Đha nuôr lâng pr’zớc da dêr! pr’đhang trường phố thông acoon cóh bán trú nắc âi dưr váih lâng dưr k’rơ tơợ c’moo 2010, đoọng zooi đoọng n’đắh đong ặt, zư x’mir lêy ha học sinh apêê vel đong zr’nắh k’đháp, đha nuôr acoon cóh ca coong da ding. Đhị 4 c’moo xơợng bhrợ, pr’đhang n’nâu âi chroi đoọng bhrợ t’váih pr’đơợ ha dưr dal chất lượng p’too pa choom cóh zr’lụ ca coong da ding pa bhlâng zr’nắh k’đháp. N’đhơ cơnh đêếc, bh’rợ xay bhrợ pr’đhang công dzợ bấc râu zr’nắh k’đháp, choom vêy râu zooi đoọng âng pa zêng xã hội. bha ar xrắ âng PV Minh Hường xay moon:

Trường Phổ thông acoon cóh  bán trú bơơn dưr váih tơợ râu xay moon âng apêê vel đong zr’lụ zr’nắh k’đháp, zr’lụ acoon cóh đoọng bhrợ t’váih pr’đơợ liêm crêê ha học sinh tước trường. tr’nơợp, đha nuôr chóh bhrợ apêê pợ cóh ngoài trường, cắh cậ zước vặ đong đha nuôr cóh đăn trường ha ca coon đha đhi ặt, x’ría tuần nắc chô cậ ooy đong chô pay ch’nêếh ch’na đoọng cha học. ch’ngai đong, ch’ngai a conh a căn ma nứih đong, học sinh tơợ bậc tiểu học tước trung học phổ thông zêng ma tự z’zêệ, tư x’mir lêy c’la đay. Tơợ đhr’năng la lua n’nâu, Bộ Giáo dục lâng Đào tạo âi xrắ bhrợ quy chế tổ chức lâng pa bhrợ âng trường PT acoon cóh bác trú cóh sơ sở  tr’xăl apêê trường tiểu học, trung học cơ sở công lập cóh zr’lụ zr’nắh k’đháp. Cơnh lâng pr’đhang trường học t’mêê n’nâu, học sinh nắc ma nứih acoon cóh bơơn zooi đoọng n’đắh đong ặt liêm ta níh, yêêm têêm, bơơn đoọng zên cha cha lâng ch’nêếh zấp c’xêê, bơơn zư x’mir lêy, cha đắh doó dzợ ma tự z’zệê cơnh ahay. Bh’rợ học tập âng apêê a đhi công vêy râu tr’xăl, nắc đoo bơơn học 2 chu muy t’ngay, bơơn ting pấh apêê bh’rợ văn hoá, văn nghệ, thể thao, lao động pa bhrợ ta têng…. T’coóh Nguyễn Phú Đoan, Hiệu trưởng trường phổ thông acoon cóh bán trú tiểu học chr’val Nàn Xỉn, chr’hoong Xín Mần, tỉnh Hà Giang moon:

Bêl ahay, nắc trường vêy pr’đhang nắc đha nuôr bhrợ muy acoon pợ ha học sinh ặt. đợ học sinh cóh bêl đêếc nắc cắh bơơn rúp tu nắc cắh âi vêy chế độ, bấc nắc tu đha nuôr chroi đoọng. bêl vêy pr’đhang trường bán trú n’nâu, apêê ađhi bơơn cha, ặt đhị đêếc, xang cr’chăl học nắc apêê a đhi bơơn năl đợ kỹ năng ma mông ha c’la đay.

Xang k’noọ 4 c’moo xơợng bhrợ, prang k’tiếc k’ruung âi vêy 26 tỉnh, thành bơơn  chóh bhrpự 797 trường phổ thông acoon cóh bán trú, cơnh lâng pr’đhang lấh 128 r’bhâu học sinh. Dáp tước c’moo học 2013-2014, zên k’rong bhrợ têng cơ sở vật chất apêê trường phổ thông acoon cóh bán trú cóh prang k’tiếc k’ruung nắc lấh 132 tỷ đồng. pa zêng apêê trường nắc zêng vêy đong zr’nêệ za zum ha học sinh cha cha 3 chu muy t’ngay. Bấc vel đong âi xơợng bhrợ liêm choom bh’rợ k’rong apêê cha nắc ma nứih, tổ chức zooi đoọng xa nập zập, đhr’num, bha ar x’rắ pr’đươi pr’dua học tập ha học sinh bán trú, xơợng bhrợ “3 zấp” ha học sinh bán trú pa zêng “ zấp cha, zấp xập, zấp bha ar x’ră”. Bơơn zư x’mir lêy liêm ta níh, học sinh ca coong da dinh, zr’lụ da ding ca coong vêy bấc cr’chăl đớc đoọng ha bh’rợ học tập. chất lượng p’too pa choom bơơn ha dưr  t’ping lâng l’lăm ahay. Đợ học sinh vêy học lực đhur cóh apêê trường phổ thông acoon cóh bán trú xiêr, đợ bhriêl g’lăng nắc dưr bấc ting c’moo.

