TẾT TƯỚC XƠỢNG HÁT SẮC BÙA
Thứ bảy, 00:00, 21/02/2015

 

Hát sắc bùa Phú Lễ nắc dzợ ng’đớc bhr’ươl pr’hát sắc bùa Phú Lễ. bh’rợ hát sắc bùa êếh râu bh’rợ la lay âng Phú Lễ, chr’hoong Ba Tri, Bến Tre ting n’nắc nắc j’niêng đanh đươnh cóh prang tơợ Bắc tước ooy Nam. Nâu đoo nắc bh’rợ sinh hoạt âng đhanuôr bhrợ têng ha rêê đhuốch, xay p’cắh j’niêng cr’bưn tr’lục lâng pháp đạo thuật lâng nắc đhiệp vêy ta bhrợ têng bêl Tết Nguyên đán đoọng nhăn râu pr’đoọng, rơơm kiêng râu liêm pr’hay ha c’la đông. Chêếc n’năl ooy bh’rợ nghệ thuật chr’nắp pr’hay nắc đhiệp cóh Bến Tre n’nâu a năm, Thanh Tùng, PV Đài p’rá VN đhị zr’lụ đồng bằng k’ruung Cửu Long vêy bha ar xrặ xay truíh ooy j’niêng cr’bưn n’nâu.

Hát sắc bùa cóh Phú Lễ, chr’hoong Ba Tri- Bến Tre vêy ta bhrợ t’váih cóh cr’chăl m’pâng thế kỷ XVIII, vêy ta zư đớc tước ooy pazêng c’moo tr’nơớp âng c’xêê c’moo 70 âng thế kỷ XX. Dưr váih tơợ chr’val Phú Lễ, hát sắc bùa Bến Tre nắc trơơi tước ooy pazêng chr’val n’lơơng, zr’lụ vêy ta bhrợ têng k’rơ bhlâng nắc cóh apêê chr’val cóh chr’hoong Ba Tri lâng chr’hoong Giồng Trôm. Cóh pazêng c’moo đăn đâu, hát sắc bùa ơy dưr váih cớ lâng pazêng pazêng t’ngay Tết tước, hân noo ha pruốt chô lâng bhiệc bhan cóh vel đông Bến Tre.

Hát sắc bùa Phú Lễ vêy ta bhrợ têng bấc bhlâng mót bêl Tết Nguyên đán. Buôn nắc cóh zập c’moo k’dâng 27, 28 c’xêê 12 âm lịch, pazêng apêê cóh c’bhúh hát k’rong pa choom muy chu cớ đoọng crêê cơnh. Tước ha dum 30 tết nắc tơớp lướt biểu diễn. Bh’rợ lướt diễn âng c’bhúh hát nắc buôn hát cóh ha dum. T’ngay nắc chêếc zr’lụ ắt tớt công cơnh pa choom cớ. Muy g’lúh lướt diễn cơnh đêếc buôn nắc đanh tơợ 7 t’ngay cắh cậ tước lứch c’xêê 1 muy âm lịch nắc vêy chô ooy đông.

Z’lấh bấc c’moo c’xêê bhr’ươl pr’hát sắc bùa nắc cắh dzợ vêy ta bhrợ, tu pazêng râu pr’hát, tr’coọ xa nul t’mêê cóh nâu cơy, đợ lang ta đhâm c’mor nâu cơy cóh Phú Lễ cắh dzợ ngai n’năl hát sắc bùa. Bhr’ươl pr’hát chr’nắp pr’hay n’nắc xoọc đâu nắc đhiệp ắt cóh a cọ a búc âng apêê t’coóh ta ha a năm. T’coóh Lư Văn Hội, Phó Chủ tịch Hội di sản văn hoá, Giám đốc Bảo tàng tỉnh Bến Tre prá:

Hát sắc bùa Phú Lễ nắc muy cóh 6 bh’rợ hát t’nơớt ty đanh cóh Bến Tre. 6 râu bh’rợ n’nâu nắc hân đoo công vêy đhr’năng dưr bil. Pa bhlâng nắc hát sắc bùa đhr’năng dưr bil k’rơ lấh mơ t’piing lâng pazêng cơnh pr’hát t’nơớt n’lơơng. Tu apêê g’lăng z’hai ooy bh’rợ n’nâu nắc lứch cắh dzợ. Xa nay bh’rợ đoọng ha hát sắc bàu choom dưr váih nắc cắh dzợ liêm buôn cơnh l’lăm ahay.

Hát sắc bàu nắc muy râu bh’rợ hát t’nơớt ty danh chr’nắp pr’hay, muy cơnh bh’rợ sinh hoạt văn hoá la lay cóh bêl tết ty đanh âng acoon manuýh đhị Phú Lễ. Moon nâu đoo nắc bh’rợ văn hoá la lay tu cóh prang zr’lụ miền Nam, nắc đhiệp Hát sắc bàu cóh Phú Lễ- Bến Tre nắc pr’hay lấh mơ. Hân đhơ cơnh đêếc, tu bấc cơnh xa nay bh’rợ cắh liêm choom, công râu tr’xăl âng pr’ắt tr’mông xã hội t’mêê nắc Hát sắc bùa xoọc ting t’ngay dưr bil. Ta đhâm c’mor nâu cơy cóh Bến Tre ng’moon za zum, Phú Lễ ng’moon la lay nắc lứch cắh n’năl ooy Hát sắc bùa. A noo Bùi Hữu Nghĩa cóh Bến Tre nắc đớc bấc t’ngay c’xêê pa chắp ch’mêết lêy pazêng râu bh’rợ sắc bùa ơy xay moon cơnh đêếc. a noo dzợ xay moon, xa nay n’nâu xoọc vêy a noo xoọc k’noọ bhrợ têng cóh xa nay luận văn cao học nắc âng a noo xoọc bhrợ têng đhị Trường Đại học Trà Vinh.

Hát sắc bùa vêy 2 cơnh. Tr’nơớp nắc xay p’cắh j’niêng cr’bưn lâng cóh t’tun nắc bhrợ t’váih râu bhui har. Bh’rợ j’niêng cr’bưn nắc bh’rợ đoọng bùa, đươi dua bhr’ươl pr’hát lâng bùa đoọng t’bil lơi a bhuy a lụ. Cóh t’tun nắc bh’rợ hát, rơơm kiêng râu bhui har, râu pr’đoọng. Cơnh rơơm kiêng pazêng bh’rợ âng a đoo c’la đông, cơnh bhrợ têng ruộng, taanh bhrợ bhai. Bh’rợ n’nâu nắc vêy ta bhrợ têng bêl Tết a năm. Nâu cơy đợ apêê g’lăng z’hai n’năl ooy bh’rợ n’nâu nắc cắh dzợ bấc. Đợ manuýh pa chắp ch’mêết lêy ooy hát sắc bùa ting t’ngay m’bứi lấh mơ. Tu cơnh đêếc, nắc đơớh hân vêy bh’rợ pa chắp ch’mêết lêy, pa dưr, zư lêy râu chr’nắp âng truyền thống văn hoá.

Tơợ râu xay truíh âng pazêng apêê bhrợ têng bh’rợ pa chắp ch’mêết lêy ooy bh’rợ nghệ thuật chr’nắp pr’hay n’nâu đoọng lêy, muy c’bhúh hát sắc bùa m’bứi bhlâng nắc vêy 4 cha nắc manuýh g’lăng z’hai, bấc bhlâng nắc 12 cha nắc đhị râu k’đhơợng xay âng ađoo c’la âng c’bhúh n’nâu. Tr’coọ xa nul pazêng: muy bêệ n’jưl cò, muy bêệ ch’gâr k’tứi lâng sanh acoon, sanh a căn đoọng ha pazêng apêê g’lăng z’hai t’tun. Cóh bh’rợ hát sắc bùa, manuýh hát bha lâng nắc ng’đớc: a căn truíh, công nắc c’la k’đhơợng ch’gâr k’tứi, đợ apêê t’tun nắc ting hát đh’rứah lâng a căn truíh nắc ng’đớc acoon xô.

T’coóh Nguyễn Văn Chấn- c’la âng c’bhúh hát sắc bùa chr’val Phong Nẫm xay truíh: Hát sắc bùa xay moon manuýh hát nắc kiêng pa bhlâng, zay lâng cr’noỌ tự nguyện nắc bấc, nắc xay p’cắh gít bhr’ươl pr’hát crêê cơnh đoọng ha manuýh xơợng:

Bêl bơơn n’năl bh’rợ hát sắc bùa n’nâu nắc tơợ t’coóh Lư Hội. Bêl đhi noo ắt prá xay đh’rứah nắc acu lêy nâu đoo nắc bh’rợ ahêê choom zư đớc. ha dang cắh ng’zư đớc lâng pa dưr nắc choom dưr bil. Nâu đoo nắc bh’rợ nghệ thuật xay p’cắh râu la lay âng Bến Tre.

Đhị đhr’năng la lua bh’rợ Hát sắc bùa xoọc ting t’ngay dưr bil, bơr pêê c’moo đăn đâu, xơợng bhrợ xa nay bh’rợ bhrợ pa dưr văn hoá Việt Nam la liêm pr’hay, xay p’cắh gít j’niêng cr’bưn âng acoon manuýh, lâng râu t’bhlâng âng pazêng cán bộ k’đhơợng âng tỉnh Bến Tre moon zazum lâng chr’val Phú Lễ moon la lay, Hát sắc bùa Phú Lễ xoọc vêy ta bhrợ pa dưr cớ.

T’coóh Lư Văn Hội, Phó Chủ tịch Hội di sản văn hoá, Giám đốc Bảo tàng tỉnh Bến Tre xay moon: Bêl đăn ooy x’rịa c’moo ahay, UBND chr’val Phú Lễ, chr’hoong Ba Tri, bhrợ têng bh’rợ p’cắh c’bhúh hát sắc bùa. C’bhúh hát sắc bùa âng chr’val Phú Lễ vêy ta bhrợ t’váih lâng 21 cha nắc manuýh. Pazêng apêê cóh c’bhúh hát sắc bàu âng Bến Tre dưr váih nắc manuýh l’lăm cóh bh’rợ pa choom, xay p’cắh bh’rợ văn hoá ty đanh đoọng ha lang t’tun, ting chrooi đoọng bhrợ têng muy môi trường văn hoá la liêm pr’hay.

Bh’rợ zư lêy nắc ng’choom moon nắc cắh vêy manuýh hân đoo ting pa choom lâng hát đoọng apêê n’lơơng xơợng. Tước nâu cơy ơy vêy 40 cha nắc manuýh ting bhrợ têng. Cóh đêếc học sinh ting bhrợ têng k’nặ 20 a đhi. Nâu đoo nắc pr’đơợ chr’nắp đoọng hát sắc bùa nắc vêy ta zư lêy lâng pa dưr cóh pr’ắt tr’mông âng zập ngai lâng cóh trường học. Xoọc đâu ngành văn hoá tỉnh xoọc bhrợ têng liêm xang bha ar ta đang moon Bộ VH,TT-Dl ch’mêết lêy xay moon hát sắc bùa Phú Lễ nắc pr’hát t’nơớt t’ty, c’cir văn hoá âng k’tiếc k’ruung.

Nắc ta bhúch lâng chơợ pa bhlâng bêl pr’hát sắc bàu Phú lễ cóh t’ngay ha pruốt ting t’ngay dưr bil đh’rứah lâng râu t’bhlâng âng pazêng apêê g’lăng z’hai ahay ơy bhrợ têng đoọng ha zr’lụ đhăm k’tiếc k’bhông n’nâu. Pa dưr pr’hát sắc bùa chô cớ ooy pr’ắt tr’mông âng đhanuôr, pa bhlâng nắc bêl tết, hân noo ha pruốt chô cắh muy vêy chr’nắp ga mắc cóh bh’rợ zư lêy c’cir văn hoá âng vel đông ting n’nắc nắc dzợ ting chrooi đoọng bhrợ t’váih muy Bến Tre lâng pazêng râu la lay âng  văn hoá cắh choom tr’lúc lâng pazêng zr’lụ miền n’lơơng cóh zr’lụ./.

Tags:

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC