Bha ar x’rặ 2: muy chu bhrợ cắh crêê cơnh gr’hoót, k’bhan chu cắh ngai tin đươi.

# Đhanuôr lâng pr’zớc chắp dadêr!

Cóh t’ruíh phát thanh p’rá Cơ Tu âng Đài p’rá VN cóh t’ngay nua, azi ơy xay truíh râu zr’nắh k’đháp âng đhanuôr ắt mamông cóh zr’lụ k’tiếc vàng Quảng Nam. Bh’rợ công ty Besra VN k’đóp p’loọng 2 công ty vàng Phước Sơn lâng Bồng Miêu, tỉnh Quảng Nam ơy bhrợ bấc râu mốp loom âng chính quyền lâng âng đhanuôr vel đông. Hâu tu pếch pay pa câl k’nặ 7 tấn vàng ha dợ doanh nghiệp bhrợ têng vàng nắc ta đang moon cắh vêy zên lãi, k’đọp zr’lụ bhrợ têng vàng lâng cắh tộ chroót zên thuế lấh 300 tỷ đồng? Cóh x’rịa pazêng bha ar x’rặ ch’mêết lêy: pếch pay vàng đơơng pa câl, râu liêm choom cắh vêy, râu cắh liêm crêê dưr váih; cóh t’ruíh bêl đâu, c’bhúh PV Thanh Hà lâng Hoài Nam xay moon gít xa nay bh’rợ: Muy chu cắh bhrợ cơnh gr’hoót moon, k’bhan chu cắh ngai tin đươi. Đhanuôr lâng pr’zớc đương xâng.

# Công ty TNHH Vàng Phước Sơn lâng Công ty TNHH Vàng Bồng Miêu nắc 2 doanh nghiệp vêy zên k’rong bhrợ tơợ k’tiếc k’ruung n’lơơng âng Tập đoàn Besra. Tập đoàn n’nâu vêy ta bhrợ t’váih Công ty Besra VN đoọng k’đhơợng lêy 2 công ty vàng ta moon n’tếh ky. Lấh đợ t’ngay c’xêê bhrợ cha choom, bhrợ têng liêm choom bh’rợ cher đoọng zên thuế, tơợ c’moo 2010 tước nâu cơy, 2 công ty Vàng Phước Sơn lâng Bồng Miêu nắc đoọng zên thuế k’zíh. Tước nâu cơy, 2 công ty n’nâu nắc dzợ lấh 300 tỷ đồng zên thuế cắh ơy ta đoọng, cắh ơy ng’xay lâng k’zệt tỷ đồng zên nợ bảo hiểm xã hội lâng apêê doanh nghiệp đương pa câl hàng hoá, dịch vụ. Râu cắh liêm crêê dưr váih k’rơ lấh mơ bêl cóh pazêng t’ngay c’xêê đăn đâu, t’coóh xa nay 2 công ty n’nâu cắh tộ pazum bhrợ đh’rứah lâng apêê ngành chức năng âng vel đông, bhrợ lất xa nay pháp luật ooy thuế. T’coóh xa nay 2 công ty bấc chu gr’hoót moon chroót zên nợ thuế nắc cắh bhrợ têng crêê cơnh boóp p’rá gr’hoót. T’coóh Lương Đình Đường, Phó cục trưởng Cục thuế tỉnh Quảng Nam xay moon:

Bh’rợ nợ thuế công ty nắc ơy bhrợ lất pa bhlâng pháp luật thuế VN, gít nắc Luật k’đhơợng lêy thuế. Cóh đêếc, Luật k’đhơợng lêy thuế ta đang moon, manuýh đoọng zên thuế nắc vêy nghĩa vụ đoọng thuế zập, crêê t’ngay c’xêê.

Xay moon ooy bh’rợ 2 công ty nợ zên thuế tước k’ha riêng tỷ đồng, t’coóh Đavi Seton- Chủ tịch Tập đoàn Besra lứch xay moon ooy zr’nắh k’đháp zazum âng kinh tế bha lang k’tiếc, chr’nắp âng vàng xiêr bấc, nắc xay moon ooy thuế suất cr’van, zên môi trường pa bhlâng bấc lâng crêê râu bhrợ pa hư âng đhí boo cóh c’moo 2013. Xay moon cơnh đêếc nắc cắh ngai xâng đươi, tu đợ zên thuế n’nâu vêy ch’mêết lêy ooy đhr’năng bơơn pay pa chô zên tơợ bh’rợ pa câl vàng. 2 công ty ơy đơơng pa câl vàng nắc hâu tu cắh tộ đoọng zên thuế? Lâng zên thuế âng cr’van cóh k’tiếc lâng zên môi trường nắc ơy vêy xa nay zazum, pazêng apêê doanh nghiệp bhrợ cha cóh xa nay bh’rợ n’nâu nắc lứch bhrợ têng xa nay bh’rợ nghĩa vụ crêê cơnh, tu cơnh đêếc nắc Tập đoàn Besra cắh râu choom xay moon.

Muy râu bh’rợ cắh crêê cơnh, nắc cóh pazêng t’ngay c’xêê hây, Công ty vàng Phước Sơn nhăn chở đơơng quạng tơợ zr’lụ bhrợ têng vàng Phước Sơn chô ooy Bồng Miêu đoọng bhrợ têng, ch’ngai tước 200 km. Ting cơnh bha ar đoỌng bhrợ têng âng UB Nhà nước ooy xa nay bh’rợ k’rong bhrợ ( nâu cơy nắc Bộ KH lâng ĐT cher đoọng ha Công ty Vàng Bồng Miêu, nắc zên thuế tài nguyên nắc đhiệp 3% chr’nắp âng bh’nơơn bh’rợ bhrợ têng ting cơnh giá. Đhị đêếc cậ, thuế suất đhị Công ty Vàng Phước Sơn nắc 15%. Vêy cơnh cậ nắc nâu đoo râu cắh ơy liêm gít đoọng ha doanh nghiệp ta bơơn cắh xâng đươi xa nay pháp luật, cắh đoọng zên thuế. T’coóh Phạm Thế Quyền, Chủ tịch UBND chr’hoong Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam xay moon râu k’rang, vêy hay cắh đhr’năng đơơng âng vàng tơợ Phước Sơn chô ooy Bồng Miêu đoọng bơơn đươi dua zên thuế m’bứi tước 3%, đhr’năng cắh ma mơ tước 12%?

Bơr công ty Bồng Miêu lâng Phước Sơn đh’rứah nắc muy c’la nắc Tập đoàn Basra, ha dợ vêy 2 cơnh thuế lâng 2 cơnh xa nay xay moon la lay cơnh đêếc, nắc vêy đợ râu cắh liêm crêê. Cóh pazêng t’ngay c’xêê ahay, xa nay azi bơơn n’năl nắc vêy bh’rợ đơơng âng quặng, đơơng âng vàng tơợ Công ty Phước Sơn ooy Công ty Bồng Miêu. Cục thuế xay moo nắc công ty vàng Phước Sơn đoọng vặ, vặ nắc đhiệp xay moon đhị boóp ha dợ cắh vêy x’rặ ooy bha ar bha tơ hân đoo.

Bh’rợ 2 công ty vàng xay moon zr’nắh k’đháp tu đhí boo túh bhlong bhrợ t’váih công nắc vêy cơ quan chức năng cóh tỉnh Quảng nam lướt ch’mêết lêy. Ha dợ, xa nay cóh bha ar x’rặ xay moon râu bil bal âng Công ty bhrợ nắc cắh gít zr’lụ lâng đoo bêl dưr váih đhi boo túh bhlong; công cắh vêy bha ar bha tơ xay moon la lua crêê bil bal âng chính quyền lâng cơ quan chức năng, cắh vêy bha ar bha tơ chroót pa chô râu bil bal vêy cơ quan bảo hiểm tộ chroót pa chô. Lâng râu la lua c’moo 2013, cóh zr’lụ da ding k’coong Phước Sơn lâng Phú Ninh, zr’lụ vêy ta bhrợ têng vàng nắc doọ vêy crêê đhí boo túh bhlong ga mắc hân đoo. Gít nắc, pazêng râu xay moon âng ađoo Chủ tịch Tập đoàn Besra ooy bh’rợ cắh đoọng zên thuế nắc cắh crêê cơnh lâng râu la lua, tu cơnh đêếc nắc cắh vêy ngành thuế Quảng Nam xâng đươi. T’coóh Ngô Bốn, Cục trưởng Cục thuế tỉnh Quảng Nam ta níh xay moon cr’noọ xa nay:

Zên thuế cắh ta đoọng dưr váih tước x’rịa c’xêê 6 nắc 293 tỷ nắc ắt cóh đợ zên pay pa chô âng apêê đoo tơợ bh’rợ pa câl vàng. Lâng xay moon zên bạc nắc c’moo hân đoo công vêy lãi lâng. Thuế n’nâu nắc thuế ắt cóh pazêng zên bơơn pay pa chô nắc ađoo nộp, ha dợ nắc apêê đoo pay đươi dua ooy bh’rợ n’lơơng, apêê đoo cắh ting k’rong bhrợ đh’rưáh lâng rơơng griing cắh đoọng zên thuế.

