Bh’rợ bha lang k’tiếc haanh déh pr’hát ty Ví, Giặm nắc c’cir văn hoá phi vật thể p’cắh mặt đoọng ha coon manuýh, muy chu cớ xay moon gít râu chr’nắp pr’háy âng nghệ thuật ty đanh xay p’cắh gít văn hoá cruung k’tiếc lâng manuýh Nghệ n’nâu. Hân đhơ cơnh đêếc, đoọng zư nhâm mâng, pa dưr pazêng râu dơ chr’nắp âng c’cir ví, giặm nắc cắh vêy u buôn bêl môi trương hát bhrợ cắh dzợ váih lâng pazêng bha nụ cram cr’đe cóh ch’nang đác, tang đông bhươl cr’noon… nắc cắh dzợ pr’đơợ đoọng ha pazêng n’juông ví, giặm. Lâng nắc bh’rợ ta luôn pa dưr pazêng c’bhúh ví, giặm cóh pazêng bhươl cr’noon, đơơng âng pr’hát ty đanh ooy pazêng trường học nắc bh’rợ zư ha âu c’cir văn hoá liêm choom bhlâng cóh xoọc đâu.

Zập ha dum cóh x’rịa tuần cóh zập c’xêê, pazêng apêê cóh c’bhúh hát pr’hát ty chr’val Hưng Tân, chr’hoong Hưng Nguyên nắc đh’rứah chô ắt k’rong hát pr’hát ví, giặm âng vel đông. Nắc vêy ta bhrợ t’váih tơợ c’moo 2011, cóh tr’nơớp đhiệp 20 cha nắc ting pấh bhrợ nắc tước nâu cơy c’bhúh hát pr’hát ty âng chr’val nắc vêy 40 cha nắc ting pấh bhrợ. Hân đhơ bhr’ươl pr’hát, pazêng cơnh pr’muá dzợ cắh lấh liêm choom… nắc n’léh râu liêm chr’nắp, liêm crêê nắc cơnh âng manuýh ắt mamông pa bhrợ ta têng cóh đâu. A bhướp Hồ Xuân Bửu- 85 c’moo ắt cóh chr’val Hưng Tân, chr’hoong Hưng Nguyên prá:

Pr’hát âng cruung k’tiếc, acoon manuýh Nghệ nắc râu pr’hát xay moon p’too pa choom acoon manuýh, chr’nắp pr’hay pa bhlâng, ta đang moon zập ngai ting pa choom hát, bhrợ ha zập ngai công choom hát, tơợ manuýh t’coóh ta ha tước ooy p’niên k’tứi. Râu đêếc nắc râu bhui har bhlâng. Rơơm kiêng pr’hát âng cruung k’tiếc, acoon manuýh nghệ âng hêê choom dưr váih k’rơ, pa dưr râu chr’nắp pr’hay bấc lấh mơ, đoọng đhanuôr bhui har, t’béch g’lăng cóh bh’rợ pa bhrợ ta têng.

Zr’lụ k’tiếc nắc pậ bhứah, c’lâng lướt chô nắc zr’nắh k’đháp, cắh vêy manuýh hân đoo vêy n’năl vêy choom, nắc cóh 6 c’moo n’nâu a moó Nguyễn Thị Vân- ắt cóh chr’val Ngọc Sơn, chr’hoong Thanh Chương nắc dzợ ting ắt bhrợ cóh c’bhúh hát pr’hát ty. Cắh muy hát, a moó nắc dzợ chêếc n’năl, x’rặ đớc, x’rặ bhrợ cr’liêng pr’hát t’mêê lâng bhrợ têng bấc n’juông pr’hát ví, giặm lâng râu cr’noọ nắc haanh déh k’tiếc k’ruung, haanh déh acoon manúyh Nghệ Tĩnh vêy cr’noọ chắp hơnh k’tiếc k’ruung, zay cóh bh’rợ pa bhrợ ta têng đoọng pa trơơi ooy k’coon ch’chau:

Acu ơy z’lấh lứch ađay ta đang moon đợ apêê kiêng hát pr’hát ty đanh đoọng đh’rứah ting pr’choom hát lâng pa choom đoọng ha pazêng lang t’tun đoọng pa dưr lâng zư ha âu pr’hát ty đanh.

Kiêng pr’hát ty đanh ví, giặm tơợ k’tứi, a moÓ Nguyễn Thị Hưng- giáo viên Trường tiểu học Thanh Lĩnh, chr’hoong Thanh Chương xay moon: bêl bh’rợ hát pr’hát ty đanh dưr váih k’rơ tước ooy pazêng trường học, tơợ c’moo 1998, a moó ơy pazum pazêng pr’hát ví, giặm cóh pazêng bài pa choom âng đay lâng bh’rợ: x’rặ bhrợ đợ cr’liêng pr’hát crêê lâng pr’ắt bh’rợ âng apêê đoo, đoọng apêê đoo kiêng lâng pazêng pr’hát ty đanh:

Azi ơy đoọng ooy bh’rợ pa choom ha pazêng apêê ađhi cóh pazêng bài đợ râu pr’hát ty đanh doọ lấh k’đháp lâng pa choom đoọng ha apêê đợ râu pr’hát buôn ng’hát, cơnh hò, ví, giặm. tơợ bh’rợ n’nắc nắc ơy k’đơơng bấc apêê ađhi, apêê bhui har t’bhlâng ting học ta níh đha nâng bêl học nhạc. Lấh ooy bh’rợ ngoài giờ học cóh lớp nắc dzợ pazum bhrợ đh’rứah cóh pazêng bh’rợ hát pr’hát lâng bh’rợ xơợng nhạc, xơợng hát.

Đh’rứah lâng t’ngay c’xêê, pr’hát ví, giặm Nghệ Tĩnh ta luôn vêy ta pa choom, pa trơơi, pa liêm lâng zư pa dưr đoọng ting t’ngay nắc dưr váih k’rơ lấh mơ. Bêl ahay, Vi, Giặm nắc đợ n’juông pr’hát vêy ta hát tơợ ha rêê đhuốch, n’đắh bhươl cr’noon; râu xay moon cóh n’juông pr’hát nắc pr’too pr’choom cóh bh’rợ pa bhrợ ta têng, zâl arọp a bhuy. Nây cơy apêê đoo ơy choom pa dưr cớ ví, giặm lâng bh’rợ choom váih lâng pr’ắt tr’mông tr’coọ xa nul t’mêê. Pazêng n’juông pr’hát tơợ ha rêê đhuốch, tơợ bhươl cr’noon nắc ơy dưr váih tr’cláh tr’ang lâng râu tr’cláh tr’ang âng đèn sân khấu cóh pazêng chu ng’bhrợ bh’rợ bhiệc bhan văn hoá, nghệ thuật, bhrợ ha coon manuýh chắp hơnh pa bhlâng.

Cóh bơr tỉnh Nghệ An lâng Hà Tĩnh, pr’hát ty đanh ng’moon zazum lâng Ví, giặm ng’moon la lay, tu đươi vêy bhrợ têng ta níh đha nâng âng pazêng c’bhúh Ví, Giặm đhị vel đông nắc nghệ thuật n’nâu ting t’ngay dưr váih tước ooy pazêng pr’loọng đông, tước ooy pazêng trường học. T’coóh Nguyễn Hoàng- Phó giám đốc Sở GD lâng ĐT Nghệ An xay moon p’xoọng:

Pazêng apêê ađhi kiêng pa bhlâng lâng nhà trường k’rang bấc, chr’nắp bhlâng bêl hát nắc pazêng apêê ađhi p’cắh râu t’béch g’lăng âng đay ooy bh’rợ hát pr’hát ty đanh. Nắc cơnh đêếc pr’hát ty đanh dưr vaíh cơnh râu cắh choom cắh vêy cóh pr’ắt tr’mông âng đhanuôr ng’moon la lay lâng apêê lang p’niên ng’moon zazum. Nắc choom xay moon gít bêl pa choom đoọng ha p’niên nắc p’niên haanh déh pa bhlâng, zư ha âu lâng pa dưr nắc dưr váih râu rơơm kiêng ta luôn cóh pr’ắt tr’mông.

T’coóh Phan Đăng Minh, Cán bộ văn hoá chr’val Hưng Tân, chr’hoong Hưng Nguyễn xay moon p’xoọng:

Zập c’xêê azi bhrợ têng bh’rợ hát cóh c’bhúh 1 chu. Cóh bh’rợ xay moon hát nắc azi xay moon tước zập ngai doọng ta đang moon x’rặ bhrợ cr’liêng pr’hát t’mêê. Xang n’nắc bhrợ têng bh’rợ thi, chấm điểm, cher đoọng ch’ner đoỌng apêê ađhi a noo t’bhlâng choom x’rặ râu cr’liêng pr’hát t’mêê, tơợ đêếc k’đơơng t’bấc apêê ta đhâm c’mor ting pấh bhrợ lâng c’bhúh.

Lâng lấh 40 cơnh bhr’ươl pr’hát, bh’rợ bhrợ t’mêê, pr’hát Ví, giặm ta luôn ắt cóh pr’ắt tr’mông pa bhrợ ta têng, bh’rợ văn hoá âng đhanuôr Nghệ Tĩnh tơợ ahay tước nâu cơy. Tu cơnh đêếc bh’rợ đoọng pr’hát ty đanh pa choom cóh nhà trường, pa dưr pazêng c’bhúh nắc bh’rợ zư lêy râu chr’nắp pr’hay nhâm mâng bhlâng lâng nắc râu liêm choom bhlâng đoọng pa dưr pr’hát ty đanh ví dăm âng cruung k’tiếc, acoon manuýh Nghệ./.