Nghệ sỹ múa Thạch Si Phol-bêl ahay nắc đội trưởng đội thông tin văn nghệ Khmer Bạc Liêu, trưởng c’bhúh nghệ thuật pazưm Khmer Bạc Liêu xoọc đâu bhrợ cố vấn chuyên môn âng c’bhúh nghệ thuật Khmer tỉnh Bạc Liêu. Lâng đợ bh’rợ âng đơơng âng đay, t’coóh Thạch Si Phol bơơn bấc ngai tin đươi pazao đoọng k’đhơợng bhrợ bấc xa’nay bh’rợ cóh cr’loọng tỉnh lâng cóh tỉnh lơơng. Lấh mơ, Thạch Si Phol cung nặc nghệ nhân chi’ớh đoọng tỉnh Bạc Liêu lêy moon đoọng ch’ner nghệ nhân ưu tú g’lúh 1 ting nghị định 62 âng thủ tướng chính phủ. T’ruíh Văn hoá đhi noo hêê acoon cóh bêl đâu, đhanuôr lâng pr’zợc đh’rứah chấc lêy năl ooy nghệ nhân Thạch Si Phol lâng cr’noọ bh’rợ zư lêy nghệ thuật Khmer Nam bộ.

Prá xay lâng nghệ sỹ múa Thạch Si Phol, azi năl gít t’coóh n’niên c’moo 1951, vel bhươl cóh chr’val Nhị Trường, chr’hoong Cầu Ngang, tỉnh Trà Vinh. Anoo moon, tơợ k’tứi ađay nắc ơy chắp kiêng nghệ thuật, kiêng xâng n’jưl acoon cóh, tơợ đờn ca tài tử tước đh’riêng xa’nưl âng cha’gâr Sa dăm cắh cậ xa’nưl ngũ âm. Bêl xâng tr’coọ xa’nưl dưr xưl nắc Si Phol xâng ađay cơnh ngoọ lướt moót ooy bha’lang k’tiếc lalay, kiêng ting hát, dzung têy kiêng x’r bhrợ đợ râu liêm chr’nắp bhrợ p’cắh cr’noọ cr’niêng lêy chô tước râu liêm chr’nắp cơnh ngoọ ơy lướt moót ooy a’ham. Zâp bêl vêy g’lúh nắc Thạch Si Phol bêl đêếc 10 c’moo hadợ nắc ting zước lướt ta’pưn lâng apêê anoo, a’dêy chấc âng đơơng n’jưl, tr’coọ xa’nưl lướt chấc hát, múa Khmer đoọng đhanuôr lêy. C’moo 1976, t’coóh nắc bơơn t’moót ooy đoàn văn công giải phóng Sao Vàng chr’hoong Cầu Ngang lâng dưr váih nghệ sỹ chuyên nghiệp. tước c’moo 1979, Thạch Si Phol bhrợ cóh đoàn nghệ thuật Khmer Samaky âng tỉnh Minh Hải ty. Tơợ đêếc anoo lêy p’gít ooy bhiệc lêy cha’mêết, pachoom lâng t’bơơn pachô bấc lấh mơ nghệ thuật truyền thống âng đhanuôr Khmer Nam bộ, lấh mơ nắc nghệ thuật múa lâng ca kịch dù kê. Đoọng lêy chô padưr liêm choom 1 cơnh liêm choom đoọng ha diễn viên bhlâng, c’bhúh nâu nắc ơy k’đươi anoo pachoom pa’xoọng cóh trường múa Hoàng Gia Campuchia. Vêy bơơn pachoom liêm bấc lâng năl gít ooy nghệ thuật Khmer Nam bộ, Thạch Si Phol cơnh ngoọ bơơn padưr pa’xoọng, anoo ting chắp kiêng bh’rợ nghệ thuật lâng dưr váih chuyên gia đắh bh’rợ nâu. Lâng zâp ngai học trò lâng manứih k’rang tước bh’rợ nâu, anoo nắc ting tr’pác pachoom râu c’năl bh’rợ âng đay ooy nghệ thuật truyền thống Khmer tơợ múa cung đình tước zâp pr’múa dân vũ lâng ca kịch sân khấu dù kê. Anoo moon:

Xoọc đâu apêê ađhi mưy xâng đh’riêng xa’nưl âng tr’coọ xa’nưl dưr xưl hadợ cắh năl cơnh múa nắc râu hình n’hâu: rom vông, saravan, lăm leo… c’lâng pr’lướt bhrợ p’gớt âng apêê ađhi nắc ting múa cơnh tr’coọ xa’nưl âng k’tiếc k’ruung lơơng. Nâu đoo nắc 1 râu k’rang hadợ đợ apêê bhrợ văn hoá nghệ thuật nắc lêy pazưm đh’rứah gglụ k’đơơng apêê ađhi lướt moót zư lêy pr’hoọm bh’rợ liêm chr’nắp âng đay. T’bhlâng bhrợ padưr bh’rợ văn hoá nghệ thuật Khmer xang nặc oó vêy chấc k’noọ zr’nắh k’đhạp, moon pachoom apêê ađhi n’hâu cắh ơy năl gít.