N’đhơ cơnh đêếc, ting cơnh dáp lêy âng Bộ Giáo dục lâng Đào tạo, nâu câi prang k’tiếc k’ruung vêy lấh 4 r’bhâu 700 phòng ặt nội trú ha học sinh, n’đhơ cơnh dêếc phòng ặt cắh lấh mâng đanh nắc tước 40%, đong pr’noong lâng đác ch’ngaach cắh âi bơơn mơ cr’noọ. đhị đêếc, râu choom p’ghít lêy nắc lấh 60% đong zr’nêệ cắh k’đhơợng liêm cơnh cr’noọ. nắc đoo tu apêê vel đong cắh zấp pr’đơợ k;’rong bhrợ, tu cơnh đêếc cơ sở vật chất cắh âi crêê ting cơnh cr’noọ pa dạy lâng học, công cơnh bh’rợ bán trú. Pr’căn Nguyễn Mai Phương, Phó Giám đốc Sở Giáo dục lâng Đào tạo tỉnh Cao Bằng đoỌng năl:

Zr’nắh k’đháp ga mắc bhlâng âng zi nắc bhrợ têng cơ sở vật chất ha pêê trường phổ thông bán trú. Râu muy nắc azi cắh âi vêy đợ zên đoọng k’rong bhrợ đong ặt bán trú ha pêê a chau. Râu 2 nắc zr’nắh k’đháp n’đắh k’tiếc. k’tiếc âng apêê trường nâu câi nắc pa bhlâng u xiên tu vel đong zr’lụ da ding k’đháp zr’nắh. đoọng choom bhrợ đong bán trú ha pêê a chau, nắc k’rong k’đươi pa zêng xã hội lâng azi công cắh bơơn k’rong k’đươi bấc, tu cóh vel đong tr’mông tr’mêếh nắc zr’nắh k’đháp.

K’dâng tơợ đâu tước c’moo 2020, prang k’tiếc vêy bhrợ têng k’noọ 200 trường phổ thông acoon cóh bán trú đhị zr’lụ acoon cóh, zr’lụ tr’mông tr’mêếh pr’ặt tr’nợt zr’nắh k’đháp. Cóh cr’chăl ha y, Bộ giáo dục lâng Đào tạo vêy pa zum lâng apêê tỉnh nắc bhrợ têng lâng pa dưr hệ thông trường phổ thông acoon cóh bán trú đhị pr’đơợ liêm glặp lâng đhr’năng la lua ang ting vel đong. Ting cơnh Thứ trưởng Bộ Giáo dục lâng Đào tạo Nguyễn Thị Nghĩa, bhrợ t’váih trường Phổ thông acoon cóh bán trú nắc choom k’đhơợng nhâm dưr k’rơ yêm têêm, mâng đanh lâng vêy chất lượng:

Azi k’đươi moon quy dịnh pa bhlâng rơợng ghít nắc choom vêy 50% học sinh ặt bán trú nắc vêy choom bhrợ t’váih trường tu azi năl ghít, trường n’nâu nắc choom k’đhơợng nhâm râu mâng đanh. Apêê vel đong nắc choom vêy quy hoạch ch’mêệt lêy pa liêm đoọng ahêê bhrợ t’váih hệ thống n’nâu nhâm mâng, cắh bhrợ t’váih ha rưng ha grực, bấc ơl záp đhị ta uốh ta ruông, tu pr’đơợ âng hêê công zr’nắh k’dháp. Trường bơơn bhrợ tváih nắc choom k’đhơợng nhâm râu mâng đanh tu vêy muy râu la lua nắc apêê chr’val 135 cắh vêy nắc âng đanh đươnh.

T’bhlâng âng ngành giáo dục, đh’rứah lâng râu k’rang lêy lâng tr’pác âng pa zêng xã hội nắc pr’đơợ đoọng apêê lang học sinh ca coong da diing t’bhlâng dưr z’lấh đoọng bơơn bh’nơơn dal cóh học tập lâng pa đhép dưr váih acoon ma nứih bhriêl g’lăng đh nui tr’út./.