Tr’nơớp c’moo xơợng apêê a bhướp prá pr’ma- bhrợ bh’noóch Cơ Tu
Thứ tư, 00:00, 31/12/2014


Nắc bấc lang n’nâu, bh’rợ prá pr’ma, bhrợ bh’noóch âng đhanuôr Cơ Tu ắt mamông cóh truíh da ding Trường Sơn âng tỉnh Quảng Nam dưr váih cơnh pr’ắt tr’mông cắh choom cắh vêy. Cóh pazêng t’ngay bhiệc bhan ga mắc k’tứi, cr’noọ bh’rợ liêm crêê cóh bhươl cr’noon, xa nay bh’rợ zr’ziêng lâng pazêng zr’lụ n’lơơng manuýh Cơ Tu nắc lứch đươi dua xa nay bh’rợ prá pr’ma lâng bhrợ bh’noóch. Bơơn đợ râu k’rang lêy âng Đảng, Nhà nước, nâu cơy pr’ắt tr’mông âng đhanuôr vêy cr’liêng chứ, vêy điện, đài, ti vi, ha roo a bhoo công bấc ơl cơh đông zơng. Đhalum bêl c’moo t’mêê, PV Đài p’rá VN vêy bơơn ting ắt đh’rứah lâng apêê t’coóh ta ha cr’noon Pr’ning, chr’val Lăng, chr’hoong da ding k’coong Tây Giang, tỉnh Quảng Nam xơơng prá pr’ma, bhrợ bh’noóch hơnh déh c’moo t’mêê.

Bêl buáh cóh zợ k’nặ dzụ, đh’lúc cóh ham dum công ơy xiêr bấc công nắc vêl apêê t’coóh ta ha cóh Gươl cóh cr’noon Pr’ning, chr’val Lăng, chr’hoong da ding k’coong Tây Giang nắc tơợ xay moon xa nay t’ruíh âng đay lâng pazêng râu boóp p’rá la lơớp. t’ngay bhui har âng bhươl cr’noon, đhanuôr chô k’rong bấc ơl cóh Gươl, pazêng apêê t’coóh ta ha vêy cr’noọ kiêng tr’thi prá pr’ma lâng bhrợ bh’noóch đoọng p’cắh râu tr’béch đoọng bhui har. Muy cha nắc nắc muy n’juông xơợng pr’hay pa bhlâng, lêy bran mặt apêê t’coóh ta ha đương xơợng apêê n’lơơng bhrợ xay moon nắc ta níh đha nâng pa bhlâng. Cắh n’năl cóh bh’rợ bhrợ pr’ma, bhrợ bh’noóch cơnh đâu nắc apêê ta đhâm c’mor vêy n’năl cắh, hân đhơ cơnh đêếc ắt đương xơợng apêê t’coóh ta ha chêếc bi ooy pleng k’tiếc nắc zập ngai kiêng pa bhlâng, zập ngai n’taaps têy đoo bêl prá pr’ma, bhrợ bh’noóch xang. Pazêng apêê t’coóh ta ha lứch đươi dua bi ooy pleng k’tiếc, ooy k’ruung đác ch’ngaách, t’nơơm n’loong váih pô, a choom a chim dưr păr cóh pleng… muy cơnh liêm pr’hay pa bhlâng.

Prá pr’ma lâng bhrợ bh’noóch Cơ Tu k’đháp nắc công buôn. K’đháp đhị pazêng râu n’juông ng’prá, bhr’ươl bhrợ bh’noóch cắh vêy bh’rợ ra văng tơợ l’lăm lâng manuýh prá, manuýh bhrợ nắc la lua vêy c’năl ta béch n’năl gít pazêng râu xa nay bh’rợ cóh cruung đác. Tu pr’ắt tr’mông âng manuýh Cơ Tu nắc đươi dua bấc ooy đhr’năng âng pleng k’tiếc, ắt đăn lâng crâng k’roong, lâng tom đác… hân đhơ cơnh đêếc, đhiệp ng’năl a năm nắc cắh ơy zập ha dợ manuýh prá pr’ma, bhrợ bh’noóch nắc choom pa véch pazêng râu pr’đươi, bh’rợ h’cơnh choom crêê cơnh. T’coóh bhươl C’lâu Nâm ắt cóh cr’noon Pr’ning, chr’val Lăng, chr’hoong Tây Giang xay moon:

Prá pr’ma lâng bhrợ bh’noóch âng manuýh Cơ Tu tơợ bêl ahay tước nâu cơy nắc cr’noọ xa nay pr’hay lâng crêê lâng pr’ắt tr’mông âng đhanuôr. Prá pr’ma nắc muy p’rá lơớp, ahêê cắh choom moon tíh râu ađay kiêng. Ahêê prá xay bấc ooy, la lơớp xay p’cắh râu chắp bhi lâng manuýh ađay prá xay xa nay. Bhrợ bh’noóch công cơnh đêếc, bhrợ bh’noóch nắc đươi dua n’juông xa nay lâng bhr’ươl cơnh ng’hát, chr’nắp bhlâng lâng đợ manuýh vêy bhr’ươl liêm buôn bhrợ bh’noóch đoọng xay moon tíh đợ râu xa nay ađay kiêng.

Cóh n’juông prá pr’ma, bhr’ươl bh’noóch âng pazêng apêê t’coóh ta ha cóh cr’noon Pr’ning bêl đâu nắc vêy đợ râu t’mêê t’ping lâng l’lăm ahay. Prá pr’ma – bhrợ bh’noóch nắc bh’rợ prá xay đh’rứah đươi dua ooy cr’noọ bh’rợ văn hoá văn nghệ cóh pr’ắt tr’mông âng manuýh Cơ Tu. Prá pr’ma, bhrợ bh’noóch âng manuýh Cơ Tu doọ oó cắh nắc ng’đươi bấc cơnh xa nay đoọng xay moon muy râu xa nay bh’rợ âng pleng k’tiếc, ha dợ râu xa nay cóh đâu nắc đươi dua râu xa nay pr’đươi la lơớp, bi ađoo n’nâu nắc ng’năl ađoo n’tốh. Tu cơnh đêếc, bh’rợ prá pr’ma, bhrợ bh’noóch ta luôn pa dưr manuýh xơợng, bhrợ đoọng ha pêê n’nắc n’năl gít ooy xa nay bh’rợ. Pazêng apêê t’coóh ta ha cr’noon Pr’ning, ta béch pa bhlâng bêl đươi dua bh’rợ prá pr’ma, bhrợ bh’noóch đoọng xay moon p’too pa choom xa nay, chính sách âng Đảng, Nhà nước.

K’dâng muy bơr c’moo chô ooy đâu, bh’rợ xay moon p’too pa choom pazêng râu xa nay bh’rợ, chính sách âng Đảng, Nhà nước nắc vêy ta đươi dua lâng bh’rợ prá pr’ma, bhrợ bh’noóch truyền thống âng manuýh Cơ Tu bấc pa bhlâng cóh pazêng chu sinh hoạt lâng cóh pr’ắt tr’mông za zum. T’coóh Cơ Lâu Nhấp- ắt cóh cr’noon Pr’ning, chr’val Lăng, chr’hoong Tây Giang xay moon:

Tơợ bêl zâl arọp a bhuy ahay, pazêng apêê t’coóh ta ha lựch đươi dua bh’rợ prá pr’ma, bhrợ bh’noóch đoọng ta đang moon ta đhâm c’mor lướt bộ đội, nhăn n’đắh k’conh k’căn đoọng ta đhâm c’mor lướt ooy cách mạng. Cóh c’xêê c’moo têêm ngăn vêy bấc chính sách âng Đảng, Nhà nước ađay kiêng nhăn nắc công cắh pân xay moon tíh, nắc ng’đươi dua ooy bh’rợ prá pr’ma, bhrợ bh’noóch. Ta đang moon ta đhâm c’mor ting xơợng đươi pa dưr kinh tế, t’bil ha ul pa xiêr đharứt nắc công đươi dua ooy bh’rợ prá pr’ma, bhrợ bh’noóch. Cán bộ chr’hoong, tỉnh chô ooy bhươl cr’noon bhrợ bhiệc nắc azi công prá pr’ma, bhrợ bh’noóch, lâng manuýh n’năl prá pr’ma, bhrợ bh’noóch nắc azi prá xay, ha dợ lâng manuýh cắh ơy n’năl nắc azi prá xay cơnh lơơng.

Cóh pazêng chr’hoong zr’lụ đhanuôr acoon cóh âng tỉnh Quảng Nam đợ manuýh n’năl prá pr’ma, bhrợ bh’noóch cắh dzợ bấc, bấc bhlâng apêê đoo nắc lấh 60 c’moo. Ta đhâm c’mor tr’vâng lâng bh’rợ học hành, bh’rợ tr’nêng ha rêê đhuốch nắc cắh dzợ lấh k’rang lêy tước ooy văn hoá ty đanh âng acoon cóh đay. Công bấc apêê ta đhâm c’mor kiêng chắp hơnh lâng pa choom đhị râu pa choom âng k’conh pa bhướp. Bấc bh’rợ tr’thi râu tr’béch g’lăng bhlưa pazêng ađhi a noo acoon cóh vêy apêê pr’zớc đươi cóh pazêng bhiệc bhan, tr’lum giao lưu nắc vêy bấc ngai haanh déh./.

Tags:

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC