Triệu Thị Nhậy - ma nuýh g’lăng za hai âng vel Dao
Thứ ba, 00:00, 23/09/2014


        Apêê a đhi a moó nha nhêr! Đhanuôr lâng p’zợc chắp hơnh!

        Zập bhêl xay moon tước ma nuýh g’lăng za hai Triệu Thị Nhậy, đhanuôr Dao đhị zr’lụ k’coong ch’ngai Phúc Lợi, chr’hoong Lục Yên, tỉnh Yên Bái đhơ đhơ ngai zêng déh hơnh. A đoo nắc cắh muy ch’nắc chắp kiêng bhlầng pazêng  ba boóch Dao lâng nắc vêy công zư pa dưr bấc râu t’nơơt t’ty âng đhanuôr Dao lâng rơơm kiêng nắc chroi k’rong bhiệc zư lêy văn hoá acoon cóh đay đoọng ha lang t’tun. C’nắt t’ruíh đoọng ha pân đil t’ngay đâu, đhanuôr lâng pr’zợc nắc đh’rứah chấc lêy năl ooy ma nuýh za hai g’lăng Triệu Thị Nhậy lâng pazêng bhiệc bhrợ liêm chr’nắp âng đoo ấ!

        Pr’hát “ Mặt t’ngay dzợ dzool ang boóp p’too âng a va dzợ hay k’noọ” nâu nắc muy cóh pazêng ba boóch Dao bơơn ma nuýh za hai g’lăng Triệu Thị Nhậy xrắ lâng tự a đay ba boóch. Tợơ bấc c’moo đâu, bh’ươr mr’loọng pr’hay lâng bấc râu ba boóch, t’nớơt âng chr’nắp laliêm vel bhươl ma nuýh Dao bơơn a ngắh xrắh bhrợ nắc ơy lóih lâng đhanuôr Dao ắt đhị zr’lụ k’coong da ding Yên Bái.

        N’niên đhị vel ma nuýh Dao, tợơ p’niên nắc a ngắh Nhậy ơy năl tước bh’ươr ba boóch Dao tợơ bấc chu ting ca conh ca căn ting pấh bấc bhiệc bhan đhị vel bhươl, xang nắc pazêng ba boóch nắc đoo ơy ắt đhộ cóh a cọ a bục cắh năl tợơ bhêl. A ngắh nắc tợơp pa choom ba boóch lâng  ba boóch pr’hay bhlầng bấc râu ba boóch âng ma nuýh Dao. Tước dưr pậ bhêl ting pấh bhiệc âng xã hội, bơơn âng đơơng bh’ươr mr’loọng âng đay đoọng ha đhanuôr Dao đhị vel bhươl xâng, a ngắh nắc ting chắp kiêng lấh chấc lêy năl đắh văn hoá âng acoon cóh đay. Bhiệc nắc đoo nắc ơy t’pấh cóh loom a ngắh chấc lêy k’rong lâng xrắ bhrợ ba boóch Dao. A ngắh đớc bấc cr’chăl tước zập vel Dao lưm apêê ta coóh ta ha, ma nuýh za hai g’lăng đoọng xay prá đắh ba boóch Dao, đh’rứah năl gít râu lalua ta níh âng pr’ẳtt’mông đoọng t’moót ooy cr’liêng ba boóch. Tước nâu kêi a ngắh Nhậy nắc ơy xrắ bhrợ lấh 50 râu ba boóch Dao lâng bấc c’lâng xa nay cơnh: chắp kiêng vel đong, k’tiếc k’ruung; ma nuýh Dao muy loom ting Đảng; ma nuýh Dao zư lêy chr’nắp liêm âng  văn hoá; ma nuýh Dao pazzưm têy bhrợ têng vel bhươl t’mêê… tợơ đhr’năng lalua apêê j’niêng, bhiệc bhan âng acoon cóh, a ngắh nắc ơy bhrợ xrắ, t’váih bấc cơnh múa t’nớơt t’ty âng manuýh Dao cơnh: T’nơớt cấp sắc; t’nớơt nhăn bh’nơơn ch’nóh chr’bếêt, t’nớơt chuông… bơơn đhanuôr Dao zập ngai chắp kiêng. A ngắh Triệu Thị Nhậy đoọng năl:

        Ma nuýh Dao cung vêy bấc râu chr’nắp văn hoá laliêm pr’hay ha dợ cắh ngai chấc lêy pa dưr. Tu cơnh đếêc nắc acu rơơm kiêng chroi k’rong m’bứi c’rơ âng đay đoọng xay pa cắh lâng bấc đhanuôr lơơng đắh apêê bhiệc bhan âng chr’hoong, tỉnh cung cơnh cóh prang k’tiếc k’ruung. Pazêng ba boóch, t’nớơt nắc đoo bơơn xay moon dal, nắc đoo nắc râu liêm chr’nắp đắh tinh thần đoọng a cu nắc pa zay bhrợ xrắ cớ cung cơnh chấc lêy bấc râu chr’nắp văn hoá Dao đoọng ha lang t’tun.

