Đhanuôr lâng pr’zớc chắp dadêr!

Vêy muy cr’chăl, zập ngai c’jệ lêy bêl bơơn lêy pazêng râu tr’ngâl vêy ta bhrợ cóh pịng vêy ta đớc đhị ping. Muy râu tr’ngâl nắc muy râu la liêm chr’nắp la lay, vêy ta đớc đhị zr’lụ ma bhuy, vêy ta coóh bhrợ gít liêm lâng pazêng râu n’loọng liêm nhâm, bhrợ t’váih râu chr’nắp ha manuýh cắh dzợ chô ooy lang n’đắh tố, chô ooy crâng. Tr’ngâl vêy ta bhrợ cóh pịng nắc râu j’niêng cr’bưn chr’nắp pa bhlâng âng đhanuôr acoon cóh Tây Nguyên xoọc ắt lâng đhr’năng cắh vêy ta bhrợ dzợ. Xăl ooy đêếc nắc tr’ngâl cơnh lơơng vêy ta bhrợ têng t’bấc, zr’lụ ng’đớc tr’ngâl cắh dzợ vêy tu xoọc đâu lứch ta bhrợ lâng bê tông.

# Vêy muy cr’chăl, k’dâng 2 zệt c’moo ahay, manuýh x’rắ văn Nguyễn Ngọc bêl tước ooy cr’noon Hà Tam, Gia Lai c’jệ lêy pazêng tr’ngâl vêy ta coóh bhrợ lâng n’loong griing. C’jệ lêy nắc tu pazêng râu pr’ắt bh’rợ âng đhanuôr acoon cóh Tây Nguyên nắc vêy ta bhrợ p’cắh cóh pazêng bêệ tr’ngâl n’năc, bhrợ t’váih râu chr’nắp cóh tr’pang têy pa bhrợ ta têng, râu tr’béch bêl bhrợ têng đơớh loon. Muy bêệ tr’ngâl nắc râu chr’nắp la liêm la layơ- dưr váih xang n’nắc dưr bil, vêy cơnh nắc dưr váih tơợt lang, vêy cơnh muy bêệ tr’ngâl cơnh đêếc manuýh g’lăng z’hai glếh dưr ha vil nắc cắh năl cơnh bhrợ têng. Râu đêếc nắc râu cr’noọ chr’nắp liêm nắc manuýh x’rắ văn x’rắ đớc cóh bha ar âng đay vêy pr’đớc: Apêê pr’zớc âng cu cóh đêếc. Nắc nâu cơy, tr’ngâl ng’đớc cóh pịng lâng đợ manuýh bhrợ têng nắc la lay cơnh.

Muy cha nắc manuýh t’coóh ta ha cơnh t’coóh Blong Viên, Kon Tum 2 c’moo chô ooy đâu nắc ha dợ pa choom coóh bhrợ tr’ngâl cóh ping. Bêl vêy ta ta moóh, t’coóh Blong Viên ta ơơi moon, bêl t’coóh nắc ha dợ vêy kinh nghiệm đoỌng bhrợ têng, nắc apêê ta đhâm cắh ơy choom bhrợ têng. Tu nắc cóh pr’loọng đông cắh dzợ vêy manuýh pa choom bhrợ, pazêng p’niên k’tứi nắc lướt học cr’liêng chữ lâng công cắh vêy ngai pa choom đoọng ha p’niên k’tứi. ađoo vêy ta pa choom coóh bhrợ tr’ngâl nắc cóh trường cơ khí coóh bhrợ cóh 2 c’xêê, xang n’nắc nắc vêy ting bhrợ têng cóh t’ngay bhiệc bhan đoàn kết pazêng đhanuôr acoon cóh vêy ta bhrợ têng đhị Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội ( tơợ t’ngay 18- 24/11). T’coóh Blong Viên prá:

T’coóh nắc vêy kinh nghiệm bhrợ têng. P’niên nâu cơy cắh choom bhrợ têng. Tu nắc apêê đoo xoọc lướt học cr’liêng chữ. Acu học cóh trường cơ khí đoọng coóch bhrợ.

Tr’ngâl cóh ping nắc muy cóh pazêng râu bh’rợ chr’nắp âng tr’ngâl coóch boóc t’ty âng manuýh acoon cóh Tây Nguyên. Râu la liêm chr’nắp nắc doọ vêy ta bhrợ lâng pr’đươi âng công nghệ công cơnh pr’họm âng công nghiệp, tu cơnh đêếc nắc bhrợ t’váih râu la liêm pr’hay la lay âng đoo. Tr’ngâl cóh ping p’têết lâng j’niêng cr’bưn, vêy ta bhrợ têng bêl ng’lướt lơi manuýh cắh dzợ, tr’pác lâng manuýh chô ooy crâng lâng k’coong, công cơnh nắc boóp p’rá tr’pác x’ría bhlưa manuýh dzợ ma mông lâng manuýh cắh dzợ. Hân đhơ cơnh đêếc, lâng t’coóh A Pur ắt cóh phường Tân Lập, TP Buôn Ma Thuột nắc tơợ đanh nắc tr’ngâl vêy ta đớc cóh ping cắh dzợ vêy ta bhrợ têng cóh pr’ắt tr’mông. Thành phố xoọc dưr váih, ha đhị vêy đoọng ng’bhrợ đợ tr’ngâl n’nâu.

