Cơnh lâng 18 c’kir bha lang k’tiếc bơơn UNESCO xay moon, Việt Nam vêy pr’đơợ p’têệt apêê c’kir văn hoá đoọng bhrợ du lịch. đhị đêếc, bhrợ t’váih pr’đơợ ha bh’rợ zư đớc, bhrợ pa liêm lâng pa dưr chr’chắp âng apêê c’kir bha lang k’tiếc, đoọng c’kir la lua nắc đợ cr’liêng ngọc br’blêếc tr’ang cóh mắt pr’zớc chr’ớh zấp n’đắh. Vân Thiên, PV Đài PRVN xay moon đhị bha ar xrắ nâu câi. Đha nuôr lâng pr’zớc đh’rứah xơợng:

Cóh Việt Nam, p’têệt pa zum bhrợ pa dưr đợ c’kir, bhiệc bhan văn hoá đoọng pa dưr  du lịch âi bơơn muy bơr vel đong xơợng bhrợ tơợ bấc c’moo ha nua. Đhị đêếc, bấ bh’nơơn du lịch âi bơơn pa chắp lêy tước apêê hãng đơơng âng t’mooi bhrợ pa dưr tour tuyến xay trúih tước t’mooi cơnh “ Hành trình di sản”, “ Đêm Mỹ Sơn huyền thoại” âng Quảng Nam, Festival Huế, cắh cậ bhiệc bhan pháo hoa quốc tế Đà Nẵng, bhiệc bhan thành phố pô- Đà Lạt, bhiệc bhan chiing goong Tây Nguyên… t’coóh Vũ Thế Bình, CHủ tịch Hiệp hội du lịch Việt Nam đoọng năl p’têệt pr’đơợ ma mông âng du lịch, bơơn xơợng bhrợ đhị pr’đơợ pa zum liêm crêê bh’nơơn, văn hoá đhr’niêng cr’bưn, pr’đươi pr’dua, ch’ngai đăn lướt ra vạch bhlưa apêê đhị c’kir:

Muy tour du lịch nắc muy c’bhúh bh’nơơn du lịch la lay cơnh. T’mooi tước Côn Sơn- Kiếp Bạch nắc t’mooi cong choom tước Vĩnh Nghiêm đh’rứah lâng apêê đhị du lịch n’lơơng. Xiêr Yên Tử nắc công choom p’têệt Yên Tử lâng Bắc Giang pa đhang moon. T’mooi cắh choom lướt muy chu nắc zấp đoo đong chùa. Apêê đoo nắc đhêêng lướt muy cắh câl 2, 3 đong chùa a năm, ha dợ apêê đoo nắc dzợ lướt lum lêy vel bh’rợ, lướt c’câl bh’lêy, đhêy cha dzợ.

Đợ bh’nơơn tr’nơợp nắc đoo pr’đơợ đoọng C’moo du lịch quốc gia 2015 bhrợ đhị Thanh Hoá p’têệt bhrợ cơnh lâng pr’đớc “ p’têệt apêê c’kir bha lang k’tiếc”. pa bhlâng nắc bêl c’moo ahay, vel đong đăn lâng Thanh Hoá, bha nụ cruung k’tiếc liêm pr’hay Tràng An ( Ninh Bình) lâng Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh bơơn UNESCO déh hơnh xay moon nắc c’kir văn hoá bha lang k’tiếc. apêê bh’rợ bha lâng âng c’moo du lịch 2015 ta bhrợ đhị pr’đơợ zr’lụ k’tiếc lịch sử đanh đươnh âng đhăm k’tiếc Thanh, đơơng âng t’mooi rạch chô lâng apêê chr’nắp văn hoá, lịch sử, pr’đhang đong xang la liêm pr’hay âng Thành nhà Hồ, p’têệt lâng lang ma nứih lâng bh’rợ tr’nêng n’đhơ cắh mơ đanh n’đhơ cơnh đêếc bấc râu bh’rợ chr’nắp âng bhua Hồ Quý Ly; bơơn ma mông cớ lịch sử grơơ k’rơ âng  g’lúh khởi nghĩa Lam Sơn đhị c’bhúh c’kir lịch sử văn hoá cóh Lam Kinh, bơơn xơợng pr’hát  đơơng âng ghít c’léh pr’ặt tr’mông âng đha nuôr đhăm k’tiếc Thanh. Râu chr’nắp nắc xay trúih pa cắh đợ c’kir n’nâu cơnh ooy lâng t’mooi. Tiến sĩ Hoả Diệu Thuý- Trường Đại học Hồng Đức moon:

Đấc Lam Kinh c’jệ lêy. N’đhơ cơnh đêếc ha dang bơơn lướt bhuông xơợng bhr’ươr hò k’ruung mã, đấc Thọ Xuân xơợng apêê bhr’ươr pr’hát, pr’múa âng apêê nghệ nhân ch’ớh nắc dzợ c’jệ lấh mơ dzợ. Đhêệng vêy muy râu nắc cắh âi ngai xay trúih  pa cắh đoọng ha đoo.

