Chr’hoong Long Mỹ, tỉnh Hậu Giang nắc vel đong vêy bấc ma nuýh Khmer ắt mamông. Cóh pazêng c’moo a hay, đươi vêy chính quyền cóh đâu xay bhrợ liêm apêê cr’noọ bh’rợ, dự án âng TW đh’rứah lâng apêê chính sách têêm ngăn pr’ắt tr’mông âng đhanuôr acoon cóh, tu cơnh đếêc năc pr’ắt tr’mông âng đhanuôr cóh chr’hoong choom ha dưr gít liêm, pa dưr pa dzoọng âng vel bhươl liêm pr’hay lấh. xay moon âng Tấn Phong – PV Đài TNVN đhị ĐBSCL. Đhanuôr lâng pr’zợc đương xâng!

        # Tợơ lấh bêl hơnh déh bhiệc bhan Óoc Om bóc, moót cr’chăl nâu, đhanuôr Khmer đhị chr’hông ch’ngai bh’dắh Long Mỹ, tỉnh Hậu Giang nắc moót bhrợ têng, pa bhlầng nắc pr’hân chóh bếêt ha roo hânnoo ha ót ha pruốt, hânnoo ha roo bha lầng cóh c’moo đhị apêê zr’lụ đác nong t’mêê rệê. T’coóh Bùi Văn Thắng- PCT UBND chr’hoong Long Mỹ xay moon gít: apêê zr’lụ cóh chr’hoong vêy bấc ma nuýh Khmer ắt mamông, nâukêi nắc ơy lalua ha dưr liêm, tr’mung tr’méh âng đhanuôr vêy n’léh bấc râu liêm choom:

Bhrợ têng apêê bh’rợ acoon cóh lâng đhanuôr đhị apêê vel đong pa bhlầng k’đháp đha rựt, nắc azi lêy ơy bhlếh lơi râu k’đháp âng đhanuôr cơnh poong, c’lâng trường học, trạm y tế, đhị cha học âng acoon đha đhi đhanuôr acoon cóh. Bh’nơơn bh’rợ âng chô ting ch’nắc ma nuýh cóh đhanuôr acoon cóh nắc dâng 23 ức đồng/ch’nắc/ c’moo, dzoóc dal lấh t’ping lâng c’moo 2009 nắc 1,8 chu.

Lalăm a hay đhanuôr Kmer cóh Long Mỹ bấc ngai đha rựt zr’năh tu cắh vêy k’tiếc bhrợ cha lâng zên bạc k’rong bhrợ. Tu cơnh đếêc, apêê zên bạc zúp zooi tợơ pazêng chương trình, dự án âng TW cung cơnh âng vel đong ơy zúp đoọng ha đhanuôr Khmer cóh chr’hoong vêy c’lâng z’lấh đha rựt. cơnh pr’loọng đong t’coóh Ngô Nhưng ắt đhị vel 5, chr’val Xà Phiên, t’ngay lalăm hay nắc pa bhlầng zr’nắh k’đháp, lướt bhrợ thuê đoọng ha pân lơơng, bơơn ch’na ting bữa. tợơ vêy nhà nước zúp zooi 13 ức đồng, t’coóh Ngô Nhưng ơy pa chô k’tiếc ắt, xang nắc băn a tứch. Lâng loom pa zay bhrợ cha, nắc xoọc đâu cứ tợơ 2 c’xêê m’pâng tứơc 3 c’xêê, t’coóh Ngô Nhưng pa câl muy rúh a tứch lệê tợơ 600-1 r’bhầu p’nong. Dáp lêy zập c’moo, pr’loọng đong t’coóh vêy bh’nơơn k’nặ 100 ức đồng tợơ bhiệc băn a tứch.

Băn tợơ 100 p’nong, k’rong zên nắc băn 200,300 p’nong, xang nắc tước 1000 p’nong. Băn cơnh đếêc nắc cung vêy đhị pa câl a tứch.

Cắh cợ cơnh t’coóh Sơn Thiện ắt đhị bel 12, chr’cal Vĩnh Viễn lalăm a hay tu bhrợ cha cắh âng chô bh’nơơn nắc đơơng cố 2 công k’tiếc ruộng đoọng chrót zên pân lơơng, tợơ đếêc nắc tr’mung tr’méh pr’loọng đong zr’nắh k’đháp pa bhlầng. râu k’đháp đha rựt nắc đoo bơơn bhlếh lơi tợơ bêl t’coóh bơơn đớp râu zúp zooi lâng đợ zên 20 ức đồng moót c’moo 2010 ting cơnh Quyết định 74 âng Thủ tướng Chính phủ. Lâng đợ zên bạc nâu t’coóh ơy bơơn pa chô k’tiếc, xang nắc pa dưr băn bh’năn. Tr’mung tr’méh âng pr’l’oọng đong t’coóh Sơn Thiện r’dợ têêm ngăn lâng bơơn z’lấh đha rựt đanh mâng moót x’ría c’moo hay.

20 ức đồng a cu pa chô k’tiếc lứch 15 ức đồng, dzợ 5 ức đồng nắc câl a’ọc, a xiu, a tưch đoọng băn, nâu kêi nắc lêy tr’mung tr’méh cung ơy z’zăng lấh.

Tợơ c’moo 2009 tước nâu kêi, pazêng zên k’rong bhrợ âng cr’noọ bh’rợ 135 đoọng ha chr’hoong Long Mỹ nắc lấh 44 tỷ đồng. cóh đếêc bhrợ têng quyết định 1445 âng Chính phủ đắh định mức k’rong bhrợ apêê dự án, vel đong ơy bhrợ têng t’mêê 28 acoon c’lâng vel bhươl, bhrợ t’mêê 3 bệê poong, n’juối dal pazêng 42000m, zooi zên bạc pa dưr bh’rợ đoọng ha 253 pr’loọng, zooi đhanuôr chô ắt cóh đhăm t’mêê 32 pr’loọng. xoọc đâu pazêng pr’loọng đha rựt âng chr’hoong dzợ mơ 800 pr’loọng, pay 38%, xiêr k’nặ 15% t’ping lâng x’ría c’moo 2009. pa bhlầng nắc đắh pa too pa choo,, dáp tợơ c’moo học 2007-2008 tước nâu kêi, tợơ apêê cr’noọ bh’rợ, dự án, Long Mỹ ơy zooi đoọng ha lấh 3000 học sinh đhanuôr acoon cóh lâng đợ zên k’nặ 6 tỷ đồng. lấh mơ dzợ vêy k’nặ 100 a đhi bơơn cử tuyển moót đại học đoọng pa choom ma nuýh bhriêl đoọng ha pêê zr’lụ tr’mung tr’méh dzợ pa bhlầng k’dháp zr’nắh, zr’lụ đhanuôr acoon cóh.

Đươi vêy râu k’rang lêy, zúp zooi âng Đảng, Nhà nước nắc pazêng c’moo đăn đâu âng đhanuôr Khmer đhị Long Mỹ ơy năl gít lấh mơ đắh bhiệc học hành âng ca coon đha đhi. Tợơ đếêc, pazêng pr’loọng đong cơnh pr’loọng t’coóh Lâm Khem, t’coóh Danh Quang…; lâng apêê vel cơnh vel 10, chr’val Lương Nghĩa ơy váih nắc đhị tr’ang liêm cóh bh’rợ khuyến học, khuyến tài. T’coóh Lâm Khem- pr’loọng đong Khmer vêy 4 p’nong ca coon học đại học xay moon:

Pr’loọng đong đha rựt, apêê chấc g’vớ hớơ, moon cắh choom z’lấh đha rựt, acu xâng lâng moon, kiêng đoọng z’lấh đha rựt nắc k’rang đoọng ha pêê ca coon cha học tr’tướt, vêy a ọc bhriêl choom nắc vêy choom z’lấh đha rựtk, ha dợ cắh k’rang apêe cha học hâu choom z’lấh đha rựt. tợơ đếêc nắc apêê lêy râu liêm choom lâng ting bhrợ têng.

Đhanuôr Khmer đhị chr’hoong Long Mỹ đoọng năl: pr’ắt tr’mông pr’loọng đong ting t’ngay ting ha dưr liêm, vel đong ting tr’ló n’căr tr’xăl n’hang, tu cơnh đếêc nắc đhanuôr bhui har pa bhlầng. ha dợ c’moo đâu nắc ting bhui har lấh mơ tu lấh apêê bhiệc bhan âng acoon cóh đay, đhanuôr bơơn ting pấh bhiệc bhan VHTT&DL đhanuôr Khmẻ Nam bộ g’lúh 6 âng Hậu Giang bhrợ têng. Nâu đoo nắc muy cóh pazêng pr’đợơ đoọng đhanuôr vêy tinh thần pa zay z’lấh đha rựt, pa dưr ca van đoọng ha pr’loọng đong. Tợơ đếêc nắc chroi k’rog bhrợ têng liêm cr’noọ bh’rợ pa xiêr pr’loọng đong đha rựt cóh đhanuôr acoon cóh đhị chr’hoong dzợ mơ dứp 30% cóh 5 c’moo ha y./.