 chr’val bha lâng ooy bhươl cr’noon t’mêê nắc chr’val ta Bhing lâng La Dêê nắc công z’zăng ơy choom bơơn bhrợ muy râu xa nay bh’rợ, hân đhơ cơnh đêếc công zr’nắh k’đháp pa bhlâng lâng chr’hoong tu zên đoọng bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê m’bứi pa bhlâng, cóh đêếc, chr’hoong công k’rong zập tơợ, k’rong bhrợ đh’rứah đoọng bhrợ têng.

Tỉnh Quảng Nam xoọc đâu vêy 9 chr’hoong da ding k;coong cơnh Nam Trà My, Phước Sơn, Nam Giang, Tây Giang vêy đợ pr’loọng đông đharứt bấc, m’bứi bhlâng lấh 50% đhanuôr, vêy đoo chr’val đợ pr’loọng đông đharứt tước k’nặ 80%. Xoọc đâu đhr’năng kinh tế- xã hội âng apêê vel đông da ding k’coong n’nâu dzợ bấc râu zr’nắh k’đháp. Bh’nơơn bh’rợ xay moon đhr’năng pazêng râu xa nay bh’rợ bhươl cr’noon t’mêê, pazêng apêê chr’val bhrợ têng bha lâng âng chr’hoong nắc lứch bơơn n’dúp 5 cr’noọ bh’rợ. Muy bơr chr’val pa bhlâng zr’nắh k’đháp, pa bhlâng nắc apêê chr’val cóh zr’lụ k’noong k’tiếc nắc đhiệp choom bhrợ têng xang bh’rợ quy hoạch. Đoọng pazêng chr’val đanh ooy toor k’noong k’tiếc bhrợ têng cr’noọ bh’rợ âng k’tiếc k’ruung bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê cr’chăl c’moo 2015- 2020 ting cơnh xa nay vêy UBND tỉnh xay moon nắc k’đháp đoọng choom bơơn bhrợ têng crêê cơnh cr’noọ rơơm kiêng. Pazêng chr’hoong da ding k’coong âng tỉnh Quảng Nam xoọc ting t’ngay bhrợ bhr’lậ râu zr’nắh k’đháp n’nâu, đoọng bhrợ têng liêm choom cr’noọ bh’rợ âng k’tiếc k’ruung nắc bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê, ting t’ngay pa dưr dal pr’ắt tr’mông đoọng ha đhanuôr./.