Đoọng t’mêếh đợ cr’van xoọc ặt lơớp n’nắc, c’moo đâu, apêê vel đong zêng moon nắc bhrợ k’rơ bh’rợ p’têệt apêê đhăm c’kir, cơnh lâng bh’rợ tr’nêng du lịch vêy ta bhrợ cóh zấp đoo tỉnh, thành  đoọng xay trúih tước t’mooi đợ râu chr’nắp pr’hay âng c’kir văn hoá bha lang k’tiếc Ví, giặm Nghệ tinhc; ting pấh  lêy c’kir Tràng An, đấc ooy chùa Bái Đính lễ phật. cóh đêếc, du lịch văn hoá, sinh thái- ma bhô dang vêy nắc đoo c’lâng pa dưr nhâm mâng âng zr’lụ n’nâu. P’căn Nguyễn Thị Thanh, Phó giám đốc Sở VH –TT lâng Du lịch Ninh Bình moon:

Ninh Bình xay moon pa dưr du lịch ma bhô dang lâng du lịch cruung k’tiếc. tu cơnh đêếc, azi năl ghít choom xay trúih ha dưr dal c’năl, trách nhiệm âng đha nuôr cóh zr’lụ c’kir n’đắh bh’rợ zư lêy, zư đớc apêê chr’nắp âng c’kir công cơnh pa dưr dịch vụ du lịch cóh c’kir. Tràng An đươi dua 1500 cha nắc đha nuôr bhrợ dịch vụ đuối bhuông, muy ngai nắc muy muy cha nắc đương xay moon đoọng ha t’mooi ooy c’kir lâng nắc muy cha nắc zư đớc an ninh trật tự, môi trường.

Đhị 3 vel đong Quảng Nam, TTH lâng thành phố Đà Nẵng, c’moo đâu vêy t’bhlâng p’têệt xay trúih bh’nơơn du ‘lịch tmêê cơnh lâng pr’đớc “ Đhị tước âng biển đảo lâng c’kir bha lang k’tiếc liêm pr’hay bhlâng”, bhrợ t’váih pr’đơợ đoọng ha ngành du lịch apêê vel đong vêy g’lúh giao lưu, p’têệt lâng vel bhươl du lịch cóh 2 n’đắh  tu k’tiếc k’ruung. P’têệt c’kir đoọng pa dưr du lịch đhị pr’đơợ chơớih pay đợ râu liêm pr’hay bhlâng, xay trúih tước t’mooi nắc cơnh bơơn chơớih pay đoọng xay trúih c’kir liêm choom bhlâng tước pr’zớc chr’ớh cóh k’tiếc k’ruung hêê lâng k’tiếc k’ruung n’lơơng. T’coóh Nguyễn Văn Tuấn- Tổng cục trưởng Tổng cục du lịch Việt Nam moon ghít:

Ahêê pa dưr du lịch vêy bha lâng, p’ghít tước chất lượng, liêm choom  lâng vêy đhr’năng mặ tr’zêêng. Đoọng pa xăr muy cr’van văn hoá dưr váih muy bh’nơơn du lịch, muy đhị tước nắc dzợ pa bhlâng bấc bh’rợ choom bhrợ. Ahêê choom chơớih pay đợ râu la liêm pr’hay bhlâng, âng râu a liêng bhlâng, k’rong pa dưr du lịch. tơợ đêếc bhrợ t’váih râu băr dzang tước ting c’nặt, ting đhăm đong la lay.

Cơnh lâng p’têệt apêê  đhăm k’tiếc c’kir, vêy  đoọng ha t’mooi du lịch zấp n’đắh vêy bơơn bấc râu bh’rợ la liêm pr’hay. Tơợ Thanh Hoá tước Ninh Bình, Hà Nội, Phú Thọ, Quảng Ninh, ting acoon c’lâng abhô dang, t’mooi tước lâng apêê râu chr’nắp pr’hay âng đhăm k’tiếc Thăng Long kr’bhâu c’moo văn hiến, tín ngưỡng bhuốih Hùng Vương. Cắh muy t’đang t’pấh t’mooi tu râu liêm pr’hay  âng Joọm Hạ Long, zr’lụ Đông bắc tơợ Hải Dương tước Quảng Ninh dzợ t’đang t’pấh t’mooi cơnh lâng c’bhúh c’kir crêê tước apêê ngai anh hùng cơnh Trần Quốc Tuấn, Nguyễn Trãi, Lê Thánh Tông… pa bhlâng nắc đợ chr’nắp c’lâng pr’chắp, triết lý âng Thiền phái Trúc lâm âng Phật hoàng Trần Nhân Tông bhrợ t’váih. Muy chu cớ rạch chô ooy đhăm Thiên Trúc Lâm Yên Tử, xrang moọt cóh crâng tùng k’ha riêng c’moo, ta mêệng xơợng đợ g’lúh đhí cóh crâng trúc, bơơn t’gợ têy cóh chùa Đồng, bặt hương đha hum pa cắh loom hay chơớ cơnh lâng Đức Điều Ngự Giác Hoàng Trần Nhân Tông đh’rứah lâng apêê ngai cóh Trúc Lâm Tam Tổ nắc đoo cr’noọ cr’niêng đhị bh’rợ lướt bơơn năl k’tiếc k’ruung âng bấc ngai.

Cắh muy p’têệt đợ ckir cóh k’tiếc k’ruung, ngành du lịch Việt Nam dzợ bhrợ k’rơ bh’rợ p’têệt ooy k’tiếc k’ruung n’lơơng đhị râu t’bhlâng pấh bh’rợ xa nay “ 3 k’tiếc k’ruung muy đhị tước” pa zêng Việt Nam- Lào- Campuchia, cắh cậ “ 5 k’tiếc k’ruung- muy đhị tước” pa zêng Việt Nam- Lào- Campuchia-Myanmar- Thái Lan. Nâu đoo nắc pr’đhang tr’haanh đoỌng ha râu p’têệt đợ c’kir văn hoá đoọng zư đơc,s pa dưr chr’nắp đợ c’kir bhrợ têng pa dưr du lịch, tr’xin ha dưr dal pr’dưr pr’dzoọng k’tiêc sk’ruung acoon ma nứih Việt Nam cóh bha lang k’tiếc./.