# Hơnh déh 10 c’moo t’ngay truyền thống hội apêê chất độc da cam/điôxin VN 10/1/2004-10/1/2014, đhị zâp tỉnh, thành phố cóh cr’loọng k’tiếc k’ruung bhrợ têng bấc bh’rợ k’rang lêy, zooi zúp zâp apêê chất độc da cam/điôxin dưr zi’lấh zr’nắh k’đhạo, têêm ngăn pr’ắt tr’mung, ắt đh’rứah lâng zâp ngai.

# Đhị bhiệc bhan hơnh déh 10 c’moo t’ngay truyền thống Hội apêê chất độc da cam/điôxin VN tỉnh Phú Thọ, Trung tướng Ngueyẽn Thế Lực-Phó chủ tịch hội apêê chất độc da cam’điôxin VN moon gít: hội apêê chất độc da cam/điôxin tỉnh Phú Thọ t’bhlâng xay moon, k’đươi đoọng zâp ngai năl gít râu cr’ay k’naanh, bil bal âng tr’zêl tr’penh đợc lơi, padưr tinh thần âm đác hay tước tu tâm âng acoon cóh hêê đoọng đh’rứah ting tr’pác râu k’ay k’naanh âng zâp pr’loọng đông apêê k’ay nâu, t’bhlâng k’rang zư lêy pr’ắt tr’mung zâp apêê nâu đoọng padưr pr’đơợ ắt mamung, zúp đoọng apêê dưr ặt mamung têêm ngăn. Bhrợ padưr c’moo 2006, xang lấh 7 c’moo bhrợ têng, Hội apêê chất độc da cam/điôxin tỉnh Phú Thọ zước bơơn zâp đắh zooi zúp zâp apêê chất độc da cam nâu lấh 7 tỷ đồng, ooy đâu vêy zooi zúp zên lâng pr’đươi chr’nắp đoọng ha zâp apêê nâu lâng pazêng zên chr’nắp k’noọ 6 tỷ đồng, cher đoọng lấh 27.000 hun pr’hêl, zooi zúp bhrợ đông ặt đoọng ha 41 pr’loọng đông, cher đoọng 137 xe lăn, zooi zúp 157 pr’loọng đông apêê vặ zên padưr pa’xớc bh’rợ tr’nêng.

Ta’lưm g’lúh tết nguyên đán Giáp Ngọ 2014, hội apêê chất độc da cam/điôxin tỉnh Phú Thọ đoọng k’noọ 2.000 hun pr’hêl, chr’nắp 100-400 r’bhâu đồng 1 hun đoọng lưm lêy, cher đoọng ha pêê nâu đhị 13 chr’hoong, thị, thành cóh tỉnh.

# Zâp cấp hội chữ thập đỏ tỉnh Sơn La nắc ơy zước bơơn lấh 2 tỷ đồng âng zâp tổ chức, doanh nghiệp lâng cha’nặc manứih đoọng k’rang lêy tết ha pr’loọng đông đha’rứt, apêê crêê chất độc da cam đhị vel đông. Lâng zâp hun pr’hêl chr’nắp 300 r’bhâu đồng, nắc vêy k’noọ 7.000 hun pr’hêl lâng bơơn âng đơơng tước đhanuôr l’lăm t’ngay 20/1. Cr’chăl nâu, zâp cấp hội dzợ đương pay lấh 1.000 bao xa’nập xập zúp đoọng zâp apêê lưm tr’mung zr’nắh k’đhạp vêy xa’nập xập têêm ngăn hân noo ha’ọt, bhrợ têng zâp đoàn thể tước lưm lêy, cher đoọng hun pr’hêl đoọng ha zâp pr’loọng đông đha’rứt lâng apêê crêê chất độc da cam.

