Cóh zr’lụ coong chăng Tủa Chùa, tỉnh Điện Biên, zấp ngai lêy t’coóh Vì A Hao nắc nghệ nhân âng vel Hmông. T’coÓh Hao cắh muy nắc ma nứih pa choom đoọng p’rá, chữ Hmông đoọng ha bấc lang đha nuôr, cán bộ, học sinh, nắc dzợ ma nứih đớc đoọng lứch loom luônh ha bh’rợ k’rong ha ô đớc, xrắ đớc văn hoá acoon cóh đay đoọng zư đớc ha ca coon cha chau. Bích Thuỷ, PV Đài PRVN vêy bha ar xay moon ooy t’coóh:

Nắc ma nứih Hmông, n’niên lâng dưr pậ cóh Sính Phình- Tủa Chùa, tơợ dzợ tứi t’coóh Hao âi bơơn choom p’rá, chữ Hmông lâng đợ đhr’niêng cr’bưn, văn hoá âng đha nuôr đay âi u ặt clập ooy lêệ la t’coóh. T’coóh Hao moon:

Muy nắc acu kiêng pa choom, muy cớ nắc vêy pr’đơợ, tu cơnh đêếc acu âi bơơn năl lâng hay đợ chữ xrắ âng zi. Lâng chữ Hmông nắc vêy choom xrắ đợ lứch mơ loom luônh c’lâng pr’chắp âng ma nứih Hmông, tu cơnh đêếc acu pa bhlâng chắp lêy. Tơợ đêếc acu rơơm kiêng acoon cha chau, công cơnh zấp ngai ma nưíh Hmông choom năl chữ xrắ âng hêê.

Dưr pậ bêl lướt học trung học sư phạm, xang n’nắc đại học sư phạm, đhị apêê giáo trình pa chắp ch’mêệt lêy n’đắh văn hoá Hmông, xang n’nắc đhị apêê bh’rợ cơnh lâng đợ chức vụ lalay cơnh: cán bộ phòng giáo dục- đào tạo chr’hoong, Hiệu phó THCS chr’val Sính Phình, hiệu phó Trường DTNT chr’hoong, Phó Giám đốc Trung tâm giáo dục thường xuyên, t’coÓh bh’nhăn bơơn năl p’xoọng đợ chữ xrắ, boóp p’rá, văn hoá âng ma nứih đay. C’moo 1996, t’coóh bơơn Bộ Giáo dục- đào tạo k;đươi ting pấh bhrợ từ điển Hmông- Việt. c’moo 2006 t’coóh nắc cớ bơơn Bộ k’đươi ting pấh bhrợ pa dưr p’rá lâng chữ xrắ Hmông ha cán bộ- viên chức; ting pấh pa choom n’đắh bh’rợ ng’cơnh pa choom đoọng chữ, p’rá Hmông đhị Hà Nội- Lào Cai. Tơợ 2001 tước nâu câi, t’coóh nắc thầy giáo pa choom đoọng p’rá, chữ Hmông ha bấc khoá học bhrợ têng đoọng ha đha nuôr, cán bộ, chiến sĩ, học sinh apêê vel đong cóh tỉnh. ting t’coóh Hao: pa choom p’rá, chữ Hmông doó  vêy u k’đháp, tu chữ cái ting phiên âm la tinh. N’đhơ cơnh đêếc kiêng học choom nắc kiêng ma nứih ng’học u zay:

N’jứah học n’jứah tước lum prá lâng đha nuôr. Xang học nắc choom xrắ, choom prá. Xrắ, đọc, prá nắc doó vêy u k’đháp. N’đhơ cơnh nắc nắc choom p’zay học cr’liêng t’mêê, năl bấc cr’liêng t’mêê nắc vêy bơơn năl ghít chr’nắp âng đoo.

Bấc lang cán bộ, chiến sĩ, học sinh, sinh viên đhị xang bơơn thầy Hao pa choom đoọng âi vêy choom prá lâng xrắ chữ Hmông. A noo Đỗ Hồng Thái, cán bộ chr’hoong Tủa Chùa ting pấh học lớp p’rá, chữ Hmông âng t’coóh Vì A Hao pa choom đoọng cóh cr’chăl 6 c’xêê. Tước nâu câi, cắh muy năl p’rá, choom xrắ chữ Hmông, a noo dzợ pân lum pa prá lâng đha nuôr Hmông. A noo Thái moon: t’coóh Hao vêy cơnh pa choom đoọng buôn năl, nắc cớ c’năl n’đắh văn hoá, p’rá, chữ xrắ âng đha nuôr Hmông pa bhlâng ghít, tu cơnh đêếc u pa choom đoọng buôn năl, buôn hay. Bh’rợ học tập pa bhlâng vêy chr’nắp cơnh lâng muy cán bộ ta luôn lướt pa bhrợ cóh apêê zr’lụ vêy rúp đha nuôr acoon cóh cơnh a noo:

Xang bêl bơơn ting pấh pa choom bh’rợ, chữ Hmông âng thầy Vì A Hao pa choom đoọng, azi âi năl p’xoọng ooy chữ xrắ, p’rá prá âng ma nứih Hmông đoọng ha bh’rợ cóh vel bhươl. Bêl xiêr ooy vel bhươl, azi âi choom xay prá, p’too moon đha nuôr lâng p’rá âng apêê đoo, apêê đoo đơớh bơơn năl lấh.

Cắh yêm ặt tợt bêl bấc đhr’niêng cr’bưn, râu liêm pr’hay văn hoá acoon cóh r’dợ bil pật tu apêê lướt l’lăm nắc đhêêng zư đớc lâng boóp, đhị bêl lang p’niên t’tun cắh lấh năl, n’đhơ âi lấh 60 c’moo, t’coóh công p’zay đớc bấc cr’chăl lum apêê ngai buôn k’rong zư đớc râu ty đanh đoọng xrắ đớc. bấc áng thơ, ca, đhr’niêng cr’bưn âng đha nuôr Hmông bơơn t’coóh xrắ đớc, bhrợ cơnh quyển liêm ta níh, la lua nắc đợ c’bhúh xa nay chr’nắp cơnh “ bài ca chỉ đường”, tang ma người Hmông”…. Ngai kiêng pa choom p’rá, chữ Hmông nắc tước lâng t’coóh, t’coóh pa choom đoọng; ngai kiêng  chơớc t’bơơn năl ooy đhr’niêng cr’bưn, văn hoá ma nứih Hmông nắc tước lâng t’coóh, t’coóh vêy đớc đoọng cr’chăl xay prá. Cơnh lâng t’coóh Vì A Hao, nắc đoo n’jứah râu bhui har, n’jứah nắc râu p’rơơm kiêng vêy choom chroi đoọng c’rơ k’tứi âng đay đhị bh’rợ zư đớc văn hoá âng acoon cóh đoọng ha ca coon cha chau brương tr’nu:

Đợ đhr’niêng cr’bưn âng đha nuôr Hmông pa bhlâng bấc. bêl ahay apêê t’coóh t’ha nắc muy xay moon lâng boóp ha ca coon cha chau xơợng. Cơnh đêếc buôn u bil pật, cắh choom zư đớc đợ lứch, pa bhlâng u ta uốh. vêy chữ Hmông nắc vêy choom xrắ đớc pa zêng râu đoọng đớc đoọng ha ca coon cha chau. Cơnh lâng pa chắp, a cu t’bhlâng xrắ đớc bhrợ váih sách.

Cơnh lâng đợ râu chroi đoọng âng đay, t’coóh Vì A Hao bơơn xay moon nắc hội viên Hội văn học nghệ thuật tỉnh Điện Biên tơợ c’moo 2008. t’coóh công bơơn cher đoọng bấc bằng, giấy khen âng tỉnh lâng ngành giáo dục. n’đhơ cơnh đêếc hun ch’ner ga mắc bhlâng nắc t’coóh bơơn đha nuôr chắp nhêr, hơnh déh  buôn t’đang moon nghệ nhân âng vel Hmông./.