55 c’moo ahay, t’ngay 10/1/1960, TP Cảng Hải Phòng nắc zr’lụ Chủ tịch Hồ Chí Minh lâng pazêng apêê t’coóh xa nay âng Đảng, Nhà nước tước hơnh déh bhuông biển tr’nơớp, vêy đh’nớc An Phú đơơng âng 992 cha nắc manuýh hêê ắt mamông cóh k’tiếc k’ruung Thái Lan chô ooy k’tiếc k’ruung hêê. Nắc tơợ đêếc, k’ức manuýh hêê ắt mamông cóh k’tiếc k’ruung n’lơơng ơy chô ooy vel đông ting bhrợ têng lâng pa dưr k’tiếc k’ruung. Nắc ơy vêy k’tỷ đô la âng đhanuôr hêê ắt cóh k’tiếc k’ruung n’lơơng chô k’rong bhrợ cóh k’tiếc k’ruung hêê, bấc apêê t’béch g’lăng manuýh hêê ắt cóh k’tiếc k’ruung n’lơơng ơy chô ting bhrợ têng cóh pazêng râu xa nay bh’rợ kinh tế- xã hội đoọng ting chrooi đoọng ooy bh’rợ bhrợ pa dưr k’tiếc k’ruung hêê dưr váih k’rơ lấh mơ. Lại Hoa, PV Đài p’rá VN vêy bha ar xrặ xay moon ooy xa nay n’nâu.

# 55 c’moo ahay, pr’loỌng đông t’coóh Đặng Đình Thạch bơơn chô ooy k’tiếc k’ruung cóh g’lúh bhuông lướt chô cóh tr’nơớp đhị ch’nang Hải Phòng. Cr’noọ ooy c’xêê c’moo bơơn chô ắt zazum ooy k’tiếc k’ruung bêl ađoo mơ 12 c’moo đh’rứah lâng pr’loọng đông tơợ Thái Lan nắc dzợ gít cóh a cọ a bục âng đoo. T’coóh Thạch xay truíh: Bêl ắt cóh Thái Lan, pr’loọng đông đoo nắc muy cóh pazêng pr’loỌng đông bhrợ têng bh’rợ cách mạng, zập bêl công k’noọ nắc ta bơơn chô ooy VN ting chrooi đoọng bhrợ pa dưr k’tiếc k’ruung. Tu cơnh đêếc, bêl vêy ava Hồ ta đang moon đhanuôr hêê ắt cóh k’tiếc k’ruung n’lơơng chô ooy k’tiếc k’ruung nắc năl mơ bấc râu bhui har cóh g’lúh bhuông lướt chô ooy vel đông k’tiếc k’ruung đay:

Bêl acu dzợ k’tứi nắc công n’năl bêl k’nặ tước ooy ch’nang Hải Phòng, tơợ ch’ngai azi ơy bơơn lêy acoo g’dzoóc âng pazêng đông máy. Cóh k’ruung Cấm nắc pazêng râu bhuông, pazêng râu ca nô dông cờ bhrôông x’menh rơợc dưr păr cóh đhí. Acu xoọc đêếc bhui har pa bhlâng tu ắt cóh Thái Lan nắc azi cắh bơơn dông cờ, cắh cậ đơơng âng ảnh ava Hồ. Azi cắh k’noỌ nắc vêy ava Hồ glúh haanh déh, zập ngai công bhui har lâng lêy nâu đoo nắc giờ phút chr’nắp pa bhlâng lâng manuýh hêê ắt mamông cóh k’tiếc k’ruung n’lơơng, lêy râu đêếc nắc râu k’rang lêy chr’nắp liêm pa bhlâng âng Đảng lâng Nhà nước. Râu cr’noọ bhui har n’nắc tước nâu cơy công dzợ.