# Tết nguyên đán Giáp Ngọ k’noọ tước đâu, tỉnh Lạng Sơn bhrợ têng bhiệc cher đoọng 2.000 hun pr’hêl đoọng ha zâp pr’loọng đông đha’rứt lưm tr’mung zr’nắh k’đhạp. zâp hun pr’hêl chr’nắp 500 r’bhâu đồng, ooy đâu vêy 200 r’bhâu nắc zên mặt, dzợ ha mơ nắc pr’đươi pazêng cơnh cha’nêếh, a’tuông, miến, kẹo bánh. Đoọng têêm ngăn chất lượng đợ hun pr’hêl nâu tước zâp pr’loọng đông chính sách, p’cắh mặt sở lao động thương binh lâng xã hội pazưm lâng hội chữ thập đỏ âng tỉnh nắc trực tiếp lêy cha’mêết đhị đơn vị âng đơơng. Đợ hun pr’hêl tết nâu nắc ơy bơơn âng đơơng tước zâp chr’hoong đoọng zâp ngành chức năng pazao đoọng tước apêê chính sách ooy cr’chăl đấh bhlâng.

# UBND tỉnh Quảng Trị t’mêê quyết định pay đoọng k’noọ 2,5 tỷ đồng tơợ ngân sách đoọng lưm ta’moóh, cher đoọng hun pr’hêl ha lấh 20.000 apêê chính sách, pr’loọng đông vêy công lâng cán bộ lão thành cách mạng g’lúh tết nguyên đán Giáp Ngọ. ooy đâu, k’noọ 1.000 hun pr’hêl cher đoọng ha zâp apêê a’mế lâng pr’loọng đông Amế VNAH, 18.500 hun pr’hêl cher đoọng ha zâp pr’loọng dodong chính sách, dzợ ha mơ nắc apêê t’coóh t’ha lâng cán bộ lão thành cách mạng. zâp hun pr’hêl ting lêy ooy zâp apêê nâu nắc vêy chr’nắp tơợ 200-400 r’bhâu đồng. lấh mơ, bấc đơn vị, cha’nặc manứih cung lướt lưm ta’moóh, chúc tết cher đoọng hun pr’hêl ha pr’loọng đông đha’rứt lưm tr’mung zr’nắh k’đhạp, đhanuôr zr’lụ acoon cóh, apêê crêê chất độc hoá học…

# Đhị zr’lụ thương mại công nghiệp Kim Thành, âng chr’val Đồng Tuyển, tp.Lào Cai, c’bhúh hải quan tỉnh Lào Cai t’mêê coọp zư 45 ký pháo pr’tóh zâp râu âng Trung Quốc bhrợ têng. C’bhúh lêy cha’mêết Hải quan ơy bhrợ bha ar lâng pa’glúh quyết định zư đợc đợ pr’đươi ta moon nâu. Ting cơnh cục hải quan Lào Cai moon, tơợ đâu tước tết nguyên đán, đhr’năng âng đơơng pa’câl, ch’chơơr g’lợc thương mại nắc ặt dưr váih k’rơ bấc, lấh mơ nắc zâp pr’đươi cắh ta đoọng cơnh ma tuý, pháo zâp râu, p’nanh cha’rắh, pr’đươi chr’ớh cắh liêm choom. Tu cơnhd dâu, cục hải quan Lào Cai moon k’đươi zâp đơn vị chức năng xay bhrợ liêm choom c’lâng bh’rợ t’bhlâng zư lêy, zêl cha’groong âng đơơng pa’câl cắh liêm crêê thương mại lâng âng đơơng lết xa’nay hàng hoá truíh c’lâng k’noong k’tiếc l’lăm tết, bêl tết lâng xang tết nguyên đán Giáp Ngọ 2014.

# Hội Nông dân tp.HCM t’mêê pazưm lâng đài truyền hình tp.HCM bhrợ têng bh’rợ pr’hát xa’nưl nghệ thuật t’bơơn quỹũa’nay bh’rợ Tết bhrợ râu pr’hay tu đhanuôr đha’rứt-ha’pruốt Giáp Ngọ 2014. Bh’rợ chi’ớh nghệ thuật Tết bhrợ râu pr’hay tu đhanuôr đha’rứt g’lúh 6 c’moo 2014 t’pấh bấc nghệ sĩ bơơn bấc ngai năl cóh tp.HCM ting pấh hát, pa’gơi đoọng tước ooy apêê lêy đợ pr’hát xay moon đắh râu tr’kiêng vel bhươl k’tiếc k’ruung, lâng bh’nơơn bhrợ padưr vel bhươl t’mêê. lâng cr’noọ bh’rợ k’rang lêy đoọng ha hội viên đhanuôr đha’rứt g’lúh tết nguyên đán Giáp Ngọ lâng lứch c’moo 2014, bhiệc moon k’đươi lấh 23 tỷ đồng đoọng bhrợ padưr 538 đhr’nông đông tình nghĩa, cher đoọng 2.000 thẻ bảo hiểm y tế, 500 hun pr’hêl tết lâng 300 hun học bổng Lương Định Của đoọng ha đhanuôr đha’rứt, acoon ađhi đhanuôr đha’rứt choom học.

# T’ngay 10/1, đhị tỉnh Xiengkhuang-Lào, ban pabhrợ chr’nắp tỉnh Viêntiane lâng tỉnh Xiengkhuang ơy pazưm lâng Ban pabhrợ chr’nắp tỉnh Ngh An âng VN bhrợ bhiệc cầu siêu lâng pazao đoọng 57 n’hang apêê liệt sĩ quân tình nguyện lâng chuyên gia VN chô ooy vel bhươl g’lúh 1 hân noo goóh 2013-2014. Ta’lưm g’lúh nâu, 3 ban pabhrợ chr’nắp 3 tỉnh âng 2 k’tiếc k’ruung nâu xay moon cr’noọ bh’rợ chr’nắp, k’rong pazưm g’lúh 2 hân noo goóh 2014, bhrợ têng bhiệc đương pay 57 n’hang liệt sĩ chô ooy vel đông crêê cơnh bh’rợ liêm chr’nắp bhlâng lâng âng đơơng liệt sĩ chô ắt cóh k’tiếc đhị vel đông VN.

# C’bhúh lướt pabhrợ âng Bộ tư lệnh zr’lụ 3 Hải quân âng đại tá Bùi Văn Tám, phó chính uỷ k’đơơng a’cọ t’mêê tước lưm, cher đoọng hun pr’hêl cán bộ chiến sĩ, quân lâng đhanuôr cóh đảo Cồn Cỏ, tỉnh Quảng Trị, lêy cha’mêết bhrợ đương tr’zêl ta’lưm tết giáp Ngọ. apêê bhr’cộ chr’hoong đảo Cồn Cỏ, tỉnh Quảng Trị đoọng năl, c’moo 2013 nắc chr’hoong đảo k’rong bhrợ lấh 180 tỷ đồng bhrợ padưr zâp xa’nay bh’rợ hạ tầng. xang zâp g’lúh boo túh lứch c’moo n’nắc ahay, chr’hoong đảo Cồn Cỏ bil hư lấh 100 tỷ đồng, chr’hoong pay đoọng lấh 1,5 tỷ đồng zooi zúp zâp đơn vị lâng đhanuôr padưr liêm râu boo túh đợc lơi. Ra’văng đương hơnh déh tết nguyên đán Giáp Ngọ, chính quyền lâng đhanuôr cóh đảo nắc ơy k’rong đợc liêm zâp ch’na đh’nắh têêm ngăn đoọng ha quân lâng đhanuôr đương hơnh déh tết têêm ngăn. Zâp đơn vị quân đội cung ơy k’đươi moon cán bộ chiến sĩ ặt đương goon lêy, zêl cha’groong zư têêm ngăn an ninh cóh đảo.

# UBND tp.Đà Nẵng ơy độp đươi đh’rứah moon k’đươi âng sở giao thông vận tải đắh bhiệc đoọng phun đh’rông óih, phun đác đhị cầu Rồng lâng pa’đhêy bhiệc p’đhiêr poong Sông Hàn g’lúh tết nguyên đán Giáp Ngọ c’moo 2014. Bhiệc nâu nắc ta đoọng phun đh’rông óih, đác đhị cầu Rồng zâp hi’dưm 30/1, 1 lâng 2/2/2014, nắc t’ngay 30 c’xêê 12 lâng t’ngay 2, 3 tết, cắh dzợ p’đhiêr poong Sông Hàn zâp hi’dưm tơợ t’ngay 30/1 tước t’ngay 2/2/2014, nắc t’ngay 30/12 tước t’ngay 3 tết.

# P’têết cớ g’lúh pabhrợ đhị zâp tỉnh miền Trung, xang bêl lêy cha’mêết đhr’năng lalua đhị 2, 3 trường TH acoon cóh nội trú đhị vel đông tỉnh Quảng Nam, c’bhúh lướt pabhrợ UB acoon cóh âng Quốc hội t’mêê bhrợ bhiệc lâng ngành GD-ĐT tỉnh đắh bhiệc p’too pachoom acoon cóh cấp THPT đhị vel đông. Độp đươi đợ bh’nơơn ơy bơơn ooy đắh bh’rợ p’too pachoom lâng acoon ađhi đhuôr acoon cóh m’bứi manứih ooy cr’chăl hanua âng tỉnh Quảng Nam lâng k’noọ đợc đợ râu boọp p’rá xay moon âng vel đông, c’bhúh lướt pabhrợ âng UB acoon cóh âng quốc hội gr’hoót moon nắc pazưm liêm zâp lâng đhr’năng lalua lấh mơ dzợ đoọng bhrợ pr’đơợ p’too pachoom liêm choom lấh mơ đoọng ha coon ađhi đhanuôr zâp acoon cóh m’bứi manứih./.

Manúyh Mong Mèo Vạc bhrợ bhiệc bhan hân noo ha pruốt đơớh lấh mơ.

 # Zập đhị lứch ra văng đương hơnh déh tết t’ty ânga coon manuýh. Đhị pazêng chr’val c’noong k’tiếc Lũng Pù, Khâu Vai lâng Cán Chu Phìn âng chr’hoong Mèo Vạc, tỉnh Hà Giang, đhanuôr acoon cóh Mông cóh zr’lụ n’nâu bhui har đương hơnh déh tết âng acoon cóh đay. đoọng bhrợ pr’đơợ đoọng ha zập ngai đương hơnh déh tết cóh không khí bhui har, chr’hoong Mèo Vạc vêy xa nay đoọng ha pazêng chr’val bhrợ têng đh’rứah pazêng râu văn hoá, văn nghệ, thể thao bhui har âng đhanuôr acoon cóh Mông. Zr’lụ bha lâng âng bh’rợ bhui har hân noo ha pruốt nắc chr’ớh: n’táp da dơơl, vêy ta bhrợ đhị chr’val Lũng Pù, bhiệc bhan k’đơơng bấc đhanuôr lâng ta mooi tước lêy lâng ting cha ớh.

# Bêl k’nặ bhrợ têng bhiệc bhan cóh ra diu t’ngay 2/1/2014, nắc tơợ ha bu t’ngay 1/1 ( crêê t’ngay 30 tết âng đhanuôr acoon cóh Mông cóh đâu) pazêng apêê pr’loọng đông p’loon bhrợ têng pazêng râu bh’rợ bhuốih ting cơnh j’niêng cr’bưn đoọng đương hơnh déh c’moo t’mêê. Hân đhơ nắc muy chr’val dzợ bấc râu zr’nắh k’đháp âng chr’hoong, đhanuôr acoon cóh Mông cóh đâu tước 98%, hân đhơ cơnh đêếc tết đơớh cóh c’moo đâu, cấp uỷ, chính quyền chr’val Lũng Pù nắc công k’rang bhrợ têng tết đoọng ha đhanuôr. Pazêng bh’rợ đương hơnh déh tết, hân noo ha pruốt cóh 12 bhươl cr’noon lứch vêy ta ra văng bhrợ liêm crêê. Chr’nắp bhlâng nắc k’rang đoọng ha pr’loọng đông đharứt, pr’loọng đông zr’nắh k’đháp cóh chr’val vêy đợ t’ngay tết bhui har, liêm pr’hay. Lấh ooy bh’rợ lễ nắc pazêng pr’loọng đông bhrợ têng đhị pr’loọng đông ting cơnh j’niêng cr’bưn, nắc bh’rợ Hội c’moo đâu nắc vêy đhanuôr lâng ta mooi k’rang bấc bhlâng nắc ooy bh’rợ bhrợ têng cớ hội n’táp da dơơl âng đhanuôr acoon cóh Mông ting cơnh xa nay âng chr’hoong đh’rứah lâng văn hoá văn nghệ, chr’ớh t’ty ting cơnh j’niêng cr’bưn âng acoon cóh đay. t’coóh Đốc Viết Thanh, Chủ tịch UBND chr’val Lũng Pù, chr’hoong Mèo Vạc prá:

Bhrợ têng tết âng manuýh Mông cóh zr’lụ chr’val Lũng Pùu, nâu đoo nắc muy râu xa nay bh’rợ ga mắc âng tỉnh công cơnh âng chr’hoong. Xâng bhrợ ting cơnh xa nay xay moon âng huyện uỷ công cơnh âng UBND chr’hoong, azi nắc t’bhlâng bhrợ nhâm mâng đoọng ha đhanuôr cóh zr’lụ chr’val nắc vêy muy hân noo Tết la lua bhui har, liêm pr’hay.

Tu vêy bh’rợ lướt p’too pa choom liêm crêê, đơớh hân, đợ manuýh chô ooy zr’lụ chr’val Lũng Pù nắc bấc lấh mơ, cóh đêếc vêy bấc apêê pr’zớc manuýh Mông blo tơợ pazêng apêê chr’val, thị trấn cóh chr’hoong lâng vêy manuýh blo tơợ chr’hoong Đồng Văn. Apêê đoo tước ooy đâu cắh muy ting bhui har tết lâng đhanuôr chr’val Lũng Pù, ting n’nắc đoọng bơơn lêy, bơơn ting cha ớh lâng chêếc n’năl ooy j’niêng n’táp dadơơl nắc ơy u bil tơợ đanh ạ âng acoon cóh đay. Xang bh’rợ xay moon bhrợ têng bhiệc bhan lâng pazêng râu văn nghệ la liêm pr’hay, zập ngai cóh chr’val lâng ta mooi chô ooy acoon c’lâng lướt mót ooy cr’noon Sảng Chải A, zr’lụ bhrợ têng bh’rợ n’táp da dơơl âng chr’val Lũng Pù.

Đhị râu tr’ang âng p’răng cóh hân noo ha pruốt, xang bêl cóh tr’nơớp dzợ k’pân, k’chít âng apêê ta đhâm c’mor Mông nắc tước bêl cha ớh nắc apêê đoo doọ dzợ k’chít bêl bhrợ têng bh’rợ n’tap da dơơl, muy râu bh’rợ cha ớh la liêm pr’hay âng acoon cóh đay… Nâu đoo nắc muy râu văn hoá cắh muy liêm chr’nắp nắc dzợ xay p’cắh cr’noọ cr’niêng la liêm pr’hay âng apêê pân juýh pân đil Mông. Ting cơnh j’niêng, cóh pazêng t’ngay Tế, pazêng apêê ta đhâm c’mor manuýh Mông nắc pr’zước lướt ooy zr’lụ clung k’tiếc, cắh cóh truíh c’lâng lướt ooy bhươl cr’noon đoọng đh’rứah tr’lum, xay moon cr’noọ cr’niêng. Apêê đoo lướt t’đui ooy bha nụ, đh’rứah lâng boóp p’rá ta moóh, xay moon râu bhui har, têêm ngăn cóh c’moo t’mêê, pazêng apêê pân juýh pân đil ta đhâm c’mor lướt tr’chêếc, bêl ơy bơơn lêy manuýh đay kiêng nắc ađoo pân đil cắh dzợ lướt đh’rứah lâng apêê n’lơơng, nắc pác lướt muy a đay. lêy cơnh đêếc nắc ađoo pân juýh đơớh tước p’đăn, xang n’nắc n’táp ooy da dơơl âng ađoo pân đil n’nắc lâng prá xay râu boóp p’rá la liêm pr’hay. Ha dang ađoo pân đil n’nắc kiêng, nắc n’táp cớ ooy da dơơl âng ađoo pân juýh xay moon râu boóp p’rá ađay kiêng ađoo pân juýh n’nắc. Nắc cơnh đêếc, apêê pân juýh pân đil bhrợ cơnh đêếc tước bêl zập 9 cha nắc pân juýh lâng 9 cha nắc pân đil tr’lum ắt prá xay, xang n’nắc đương manuýh lướt xay moon đoọng anhi đoo choom tr’bơơn tr’pay. N’táp da dơơl cắh muy nắc chr’ớh cóh hân noo ha pruốt, ting n’nắc nắc dzợ xay p’cắh muy râu văn hoá la liêm pr’hay, k’đơơng bấc apêê tước pấh lêy lâng ting cha ớh. a moó Giàng Thị Dư, ắt cóh cr’noon Tả Lủng A, chr’val Tả Lủng, Mèo Vạc prá:

J’niêng n’nâu acu nắc ơy bơơn xâng apêê k’conh k’căn, na noo cu xay truíh tơợ đanh ạ lâng nâu cơy vêy ta bhrợ têng cớ cơnh đâu nắc acu bhui har pa bhlâng. acu rơơm kiêng j’niêng cr’bưn n’nâu nắc vêy ta bhrợ bấc lấh mơ đoọng apêê ta đhâm c’mor zi vêy bơơn tr’lum bấc lấh mơ cóh pazêng t’ngay tr’nơớp âng hân noo ha pruốt cơnh      

Nắc muy chr’hoong vêy 16 acoon cóh đhi noo đh’rứah ắt mamông nắc ơy bhrợ t’váih đoọng ha chr’hoong Mèo Vạc vey bấc râu văn hoá la liêm pr’hay âng acoon cóh đhi. Cóh đêếc acoon cóh Mông lâng đợ đhanuôr ắt mamông lấh 78% đhanuôr ắt mamông cóh prang chr’hoong, lâng bh’rợ bhrợ têng tết đơớh, bhrợ têng bh’rợ chêếc lêy, bhrợ pa dưr cớ râu văn hoá la liêm pr’hay k’nặ bil nắc cắh muy ng’zư pa dưr râu chr’nắp pr’hay âng văn hoá truyền thống la lay cóh đhanuôr acoon cóh Mông ting n’nắc dzợ kiêng xay p’cắh râu văn hoá truyền thống lâng j’niêng cr’bưn âng đhanuôr acoon cóh tước ooy ta mooi cóh k’tiếc k’ruung lâng ooy k’tiếc k’ruung n’lơơng. T’coóh Nguyễn Chí Thường, Phó bí thứ huyện uỷ, Chủ tịch UBND chr’hoong Mèo Vạc đoọng năl:

Cóh c’moo đâu chr’hoong nắc ơy vêy bh’rợ p’too moon đoọng ha ngành chuyên môn bhrợ têng kịch bản lâng k’dua apêê đồng chó cóh sở Văn hoá tước zúp zooi đoọng ha chr’hoong chêếc n’năl lâng bhrợ t’váih cớ râu la liêm pr’hay n’nâu, cơnh đêếc nắc bhrợ têng cớ bh’rợ n’táp da dơơl. Nâu đoo công nắc muy râu j’niêng âng đhanuôr acoon cóh chắp hơnh pa bhlâng. c’moo đâu chr’hoong k’dua bhrợ têng lâng cóh ha y chrooi lướt xay moon k’dua đhanuôr bhrợ têng cớ j’niêng n’táp da dơơl la liêm pr’hay n’nâu./.