Xoọc đâu Thạch Si Phol ơy đhêy hưu, hân đhơ cơnh đêếc anoo cung dzợ ta’luôn bơơn ta k’đươi bhrợ đạo diễn, k’đhơợng bhrợ chuyên môn âng c’bhúh nghệ thuật pazưm tỉnh Bạc Liêu lâng bhrợ giảng viên đoọng ha zâp lớp, zâp khoá pachoom diễn viên múa, diễn viên dù kê đhị trường trung cấp nghệ thuật tỉnh Bạc Liêu, tỉnh Vĩnh Long. Pazêng apêê học trò lâng đồng nghiệp âng Thạch Si Phol zêng moon anoo nắc manứih pachoom liêm choom, buôn đấh năl, zay ta’níh. Tu cơnhd dâu, Thạch Si Phol ơy chrooi pa’xoọng bhrợ padưr liêm chr’nắp âng bấc vel đông, bấc học trò âng anoo moon pachoom lâng bhrợ đạo diễn. cơnh zâp nghệ sỹ Hiệu Thị Liên, Thạch Thia âng c’bhúh nghệ thuật pazưm Khmer Bạc Liêu bơơn HCV, HVB đhị hội diễn nghệ thuật Dù kê prang k’tiếc k’ruung g’lúh 1. t’mêê đâu, đơn vị chr’hoong Vĩnh Châu, tỉnh Sóc Trăng k’đươi anoo ting por pấh bhrợ đạo diễn, dàn dựng lâng bơơn ch’ner dal bhlâng đhị hội diễn nghệ thuật quần chúng lâng xa’nập Khmer tỉnh Sóc Trăng. Xoọc đâu Thạch Si Phol xoọc bơơn tỉnh Vĩnh Long k’đươi bhrợ xa’nay bh’rợ nghệ thuật ting pấh t’ngay bhiệc bhan văn hoá Khmer Nam bộ năc bhrợ têng đhị Hậu Giang. Đhị bêl pachoom âng c’bhúh Vĩnh Long cóh chùa Phù Ly 1, zâp diễn viên ting tr’pác râu tin đươi lâng lêy chắp tinh thần bhrợ bhiệc liêm ta’níh âng thầy Si Phol:

1. Zr’nắh k’đhạp bhlâng nắc đhị pr’lứch lâng đhị bêl xăl đội hình, thầy cung liêm ta’níh moon pachoom đoọng.

2. bêl đêếc, thầy Si Phol vêy moót ooy đâu pachoom 1 khoá hân noo ch’noọng ha zi, nắc lêy chắp kiêng bhlâng, tu ooy tiết pachoom azi cung buôn múa đoọng ha học trò lêy.

Tất lang pachoom, pabhrợ nghệ thuật lâng ặt pazưm lâng bh’rợ pr’hát xa’nưl quần chúng âng đhanuôr Khmer Nam bộ, chrooi pa’xoọng c’rơ bh’rợ pachoom đoọng ha lang p’niên đợ râu năl liêm gít, kỹ thuật chi’ớh lâng râu cr’noọ cr’niêng nghệ thuật Khmer, nghệ sỹ, nghệ nhân Thạch Si Phol taluôn chắp kiêng bhiệc bhrợ âng đay: anoo k’noọ moon nắc t’bhlâng bhrợ têng tước ha bêl cắh dzợ mặ dzoọng nắc vêy đhêy:

Acu tự nguyện lứch loom luônh t’bhlâng pachoom, tước ha bêl acu cắh dzợ choom pachoom. Lâng acu t’bhlâng pachoom đoọng đợ râu phi vật thể, đợ râu âng cu đoọng ha pêê ađhi tơợ bêl acu năl lâng tước lứch tất lang tr’mung âng cu cung dzợ ặt bhrợ cơnh đêếc. cơnh tỉnh Vĩnh Long acu pachoom cóh đâu 5 c’moo, 2, 3 apêê ađhi nắc dưr liêm choom, apêê bơơn zư đợc pr’hoọm văn hoá âng acoon cóh đay. Lâng zâp chùa, acu cung ơy taluôn lướt pachoom đoọng apêê ađhi tơợ râu hình nghệ thuật dù kê ba sắc tước đợ pr’múa ba buôn âng manứih Khmer.

Lâng đợ râu chrooi đoọng ha bh’rợ zr’nưm ooy nghệ thuật múa bh’lêê bh’la lâng ca kịch dù kê, pachoom đoọng ha lang p’niên ting zư đợc pachoom cóh bấc vel đông, azi lêy thầy Thchj Si Phol liêm chr’nắp bơơn hơnh déh lâng nhăn chúc đoọng ha noo mamung k’rơ, đoọng t’bhlâng chrooi đoọng bấc lấh mơ dzợ ooy bh’rợ zr’nưm zư lêy lâng padưr pa’xớc c’cir văn hoá nghệ thuật Khmer Nam bộ./.