Cóh pazêng t’ngay ahay, xơớt goóh
dưr váih cóh bấc zr’lụ, bấc zr’lụ cóh miền Trung p’răng puýh tước 40 độ C. Ting
cơnh Trung tâm xay moon khí tượng thuỷ văn Trung ương, nâu đoo nắc g’lúh p’răng
puýh đanh pa bhlâng cóh 15 c’moo ahay. P’răng puýh bhrợ bấc râu zr’nắh k’đháp
cóh pr’ắt tr’mông lâng bh’rợ pa bhrợ âng đhanuôr. Đhị pazêng tỉnh miền Trung-
Tây Nguyên, bấc c’xêê ahay đhr’năng xơớt goóh, đác k’rịa mót đhâu ooy zr’lụ
piíc k’ruung, cắh zập đác đươi lâng đác pa bhrợ cóh hân noo ch’noọng c’lọt dưr
váih cóh bấc ooy. Bấc đhăm chóh bhrợ chr’nóh chr’bêết cắh zập đác nắc xăl chóh
chr’nóh râu lơơng, râu ha roo ếp t’ngay vêy ta moon đươi bhrợ cóh hân noo pa
bhrợ ch’noọng c’lọt. C’bhúh PV Đài p’rá VN đhị miền Trung xay moon đhr’năng
n’nâu cóh bha ar xrặ: P’răng puýh dưr váih k’rơ pa bhlâng đhị miền Trung: Ruộng
goóh, manuýh ra hal đác. Cóh t’ruíh bêl đâu, đhanuôr lâng pr’zớc đương xơợng
bha ar xrặ tr’nơớp lâng pr’đớc: zâl lâng râu xơớt goóh.

# P’răng puýh đanh đươnh, cắh vêy đác tưới, ruộng lứch ma cr’đoóh, bấc đhanuôr nắc t’cắt t’nơơm a tuông, t’nơơm a bhoo đoọng ha c’roóc cha. K’ha riêng hecta a tạo cóh thị xã Ninh Hoà, tỉnh Khánh Hoà lứch ma roóh tu xơớt goÓh. Công ty bha nậ đác nắc trực tiếp lướt xay moon bh’rợ tr’zeng đác bhlưa đhanuôr… nắc râu la lua xoọc dưr váih cóh bấc vel đông cóh miền Trung cóh xoọc đâu.
P’răng puýh bhrợ xrêết đác, crêê đác k’rịa mót đhậu cóh bấc ooy… nắc ơy vêy ngành chức năng lâng pazêng vel đông xay moon tơợ tr’nơớp c’moo. Ha dợ cóh c’moo đâu, đhr’năng xơớt goóh dưr váih đơớh lâng ting t’ngay ha lêệng lấh mơ. Cóh pazêng t’ngay n’nâu, đhr’năng xơớt goóh nắc tước ooy tước ooy pazêng pr’loọng đông, bhrợ zr’nắh k’đháp ooy pr’ắt tr’mông lâng bh’rợ pa bhrợ âng đhanuôr pazêng tỉnh cóh toor biển Nam Trung bộ. ĐHị zr’lụ chr’hoong Tuy An, tỉnh Phú Yên, p’răng puýh bhrợ xrêết goóh đác ngầm, pazêng giếng đác cóh đâu lứch ma xrêết. Ta luôn cóh 2 c’moo n’nâu, 80 pr’loọng đông đhanuôr ắt cóh bha nụ Đất Cày, chr’val An Mỹ, chr’hoong Tuy An zr’nắh k’đháp chêếc đác ộm đoọng ha đhanuôr lâng ha bh’năn. A ngắh Nguyễn Thị Kim Hoa, ắt cóh bha nụ Đất Cày, chr’val An Mỹ, chr’hoong Tuy An, tỉnh Phú Yên prá:
Đác ộm cóh c’moo ahay nắc lướt
dzêết t’đui ooy t’dzơợt, c’moo đâu công cắh vêy boo. Ra diu k’dâng 4 giờ nắc
xiêr ooy cr’noon chở đác đoọng ha c’roóc. Đác đoọng ha zi đươi dua nắc m’bứi
đoọng ha c’roóc nắc bấc. Zập ngai công cơnh đêếc.

Ting cơnh cr’noọ, hân noo pa bhrợ ch’noọng c’lọt n’nâu tỉnh Khánh Hoà bhrợ têng k’dâng 18.400 hecta ha roo. Xơớt goóh đanh đươnh k’dâng 13 r’bhâu hecta ha roo cóh hân noo n’nâu cắh zập đác tưới lâng 1.400 hecta n’lơơng xăl chóh chr’nóh ếp t’ngay. Bấc a bóc đác xoọc xrêết bấc pa bhlâng. Xoọc đâu a bóc đác Suối Trầu nắc dzợ mơ nong k’dâng 1 mét. Đhị đêếc cậ, 7 a bóc đác n’đắh Nam âng tỉnh n’nâu nắc đhiệp 40% ting cơnh bh’rợ bhrợ têng. T’coóh Nguyễn Hạnh lâng bấc đhanuôr ắt cóh cr’noon Hoà Bình, chr’val Cam Phước Đông, thị xã Cam Ranh, tỉnh Khánh Hoà pa bhlâng mốp loom tu đác cóh a bóc cắh choom chô hooi ooy piíc tu đhanuôr cóh piing ơy bhậ đác đoọng pa hooi ooy ruộng:
Xoọc đâu vêy zr’lụ pa bhlâng
kiêng đươi dua đác đoọng cha bêết, ra văng bêết công vêy tu apêê đoo bhrợ lấh
cắh crêê hân noo. Nâu cơy apêê đoo lêy vêy đác nắc apêê đoo cha bêết, apêê đoo
cóh tu, nắc azi cắh choom zâl. Azi tước nhăn tơợ apêê đoo đoọng ch’hooi đác
chô, apêê đoo liêm loom nắc apêê đoo đoọng, apêê đoo cắh liêm loom nắc apêê đoọ
cắh đoọng.
P’răng puýh tơợ tr’nơớp c’moo tước nâu cơy, ruộng lứch ma cr’đoóh. Xơớt goóh dưr váih đhị zr’lụ cluung pa bhrợ ch’ngai n’đắh a bóc đác mơ 1, 2 km. Đhị m’pâng đhâng p’răng puýh, t’coóh Lê Sỹ Minh đh’rứah lâng bấc đhanuôr cóh cr’noon Tân Hiệp, chr’val Cam Phước Đông, thị xã Cam Ranh, tỉnh Khánh Hoà nắc dzợ t’bhlâng dziếu đác tơợ acoom tọm đác ch’hooi ooy ruộng. Vêy bêl đhiệp bơơn dziếu mơ 1, 2 tiếng đồng hồ nắc đác xrêệt, nắc tơơi máy dziếu ooy lơơng. T’coóh Lê Sỹ Minh k’rang:
Câl phân z’nươu lứch ơy xang,
xoọc đâu nắc muy ng’đương đác. Cắh vêy đác nắc cóh hân noo pa bhrợ ch’noọng
c’lọt ta lơi. Cắh dzợ râu bơơn pay pa chô, xoọc đêếc vêy đác nắc công cắh dzợ
choom ng’đươi. N’đắh dúp n’nâu nắc cắh năl cơnh chêếc bhrợ đoọng choom ch’hooi
đác.

P’răng puýh đanh đươnh bhrợ ha mức đác cóh pazêng k’ruung đác đhị tỉnh Khánh Hoà xoọc xrêết bấc. K’ruung Cái, muy k’ruung ga mắc pa bhlâng đhị vel đông n’nâu, đoỌng đác ha apêê chr’hoong Khánh Vĩnh, Diên Khánh lâng TP Nha Trang n’nâu nắc xrêết bấc pa bhlâng. Nâu đoo nắc g’lúh 2 đhr’năng xơớt goóh dưr váih k’rơ. Lâng đhr’năng la lua n’nâu, ngành nông nghiệp lâng pazêng vel đông cóh tỉnh Khánh Hoà bhr têng bh’rợ đoọng đác đươi dua, đươi dua ha bh’rợ công nghiệp, xang n’nắc nắc ha dợ tước ha bh’năn, ch’chóh. T’coóh Lê Đức Vinh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hoà prá:
Ơy xay moon đhr’năng dưr váih
lâng bh’rợ zâl cha groong xơớt goóh… đhị ooy nắc g’đéch tơợ tr’nơớp hân noo.
Azi n’năl c’moo đâu xơớt goóh nắc vêy đhăm pa bhrợ xoọc bhrợ têng mơ muy pâng
cộng răng chêết. Ch’mêết lêy bh’rợ bhlưa azi bhrợ têng mơ muy pâng nắc bil bal
t’piing lâng bh’rợ zúp zooi bh’rợ pa bhrợ hân đoo liêm choom lấh mơ đoọng azi
bhrợ đoọng ha đhanuôr.

Đhị râu xay moom nắc c’moo xơớt goóh k’rơ pa bhlâng cóh 15 c’moo chô ooy đâu, Chính phủ ơy đoọng bấc c’bhúh lướt pa bhrợ chô ooy pazêng vel đông p’too moon bh’rợ zâl cha groong xơớt goóh. Đhị tỉnh Khánh Hoà, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải ta đang moon bhrợ têng liêm choom bh’rợ quy hoạch đác, t’đui đoỌng đác ha bh’rợ đươi dua lâng ha nông nghiệp, ch’mêết lêy đhr’năng bhrợ têng p’xoọng a bóc đác, bha nậ đác lâng âng tọm đác k’ruung đác đoọng ch’hooi đác crêê cơnh cóh hân noo pa bhrợ ch’noọng c’lọt. Phó Thủ tướng ta đang moon pazêng vel dông đơớh loon ch’hooi đác crêê cơnh, ch’mêết lêy p’têết ch’hooi bhlưa pazêng a bóc đác, ta đang moon đươi dua đác k’miáh, crêê cơnh, đớc đác đoọng ha bh’rợ đươi dua cóh pr’ắt tr’mông lâng ha bh’rợ nông nghiệp:
Ha dang ahêê cắh đơớh loon ooy
bh’rợ đương zâl cha groong nắc đoo bêl dưr váih râu cắh liêm crêê âng pleng
k’tiếc nắc cắh loon ng’zâl cha groong. Tơợ pr’đơợ quy hoạch đhr’năng đươi dua
n’nắc nắc ch’mêết cắh zập mơ ooy, ha ooy ng’chooi, dzợ choom ng’bhrợ têng a bóc
đớc đác, ha dang cắh dzợ vêy nắc k’ruung hân đoo đoọng ng’bhrợ têng bha nậ
đoọng váih a bóc đác. Xa nay bha lâng nắc ooy bh’rợ quy hoạch nắc ng’ch’mêết
lêy gít, nắc tu pazêng râu cr’noọ đươi dua, đhr’năng đoọng đác cóh prang k’tiếc
k’ruung hêê nắc ta bhúch. Pác đoọng ooy apêê tỉnh ha dang tỉnh n’nâu cắh zập ha
dợ tỉnh n’lơơng vêy nắc ng’tr’pác đoọng, bhrợ ma mơ đhr’năng đươi dua lâng
đoọng đác.
Viết bình luận