        Pazêng râu bhrợ a ngắh Triệu Thị Nhậy doó chấc k’rang, nắc đhr’năng bil pất muy văn hoá âng acoon cóh, pa bhlầng nắc lang p’niên nâu kêi bấc ngai cắh choom ba boóch, cắh năl tước t’nớơt t’ty a hay. A ngắh Nhậy moon:

        Râu a cu rơơm kiêng bhlầng nắc lang p’niên nâu kêi zư lêy lâng pa dưr c’rơ lấh mơ dzợ râu chr’nắp văn hoá âng acoon cóh đoọng đớc tợơ lang nâu tước lang n’tốh, bhrợ têng liêm cợnh đếêc nắc chr’nắp văn hoá âng ma nuýh Dao doó râu bil pất, tu t‘ngay đâu vêy bấc ngai ma nuýh Dao cắh năl tước chr’nắp văn hoá âng acoon cóh đay.

        Lâng râu rơơm kiêng nắc đoo, nắc zập ri dưm thứ 7 zập tuần, a ngắh Nhậy nắc tước pa choom ga goóh đoọng bấc apêê a đhi a moó cóh vel, chr’val cơnh ba boóch, t’nớơt tợơ râu a ngắh ơy đớc cr’chăl chấc  k’rong lêy. Ting cơnh A ngắh Nhậy:, ba boóch,  t’nớơt âng ma nuýh Dao doó k’đháp đhơ cơnh  đếêc nắc cung lêy pa choom,. Pa bhlầng năc slang ba boóch nắc choom pay r’hơơm đoọng choom ba boóch zâp cơnh đoọng glặp nhâm. Nâu kêi bấc a đhi a moó đhị chr’val Phúc Lợi lâng bấc chr’val đăn đếêc nắc ơy choom ba boóch bấc râu ba boóch âng ma nuýh Dao; bấc đoo t’nớơt ơy bil pất tợơ đanh nắc ơy bơơn a ngắh pa dưr cớ nâu kêi nắc ơy váih t’nớơt liêm chr’nắp âng k’bhúh văn nghệ apêê chr’val. A moó Thiều Thị Sính, muy ch’nắc cóh k’bhúh văn nghệ chr’val Phúc Lợi, chr’hoong Lục Yên xay moon:

        Bhêl tợơp pa choom nắc cắh năl lứch chr’nắp xay moon, r’dợ nắc năl lâng lêy pr’hay pa bhlầng, nau kêi zập a đhi a moó, đhơ đhơ ngai kiêng tước  đâu. A ngắh Nhậy cắh muy pa choom ba boóch nắc dzợ chấc lêy, pa dưr bấc râu t’nớơt Dao đoọng ađhi a moó pa choom t’nớơt, k’bhúh văn nghệ đhị đâu nắc ơy lướt biểu diễn bấc đhị lâng bơơn bấc huy chương vàng, bạc đhị bhiệc bhan văn nghệ quần chúng âng tỉnh bhrợ têng, bhiệc bhan đhị zr’lụ lâng prang k’tiếc k’ruung.

        Bấc t’nơơt t’ty, cr’liêng ba boóch âng a ngắh Triêụ Thị Nhậy xrắ bhrợ nắc ơy bơơn bấc ch’ner dal đhị apeee bhiệc bhan quần chúng tỉnh Yên Bái, bhiệc bhan zr’lụ, prang k’tiếc k’ruung. Cơnh: t’nớơt “ cấp sắc” bơơn 5 huy chương vàng, t’nớơt “ nhăn bh’nơơn chr’nóh chr’bếêt” bơơn 3 huy chương vàng kâng ba boóch tr’ơơi bơơn 1 huy chương vàng.

        Nâu kêi đhơ ơy cho đhêy hưu nắc ma nuýh g’lăng za hai Triệu Thị Nhậy dzợ pa zay lâng bhiệc xrắ bhrợ ba boóch ma nuýh Dao, pazêng t’nớơt t’ty đớc đoọng ha lang t’tun nắc lâng rơơm kiêng zư đớc, pa cắh pazêng chr’nắp văn hoá laliêm âng acoon cóh Dao tước bấc ngai ting năl. Bhiệc bhrợ âng a ngắh nắc liêm chr’nắp pa bhlầng./.

 

 

Tags:

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC