Ooy đợ t’ngay nâu, đhanuôr Chăm Bình Thuận cung pazưm moót ooy pr’hoọm ha’pruốt. cắh váih đèn pô k’jực, cắh liêm zâp lêệ la, a’kiêl hành, bánh chưng, nắc zâp pr’loọng đông manứih Chăm cóh đâu zêng đương hơnh déh tết bhui har ting cơnh lalay âng đay, ting lêy ooy pr’đơợ âng zâp pr’loọng đông. Phóng sự âng Đoàn Sỹ-PV Đài p’rá VN xay moon ooy pr’ắt bh’rợ hơnh déh ha’pruốt, bhui har tết âng đhanuôr Chăm Bình Thuận.

Đhị râu cha’cêết ra’ngoóh âng đợ t’ngay đăn tết, đhanuôr Chăm cóh Bình Thuận pr’hân ra’văng đương hơnh déh t’ngay tết, bhui har ha’pruốt Ất Mùi. Zêng lêy đông n’đoo cung r’rộ r’răm câl pa’xắm, pa’chăm đông xang, ra’văng đợc bánh, p’lêê p’coo đoọng zâp ngai choom ắt pazưm liêm đh’rứah xang 1 c’moo pabhrợ zr’nắh zr’dô. Lâng pr’loọng đông a’ngắh Đặng Thị Xuân Nương, ắt cóh vel Bình Mỹ, chr’val Phan Thanh, chr’hoong Bắc Bình, lấh mơ t’ngay Kate, Cambul âng manứih Chăm, nắc t’ngay tết ty âng acoon cóh cung ơy dưr váih ma bhưi chr’nắp lâng ắt pazưm lâng zâp ngai cóh pr’loọng đông a’ngắh. a’ngắh Nương đoọng năl: pr’loọng đông a’ngắh vêy tước 7 cha’nặc k’coon, ngai cung zêng vêy bhiệc bhrợ têêm ngăn, cung ơy váih k’điêl k’coon. Vêy ngai bhrợ cóh chr’hoong, vêy ngai bhrợ cóh tỉnh, vêy ngai bhrợ cóh Sài Gòn, Đồng Nai nắc k’đhạp đoọng k’rong pazưm liêm zâp, mưy bêl tết nắc vêy bơơn chô k’rong pazưm liêm zâp. L’lăm ahay, apêê k’coon âng a’ngắh dzợ k’tứi, pr’loọng đông zr’nắh k’đhạp hân đhơ cơnh đêếc, g’lúh tết nắc ra’văng đợc bánh, câl xa’nập xập t’mêê, đoọng zên ha pêê k’coon lướt chợ tết xang nặc ra’văng bánh mứt, zâp râu ch’na đh’nắh, đoọng ặt cha cóh đông váih lêệ, a’tứch, moon zr’nưm liêm zâp râu ch’na pr’đươi t’ngay tết. xoọc đâu, zâp apêê k’coon âng a’ngắh pa’pậ ặ, zâp ngai nắc chấc chrooi đoọng tr’bứi ha pr’loọng đông cha tết bhui har lấh:

Pr’ắt tr’mung pr’loọng đông xoọc đâu cung têêm ngăn, bơơn bhrợ cung z’zăng nắc vêy m’bứi zên đoọng đươi dua bêl tết. đhi noo k’rong pazưm đh’rứah âm cha, prá xay. Lấh mơ, cóh đông dzợ bhrợ pa’xoọng lêệ a’đha lâng bấc râu lơơng dzợ. Tết cung bhuio har, têêm ngăn.

Pr’ắt bh’rợ đương hơnh déh tết đhị zâp pr’loọng đông manứih Chăm cóh Bình Thuận cung r’rộ r’răm, cắh mưy bhiệc bhan cóh pr’loọng đông, bhiệc ruộng bhươn nắc dzợ vêy xa’nay t’ruíh ooy đắh chính sách zooi zúp âng đảng, nhà nước ooy đợ c’moo hanua nắc ơy zúp đoọng ha đhanuôr bhrợ cha, dưr zi’lấh đha’rứt, têêm ngăn pr’ắt tr’mung… cơnh pr’loọng đông a’moó Khê Thị Dung cắh cậ anoo Bá Ngân cóh vel Cảnh Diễn, chr’val Phan Thanh, chr’hoong Bắc Bình. Tu vêy zooi zúp đoọng vặ zên padưr pa’xớc b’băn r’rơơi ting tinh thần nghị quyết 4 âng tỉnh uỷ Bình Thuận hadợ xoọc đâu pr’ắt tr’mung âng zâp pr’loọng đông nâu nắc ơy têêm ngăn, cóh đông nắc ơy váih zâp râu cha râu đợc. a’moó Khê Thị Dung moon:

Bêl tr’nơợp, acu nắc váih 5 ực đồng, bơơn nhà nước đoọng vặ pa’xoọng nắc bhrợ c’roọl bh’năn băn 3 p’nong bé, zâp c’moo rứah 2 chu, zâp chu rứah nắc bơơn 2 p’nong. Tơợ c’moo 2911 tước đâu nắc bơơn lấh 30 p’nong. Zâp c’moo cung váih pa’câl lơi, bơơn 10-20 ực, m’bứi nắc cung bơơn 5, 6 ực. tu cơnh đâu nắc pr’ắt tr’mung cung têêm ngăn, câl pa’xắm đợc pr’đươi pr’dua cóh pr’loọng đông, băn k’coon cha học. xoọc đâu doọ dzợ pr’loọng đông đha’rứt.

Hadợ anoo Bá Ngân nắc đoọng năl:

Bêl tr’nơợp nắc vêy 3 p’nong bé a’năm, xang 2 c’moo nắc dưr váih bấc, bêl đêếc ahay pa’câl bé bấc zên, zâp c’xêê pa’câl cung bơơn 15-20 ực đồng 1 p’nong. Tu cơnh đâu nắc váih zên băn k’coon cha học liêm choom. Râu ha ul đha’rứt doọ dzợ, zr’nắh k’đhạp cung ơy lấh lướt zi’lấh.

Cắh mưy pr’loọng đông amoó Khê Thị Dung cắh cậ anoo Bá Ngân ắt cóh vel Cảnh Diễn, chr’val Phan Thanh, chr’hoong Bắc Bình bhui har hơnh déh c’moo t’mêê Ất Mùi 2015 nâu, zêng lêy zâp pr’loọng đông manứih Chăm cóh tỉnh Bình Thuận cung zêng vêy 1 râu cr’noọ, bhui har cơnh đêếc. đợ c’moo hanua, bơơn râu k’rang lêy zooi zúp âng chính quyền, lâng râu dưr bhrợ t’bhlâng âng zâp pr’loọng đông, pr’ắt tr’mung âng đhanuôr nắc ơy tr’xăl. Bh’nơơn pr’đươi âng đhanuôr bhrợ têng xoọc đâu nắc ơy lâng xoọc bhrợ p’cắh pr’đơợ âng đay cóh thị trường, lấh mơ nắc bhiệc bhrợ têng ha’roo m’ma lâng bhrợ thanh long cắh crêê hân noo. Pr’loọng đông t’coóh Thông Minh Lảnh, ắt cóh vel Lâm Giang, chr’val Hàm Trí, chr’hoong Hàm Thuận Bắc nắc t’mêê cắt pa’câl lấh 1 tấn thanh long. T’coóh bhui har đoọng năl, bơơn râu moon pachoom liêm ta’níh âng cán bộ khuyến nông chr’hoong, pr’loọng đông t’coóh nắc ơy pân k’rong bhrợ k’noọ 50 ực đồng câl máy t’váih điện lâng dông đèn đoọng ha bhươn thanh long đoọng pay p’lêê pa’câl g’lúh tết nâu. Tu cơnh đâu nắc tết nâu, pr’loọng đông t’coóh nắc têêm ngăn, bhui har lấh mơ:

Ooy 1 c’moo lấh mơ bhiệc bhrợ têng Kate xang nặc tước g’lúh tết ty, tết âm lịch nắc coh đông cung bhrợ têng cha tết dzợ. Tu nâu đoo nắc g’lúh đoọng pazưm zâp acoon a’châu, đh’rứah lêy cớ bhiệc bhrợ cha ooy c’moo nua. Xang nặc lưm ta’moóh, xay moon đh’rứah, nhăn chúc 1 c’moo t’mêê k’bhộ ngăn lấh.

Bêl pr’ắt tr’mung âng đhanuôr ting t’ngay ting padưr dal đắh pr’đươi pr’dua nắc pr’ắt tr’mung tinh thần cung vêy râu padưr pa’xớc. tu cơnh đâu nắc g’lúh tết, trung tâm đợc p’cắh văn hoá Chăm tỉnh Bình Thuận dưr váih nắc đhị lướt lêy chi’ớh cắh choom cắh vêy âng đhanuôr Chăm ooy bấc c’moo đăn đâu. Bấc bh’rợ bhui har cơnh thi hát pr’hát Chăm, thi chi’ớh p’cắh xa’nập xập truyền thống, thi đhưng cha’gâr Ghinang, plong kèn Saranai, bhrợ gốm… bơơn ta bhrợ têng đhị đâu, t’pấh bấc đhanuôr tước lêy chi’ớh. t’coóh Lâm Tấn Bình, GĐ trung tâm đợc p’cắh văn hoá Chăm tỉnh Bình Thuận đoọng năl:

Cung lâng zâp bh’rợ cơnh thi hát pr’hát acoon cóh, thi chi’ớh p’cắh xa’nập xập… hân đhơ cơnh đêếc, c’moo đâu azi bhrợ padưr pậ bhứah lấh mơ. Lâng cr’chăl bhrợ têng nắc tơợ hi’dưm 30 tết lâng nắc bhrợ xang t’ngay 3 tết. đhị zâp xa’nay bh’rợ nâu, azi rơơm kiêng bhrợ tang chi’ớh đoọng ha zâp acoon a’đhi manứih Chăm ooy g’lúh tết tước ha’pruốt chô. Ooy đâu nắc chrooi pa’xoọng zư lêy lâng padưr văn hoá truyền thống âng manứih Chăm.