T’coóh Đặng Đình Thạch nắc dzợ hay gít râu boóp p’rá p’too pa choom âng ava Hồ ha pêê manuýh hêê ắt mamông cóh k’tiếc k’ruung n’lơơng cóh bêl đêếc: chô ooy k’tiếc k’ruung đh’rứah lâng đhanuôr miền Bắc t’bhlâng tr’zúp tr’zooi z’lấh zr’nắh k’đháp, t’bhlâng thi đua, pa bhrợ ta têng ting chrooi đoọng bhrợ pa dưr k’tiếc k’ruung k’van k’rơ. Nắc tơợ đêếc tước nâu cơy, ắt bhrợ cóh bấc râu xa nay bh’rợ nắc t’coóh Thạch ta luôn xay p’cắh loom luônh chắp hơnh k’tiếc k’tiếc k’ruung, t’bhlâng bhrợ pa dưr k’tiếc k’ruung ting cơnh boóp p’rá p’too pa choom âng ava Hồ.

G’lúh bhuông An Phú cóh tr’nơớp chô đơơng 992 cha nắc manuýh hêê tơợ Thái Lan chô ooy k’tiếc k’ruung hêê. Nắc tơợ đêếc, k’ức manuýh hêê ắt cóh k’tiếc k’ruung n’lơơng ơy chô ooy k’tiếc k’ruung hêê, đh’rứah ting bhrợ têng lâng pa dưr k’tiếc k’ruung. Apêê đoo công nắc manuýh k’coon ắt ch’ngai vel đông, k’tiếc k’ruung nắc ta luôn vêy cr’noọ t’hước chô ooy k’tiếc k’ruung đay lâng pazêng cr’noọ rơơm kiêng bhrợ pa dưr VN ting t’ngay k’bhố k’van, la liêm pr’hay lấh mơ. Pr’căn Hêlen Vân- manuýh hêê ắt mamông cóh Thuỵ Điển công nắc muy cóh pazêng đhanuôr hêê ắt mamông cóh k’tiếc k’ruung n’lơơng. Xang bêl bhrợ têng liêm choom lâng 3 công ty đhị Thuỵ Điển, pr’căn Hêlen Vân chô đơơng pazêng zên bạc âng đay k’miáh đớc chô ooy TP Tuy Hoà ( Phú Yên) đoọng k’rong bhrợ ooy dự án Làng du lịch quốc tế Bắc Âu, bhrợ têng đông băn par manuýh t’coóh ta ha lâng p’niên pa nar. Ting cơnh pr’căn Hêlen Vân, chô ooy k’tiếc k’ruung nắc ting chrooi đoọng c’rơ bhrợ pa dưr vel đông nắc râu cr’noọ cắh muy âng đay nắc âng bấc manuýh VN ắt mamông ch’ngai vel đông k’tiếc k’ruung đay:

Acu chô ooy k’tiếc k’ruung hêê k’rong bhrợ têng tơợ c’moo 2005. Pazêng râu xa nay bh’rợ nắc vêy ta bhrợ têng liêm crêê. Acu k’noọ ahêê vêy cr’noọ t’bhlâng bhrợ nắc ahêê bơơn ting chrooi đoọng ha k’tiếc k’ruung hêê. Tu, k’tiếc k’ruung nắc zr’lụ vel đông bha lâng, zr’lụ tr’nơớp ađay tơớp váih, hân đhơ vêy k’van k’bhố mơ ooy, hân đhơ ađay ắt cóh đâu nắc k’tiếc k’ruung đay nắc ađay ta luôn k’noọ tước lâng nắc văl chô lâng bhrợ têng đợ râu bh’rợ tr’nêng đoọng ha k’tiếc k’ruung.

Lấh muy pâng thế kỷ ahay, p’têết lâng cr’noọ xa nay âng ava Hồ cóh xa nay bh’rợ lâng manuýh VN ắt mamông cóh k’tiếc k’ruung n’lơơng, Đảng lâng Nhà nước hêê ta luôn k’rang tước đhanuôr hêê xoọc ắt mamông cóh k’tiếc k’ruung n’lơơng. Bấc Nghị quyết, chính sách ơy vêy ta bhrợ t’váih, ting t’ngay crêê lâng đhr’năng la lua lâng râu cr’noọ cr’niêng, rơơm kiêng âng đhanuôr. Cóh pazêng c’moo đăn đâu, đợ zên bạc âng đhanuôr hêê ắt cóh k’tiếc k’ruung pa gơi ooy VN ting t’ngay bấc lấh mơ cóh đhr’năng zr’nắh k’đháp zazum âng kinh tế bha lang k’tiếc, đơơng VN mót cóh t’nooi 10 k’tiếc k’ruung đương đớp zên âng manuýh hêê ắt cóh k’tiếc k’ruung n’lơơng bấc pa bhlâng cóh bha lang k’tiếc. C’moo 2013, đợ zên âng manuýh hêê ắt cóh k’tiếc k’ruung n’lơơng cher đoọng ooy k’tiếc k’ruung hêê bơơn 11 tỷ đô la Mỹ. C’moo 2014, đợ zên n’nâu vêy ta xay moon nắc dzoóc 20%. Bấc apêê t’béch g’lăng manuýh hêê xoọc ắt mamông cóh k’tiếc k’ruung n’lơơng công ơy ting chô bhrợ têng cóh xa nay bh’rợ kinh tế xã hội đoọng ting chrooi đoọng pa dưr k’tiếc k’ruung hêê ting t’ngay dưr váih k’rơ lấh mơ. T’coóh Nguyễn Phú Bình, bêl ahay nắc Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, Chủ tịch Hội liên lạc lâng manuýh VN xoọc ắt mamông cóh k’tiếc k’ruung n’lơơng xay moon:

Manuýh VN hêê ắt cóh k’tiếc k’ruung n’lơơng dưr váih k’rơ pa bhlâng lâng vêy bấc cơnh xa nay bh’rợ lâng zr’nắh k’đháp. Tu đhanuôr hêê glúh lướt ooy k’tiếc k’ruung n’lơơng cóh bấc cơnh đhr’năng la lay lâng râu cr’noọ xa nay công la lay. Hân đhơ cơnh đêếc, râu zazum bhlâng nắc pazêng manuýh VN hêê ắt cóh k’tiếc k’ruung n’lơơng nắc lứch k’noọ tước ooy k’tiếc k’ruung đay. Cóh pazêng c’moo ahay, vêy zr’lụ đhr’năng dưr váih k’đháp pa bhlâng, bhrợ bấc râu cắh liêm crêê tước ooy pr’ắt tr’mông âng đhanuôr. Hân đhơ cơnh đêếc, cóh bấc zr’lụ, bh’rợ p’loon pazêng râu xa nay bh’rợ liêm crêê nắc đhanuôr hêê công t’bhlâng xay bhrợ lâng ting t’ngay ắt đăn pa bhlâng lâng đhanuôr cóh k’tiếc k’ruung hêê.

Cắh muy chắp hơnh k’tiếc k’ruung lâng cr’noọ cr’niêng ting n’nắc nắc dzợ lâng bh’rợ tr’nêng gít liêm. Đợ acoon manuýh ch’ngai vel đông k’tiếc k’ruung ta luôn k’noọ tước ooy k’tiếc k’ruung đay lâng pazêng râu cr’noọ cr’niêng nắc bhrợ pa dưr VN ting t’ngay k’van k’bhố la liêm pr’hay lấh mơ. Nắc tu cr’noọ xa nay n’nâu nắc ơy xay moon đoọng ha cr’noọ loom luônh âng đhanuôr hêê xoọc ắt mamông cóh k’tiếc k’ruung n’lơơng, lâng nắc đhiệp apêê vêy cr’noọ k’noọ bấc ooy k’tiếc k’ruung nắc ha dợ vêy bh’rợ chr’nắp liêm cơnh đêếc./.