Đhanuôr lâng pr’zớc chắp dadêr!

Hân đhơ Nghị định 178 âng Chính phủ ơy vêy chr’nắp lâng đợ zên toom cóh bh’rợ zêệ, bhrợ chr’na đha nắh cắh liêm sạch vêy cơnh tước cả tỷ đồng, hân đhơ cơnh đêếc cóh thị trường nắc dzợ bấc chr’na đha nắh cắh liêm sạch. Râu đâu đoọng lêy, xa nay bh’rợ toom k’rơ công ơy chô đơơng râu liêm choom cóh bh’rợ bhrợ nhâm mâng râu liêm crêê âng chr’na đha nắh bêl bh’rợ k’đhơợng lêy cóh bh’rợ n’nâu nắc dzợ bấc râu cắh liêm choom lâng pazêng apêê cơ quan chức năng cắh tộ bhrợ rơợng griing. Bha ar x’rắ: râu liêm choom âng chr’na đha nắh cóh Tết n’nâu công dợ k’rang bấc, âng PV Văn Hải, ahêê đương xâng.

# Cóh pazêng t’ngay n’nâu, pazêng râu hàng chr’na đha nắh đươi dua đoỌng ha Tết nguyên đánGiáp Ngọ vêy ta pa câl cóh thị trường ting t’ngay bấc lấh mơ. Đhị chợ Đồng Xuân lâng phố Hàng Buồm ( Hà Nội), đợ ta mooi tước câl hàng chô đơơng pa câl la léh bấc pa bhlâng. Râu đâu đoọng lêy nắc bấc râu hàng cắh n’năl gít zr’lụ bhrợ têng nắc công vêy ta đơơng pa câl, bấc bhlâng nắc pazêng râu bánh, mứt, kẹo, ô mai, nho goóh, cr’liêng za cai, cr’liêng k’đấc, cr’liêng điều… nắc vêy apêê đương pa câl ting cơnh ký pay tơợ bao ga mắc đớc ooy túi k’tứi. Ha dợ cóh bha ar nắc đhiệp muy ta x’rắ  hơnh déh c’moo t’mêê, cắh vêy đh’nớc zr’lụ bhrợ têng lâng cơnh đêếc công cắh vêy t’ngay c’xêê xay moon đươi dua. Bêl vêy ta moóh ooy zr’lụ bhrợ têng pazêng apêê hàng cơnh cr’liêng hướng dương đhị zr’lụ pa câl âng đay, muy cha nắc manuýh pa câl moon:

Nắc acoon p’niên đil k’tứi pa điing đoọng ha cu, bha ar bha tơ cắh ơy ađoo tước đơơng. Hân đhơ cơnh đêếc nâu đoo hàng âng hêê, êếh râu hàng ta chô đơơng tơợ lơơng.

Ting cơnh ch’mêết lêy âng apêê cơ quan âng Bộ Y tế, cóh c’moo ahay, vêy lấh 60% râu buáh, 54% râu ô mai, xí muội, k’nặ 35% râu boó nhoonh, lấh 6% râu lêệ a ọc hất lâng 6% râu r’véh hất… cắh lấh liêm sạch. Ha dợ ting cơnh xay moon âng apêê chi cục liêm sạch chr’na đha nắh tỉnh, thành phố nắc k’nặ muy pâng pazêng râu chr’na đha nắh nắc vêy ta zêệ bhrợ liêm sạch. Đhị đêếc cậ nắc dzợ vêy đhr’năng a chông axiu crêê hoá chất, kháng sinh z’lấh ting cơnh xa nay đoọng đươi dua, bấc râu a chông axiu goóh lâng r’véh r’đoong z’lấh ting xa nay hoá học ooy chất zư lêy oó choom n’xọ. Tiến sỹ Phạm Kim Đăng, Khoa b’băn lâng băn a chông axiu, Đại học Nông nghiệp Hà Nội moon, tu dưr váih cơnh đâu nắc bh’rợ k’đhơợng lêy  lâng ch’mêết lêy thị trường cắh nhâm mâng.

Bh’nơơn bh’rợ âng bh’rợ ch’chóh, a chông axiu đơơng pa câl ooy k’tiếc k’ruung n’lơơng, hân đhơ vêy đợ hàng ta bơơn lêy chất đoọng oó choom u’xọ, hân đhơ cơnh đêếc nắc m’bứi pa bhlâng lâng êếh râu âng manuýh bhrợ têng ton bhrợ têng lâng manuýh k’đhơơng xay kiêng cơnh đêếc. Nắc pazêng râu bh’nơơn bh’rợ âng k’tiếc k’ruung bhrợ têng, tu cắh vêy bấc ooy zr’lụ bhrợ têng m’ma cơnh đơơng pa câl ooy k’tiếc k’ruung n’lơơng lâng bh’rợ k’đhơợng lêy nắc m’bứi pa bhlâng, tu cơnh đêếc bhrợ t’váih râu cắh liêm crêê.

Hân đhơ Nghị định 178 âng Chính phủ xay moon toom zên lâng bh’rợ bhrợ cắh liêm sạch chr’na đha nắh vêy chr’nắp tơợ t’ngay 1/1/2014 lâng đợ zên ta toom tước ca tỷ đồng, mặ k’đhơợng xay, nắc apêê cơ quan chức năng cắh tộ k’đhơợng lêy nhâm mâng, pa bhlâng nắc cóh cấp chr’hoong lâng chr’val tu cơnh đêếc pazêng râu chr’na đha nắh cắh nhâm mâng ooy râu liêm sạch nắc dzợ vêy ta đơơng pa câl. Pazêng chu bh’rợ đơơng âng chr’na đha nắh nha nhự bấc pa bhlâng cóh muy bơr tỉnh, thành ơy ta bơơn lêy đăn đâu nắc đhiệp m’bứi a năm cóh đhr’năng pa bhlâng bấc apêê xoọc bhrợ têng. TP HCM bơơn lêy 12 tấn lêệ c’roóc ta câl tơợ k’tiếc k’ruung n’lơơng lứch t’ngay c’xêê đươi dua, lứch ma n’xọ nắc vêy ta đơơng âng tơợ Bắc tước ooy Nam. TP Hà Nội công bơơn lêy muy bêệ xe chở đơơng ta mooi 1 tấn lêệ a đhắh tơợ Bắc Giang tước ooy TP HCM đơơng pa câl. Đhị chr’val Ninh Hiệp, chr’hoong Gia Lâm, cơ quan chức năng Hà Nội coóp k’đhơợng 15 tấn mì chính g’lớc lâng k’nặ 70 tấn bánh kẹo, ô mai cắh năl gít zr’lụ bhrợ têng… Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến moon, râu k’rang bhlâng cóh xoọc đâu nắc đhr’năng bhrợ têng la léh ma múch, cắh liêm crêê, bhrợ bấc râu chr’na đha nắh lứch dưr hư, z’nươu zư pazêng râu lêệ, p’lêê p’coo, r’véh r’đoọng nắc pa bhlâng bấc hoá chất, bhrợ bấc râu cắh liêm crêê ooy c’rơ âng đhanuôr:

Pazêng chu bol chr’na đha nắh lâng pazêng bh’rợ pa câl chr’na đha nắh nha nhự nắc m’bứi lấh mơ. râu k’pân pa bhlâng nắc chr’na đha nắh nha nhự bhrợ t’váih crêê độc mãn tính lâng crêê độc ooy k’coon ch’chau ha y chroo. Đhanuôr nắc buôn moon cắh cha nắc chêết, cha nắc chêết vr’vai. K’tiếc k’ruung hêê k’rang, apêê k’tiếc k’ruung n’lơơng vêy k’rang cắh? Lâng Trung Quốc, xa nay liêm crêê âng chr’na đha nắh nắc êếh râu âng Bộ Y tế cơnh âng hêê n’nâu, bh’rợ n’nắc nắc âng Uỷ ban k’tiếc k’ruung âng Chính phủ.

Ting cơnh xay moon âng Bộ Y tế nắc đươi dua ooy muy Uỷ ban k’tiếc k’ruung ting k’đhơợng lêy ooy râu liêm sạch âng chr’na đha nắh nắc Bộ trưởng Bộ NN lâng PTNT moon, Chính phủ nắc ơy đoọng ooy Bộ Y tế nắc cơ quan bha lâng ooy râu liêm crêê âng chr’na đha nắh. Ha dang xa nay bh’rợ hân đoo ắt cóh toor âng bơr n’đắh nắc Bộ Y tế ta đang moon Bộ NN lâng PTNT bhrợ têng.

Hân đhơ cơnh đêếc, cóh râu la lua cậ, bh’rợ pazum bhrợ đh’rứah công buôn râu cắh liêm crêê bêl k’rong bhrợ đh’rứah lâng cơ quan mr’đoo cấp công k’đháp xay moon bh’rợ bhrợ têng. Nắc tu pazêng râu xa nay n’nâu lâng ting bhrợ têng âng apêê cơ quan cắh ơy bhrợ rơợng grìng nắc bhrợ ha bh’rợ zư nhâm mâng râu liêm crêê âng chr’na đha nắh Tết n;nâu nắc dzợ k’rang bấc lấh mơ./.