Râu bh’rợ n’nâu nắc xoọc đâu cắh dzợ vêy ta bhrợ. Hân đhơ cơnh đêếc nắc công doọ ta lơi bhlâng, muy bơr chr’hoong chr’val cóh zr’lụ ch’ngai bha dắh công dzợ bhrợ têng, apêê đoo dzợ bhrợ têng đông đh’rơơng. Lâng azi chô ắt ooy đâu nắc đợ manuýh g’lăng z’hai cóh zr’lụ thành phố Buôn Ma Thuột, tu cơnh đêếc xay moon ooy bh’rợ ping xal, cắh pazêng râu bh’rợ văn hoá n’lơơng công cắh vêy ta bhrợ têng. đhị râu dưr váih âng k’tiếc k’ruung, bhrợ bấc râu cắh liêm crêê ooy bh’rợ tr’nêng n’nâu, tước ooy pazêng zr’lụ đhanuôr ắt mamông. Ng’moon tíh cậ nắc bh’rợ n’nâu cắh dzợ vêy ta bhrợ têng, ha dang vêy ta bhrợ nắc ta bhrợ la lay cơnh.

T’coóh Bùi Văn Khối- Trưởng phòng nghiệp vụ văn hoá, Sở VH,TT lâng DL tỉnh Đắc Lắc đoọng năl: nắc công cơnh manuýh acoon Kinh, đông nắc vêy ta bhrợ têng ga mắc, ping xal nắc cắh vêy ta pa liêm bấc râu đêếc nắc lâng đhanuôr acoon cóh Tây Nguyên, cóh đêếc nắc choom xay moon tước manuýh Cơ Tu, Ba Na, Gia Rai, Xơ Đăng… công cơnh đêếc. Nắc nâu cơy, tước ooy Tây Nguyên, doọ dzợ ng’lêy chríh lạ lâng pazêng bêệ ping lứch ta bhrợ têng lâng bê tông, tr’ngâl n’loong vêy ta bhrợ bấc pa bhlâng:

Xoọc đâu bh’rợ n’nâu cắh dzợ vêy ta bhrợ têng cơnh ahay, bêl l’lăm ahay đhanuôr bhrợ ping xal lâng plăng, n’loong vêy ta coóh bhrợ liêm lâng dzợ vêy ta đớc cr’van. Nắc nâu cơy lâng Tây Nguyên đợ plăng, n’loong cắh dzợ vêy. Xoọc đâu xăl ooy đêếc nắc bê tông. Lấh n’nắc, ooy đhr’năng k’tiếc, bêl ahay nắc pậ bhứah, muy bhươl cr’noon lứch vêy muy zr’lụ ping xal, xoọc đâu k’tiếc cắh dzợ vêy nắc ping xal âng đhanuôr vêy ta bhrợ têng đh’rứah lâng ping xal âng manuýh acoon kinh, cắh dzợ ta bhrợ têng cơnh la lay âng đay. Hân đhơ cơnh đêếc công dzợ vêy nắc công m’bứi lấh mơ.

Tr’ngâl cóh pịng vêy chr’nắp bêl ađoo vêy ta đớc đanh, n’léh p’cắh râu đanh đươnh âng c’xêê c’moo, bêl ađoo nắc vêy ta bhrợ lâng cr’noọ bh’rợ chr’nắp, doọ vêy đui bhrợ cơnh n’lơơng. Tu cơnh đêếc nắc choom bhrợ têng bh’rợ pa châng lêy bhlưa t’mêê lâng 2 zệt c’moo ahay. Nắc ta moóh, bêl k’noọ tước ooy bh’rợ vêy manuýh Tây Nguyên pa choom coóch bhrợ, ha dợ cắh dzợ vêy apêê bhrợ têng đợ tr’ngâl n’nâu nắc ha tơợ ooy vêy bh’rợ chr’nắp pr’hay cơnh manuýh x’rắ văn Nguyễn Ngọc bêl ahay haanh déh. Văl chô cớ ooy đhăm k’tiếc p’têết lâng lấh muy lang đay, manuýh x’rắ văn n’nâu k’ăy loom moon: Cóh Hà Tam nâu cơy nắc bơơn câl đợ tr’ngâl n’loong, vêy ta bhrợ têng bấc pa bhlâng. La lua cơnh đêếc, pr’ắt tr’mông ting t’ngay vêy ta ha dưr, acoon manuýh công dưr váih k’rơ. Nắc apêê đoo lấh ha vil, lâng acoon manúyh Tây Nguyên, tr’ngâl cóh ping nắc muy râu bh’rợ nghệ thuật chr’nắp pa bhlâng. Ha dợ nghệ thuật nắc pr’ắt tr’mông, bh’rợ tr’nêng, nắc râu r’vai a ô, pr’hơơm ha dợ êếh râu muy râu bh’rợ tr’nêng./.