Xang bấc chu ta đang moon đoọng thuế ha dợ Công ty Besra VN cắh tộ đoọng, đợ zên nợ thuế ting t’ngay ting bấc. t’ngay 28/3/2014, Cục thuế tỉnh Quảng Nam bhrợ têng bh’rợ toom pay zên nợ thuế lâng bh’rợ pay zên pa gơi lâng k’đhơợng pazêng tài khoản âng Công ty Besra VN đhị 3 Ngân hàng nắc công ty n’nâu buôn pa gơi, k’đhơợng hoá đơn thuế. Hân đhơ cơnh đêếc, t’ngay 7/5/2014, Công ty Vàng Phước Sơn công dzợ đơơng âng vàng ooy cửa khẩu tang bhuông păr đoọng pa câl, bhrợ ha Cục thuế tỉnh Quảng Nam ta đang moon Hải quan zúp zooi coóp k’đhơợng. Vêy râu cắh liêm crêê bêl boóp nắc xay moon cắh vêy lãi, xay moon cắh dzợ pa bhrợ, nắc Công ty Vàng Phước Sơn dzợ đơơng âng vàng ooy k’tiếc k’ruung n’lơơng.

Đhị râu bh’rợ rơơng griing âng ngành Thuế, công ty n’nâu nắc ta đang moon râu xa nay bh’rợ cắh crêê xa nay. T’coóh David Seton, Chủ tịch Tập đoàn Besra ta đang moon Cục thuế tỉnh Quảng Nam oó dzợ bhrợ bh’rợ coóp k’đhơợng nắc công ty n’nâu vêy tộ chroót lứch đợ zên nợ thuế crêê t’ngay c’xêê.

Azi ơy ra văng đoọng ha muy cr’noọ bh’rợ chroót zên nợ crêê cơnh cóh 24 c’xêê lâng ơy pa gởi ooy Cục Thuế Quảng Nam ch’mêết lêy đoọng apêê đoo oó dzợ coóp k’đhơợng, đoọng bhrợ t’váih râu liêm crêê lâng azi nắc công choom pa bhrợ cớ đhị 2 đông máy bhrợ vàng Bồng Miêu lâng Phước Sơn. Cục thuế Quảng Nam cắh choom xâng đươi lâng cr’noọ bh’rợ chroót zên âng Công ty tu cắh vêy xa nay xay moon cóh luật.

Hân đhơ cơnh đêếc, râu ng’moon cr’noọ chroÓt zên nợ thuế âng Công ty n’nâu nắc ton đương zâl, cắh crêê lâng xa nay xay moon cóh pháp luật VN. Gít nắc, 2 công ty vàng gr’hoót chroót zên nợ thuế cóh 24 c’xêê, nắc tơợ c’xêê 11/2014 tước c’xêê 11/2016. Cóh đêếc, ting cơnh xa nay âng Luật k’đhơợng lêy thuế nắc manuýh đoọng thuế choom đoọng zên nợ thuế bấc bhlâng cắh lấh 12 c’xêê. Râu bhrợ ha zập ngai ta moóh nắc hâu tu muy doanh nghiệp bhrợ lất âng xa nay pháp luật nắc vêy UBND tỉnh Quảng Nam ting xay bhrợ, ta đang moon Cục Thuế tỉnh pay pa chô quyết định toom k’đhơợng lâng công ty n’nâu? Hân đhơ cơnh đêếc, Cục thuế tỉnh Quảng nam nắc dzợ rơơng griing ta đang moon doanh nghiệp bhrợ têng bh’rợ chroót zên thuế crêê cơnh xa nay âng Luật k’đhơợng lêy thuế.

Xang bêl 2 Công ty Vàng Bồng Miêu, Vàng Phước Sơn lâng tỉnh Quảng Nam cắh ơy vêy mr’cơnh cr’noọ xa nay, t’ngay 18/8 bêl đêếc ahay, Bộ Tài chính vêy bha ar pa gơi ooy UBND tỉnh Quảng Nam ooy bh’rợ k’đhơợng lêy thuế lâng 2 Công ty n’nâu. ting n’nắc, Bộ Tài chính ta đang moon UBND tỉnh Quảng Nam ta đang moon 2 công ty n’nâu pa bhrợ ta têng, tr’câl tr’bhlêy crêê cơnh xa nay âng Luâth k’đhơợng lêy thuế; ting n’nắc, k’rong bhrợ đh’rứah lâng đoọng zập bha ar bha tơ ooy Cục thuế tỉnh Quảng Nam. Ting cơnh Bộ Tài chính, bh’rợ pa đanh p’xoọng t’ngay c’xêê chroót zên thuế, cắh cậ xay moon cr’chăl chroót zên nợ thuế nắc xay moon ooy cấp thẩm quyền quyết định. Cơnh đêếc, xang muy cr’chăl vêy UBND tỉnh Quảng Nam zúp zooi, tước nâu cơy, pazêng ngành chức năng bhrợ têng rơơng griing lấh mơ lâng pazêng râu bh’rợ cắh crêê cơnh âng 2 công ty Vàng Bồng Miêu lâng Phước Sơn. Bh’rợ nợ zên thuế âng 2 Công ty n’nâu nắc cắh dzợ choom đớc đanh dzợ đhị râu xay moon rơơng griing âng đhanuôr vel đông. t’coóh Lê Phước Thanh, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam đoọng năl:

Azi xoọc đâu ta đang moon Chính phủ ch’mêết lêy bhrợ bhr’lậ. Chính phủ ơy vêy bha ar bha tơ pa gơi ooy Bộ Tài chính k’đhơợng xay đh’rứah lâng apêê Bộ crêê tước n’lơơng. Cr’noọ xa nay âng vel đông nắc rơơm kiêng apêê bộ bhrợ pa đơớh p’cắh ooy Chính phủ, vêy bh’rợ bhrợ bhr’lậ đơớh hân, ha dang cắh, đớc đhr’năng n’nâu cóh đanh đươnh nắc zr’nắh k’đháp pa bhlâng.

Chríh bhlâng. Boóp nắc moon cắh vêy lãi lâng zr’nắh k’đháp pa bhlâng ooy zên bạc, ha dợ ađoo Chủ tịch Tập đoàn Besra xay moon nắc t’bhlâng k’rong bhrợ ooy VN. Ting n’nắc, xay moon râu xa nay bh’rợ lất xa nay lâng apêê bộ ngành lâng vel đông đoọng 2 công ty vàng pa bhrợ cớ nắc ha dợ vêy zên chroót pa chô zên thuế lâng bhrợ t’váih bh’rợ tr’nêng đoọng ha manuýh pa bhrợ. Hân đhơ cơnh đêếc, tước nâu cơy, cắh dzợ ngai tin đươi ooy râu boóp p’rá âng apêê t’coóh xa nay doanh nghiệp n’nâu. Tu apêê đoo ơy bấc chu gr’hoót moon nắc cắh tộ bhrợ têng. Manuýh VN buôn xay moon: muy chu bhrợ cắh crêê cơnh gr’hoót, k’bhan chu cắh ngai tin đươi.

Đhanuôr lâng pr’zớc chắp dadêr!

Cắh vêy bấc zr’lụ hân đoo cơnh đhăm k’tiếc miền Trung vêy đợ vàng bấc cơnh cóh tỉnh Quảng Nam. Cóh bấc c’moo ahay, 2 công ty vàng Bồng Miêu lâng Phước Sơn ơy pếch pay đhậu cóh cr’loọng k’tiếc đơơng pa câl k’nặ 7 tấn vàng. Nắc ng’năl, zập c’moo doanh nghiệp n’nâu đoọng ooy ngân sách âng vel đông mơ muy, bơr ha riêng tỷ đồng lâng bhrợ t’váih bh’rợ tr’nêng đoọng ha k’r’bhâu manuýh pa bhrợ. Hân đhơ cơnh đêếc, râu ng’chroót pa chô nắc pa bhlâng ha lêệng. Đợ cr’van cóh cruung k’tiếc crêê ta đơơng ooy lơơng, môi trường nắc bil hư, đác đươi dua ting t’ngay nha nhự nha nhiết, crâng cóh tu k’ruung crêê ta pa hư, pr’ắt tr’mông âng đhanuôr zr’nắh k’đháp. Bil bal bấc lấh mơ nắc bấc đhanuôr cắh dzợ tin đươi ooy muy bơr cán bộ t’coóh xa nay crêê tước ooy bh’rợ tr’nêng n’nâu.

K’ăy pa bhlâng loom, pa câl vàng: râu liêm choom cắh vêy, râu cắh liêm crêê dưr váih./.