Nha nhự môi trường cóh bấc zr’lụ bhươl cr’noon xoọc dưr váih k’rơ. Bh’rợ k’rong n’đóh n’nóh cóh zr’lụ bhươl cr’noon nắc cắh lấh bấc, vêy ta bhrợ têng mơ 70%, bhrợ t’váih đhr’nắng n’đốh n’nóh ta bhậ bấc đhị zr’lụ n’tóh đớc n’đóh n’nóh, cắh loon đơớh ta đơơng bhr’lậ pa liêm bhrợ nha như. Đoọng bhr’lậ đhr’năng nha nhự n’nâu, bấc vel đông ơy lêy pay bh’rợ bhrợ têng lò óch n’đóh n’nóh k’tứi.

Chr’val Tam Hợp chr’hoong Bĩnh Xuyên nắc vel đông g’lúh 3 đhị zr’lụ tỉnh Vĩnh Phúc vêy ta zúp zooi ooy zên đoọng bhrợ têng lò óch n’đóh n’nóh. C’lâng lướt cóh bhươl cr’noon sạch liêm, doọ vêy zr’lụ n’tóh n’đóh n’nóh. Đhanuôr chr’val Tam Hợp xay moon pazêng n’đóh n’nóh âng 9 bhươl cr’noon nắc lứch vêy ta k’rong ooy muy zr’lụ lò óch n’đóh n’nóh k’tứi. Tu cơnh đêếc, bh’rợ đươi lò óch n’đóh n’nóh lâng khí tự nhiên đhị chr’val Tam Hợp nắc crêê cơnh cr’noọ xa nay k’rong n’đóh n’nóh, t’bil lơi n’đóh n’nóh, zâl đhr’năng nha nhự môi trường, pr’căn Trần Thị Triệu, muy cha nắc đhanuôr chr’val Tam Hợp xay moon:

Tơợ bêl vêy bhrợ ha môi trường cóh chr’val liêm sạch lấh mơ, dzợ vêy n’đóh n’nóh nắc công m’bứi. đhanuôr haanh déh bh’rợ n’nâu đoọng môi trường âng chr’val liêm sạch.

Tơợ c’xêê 5 bêl đêếc ahay, Sở KH lâng CN lắp lò óch n’đóh n’nóh lâng không khí tự nhiên, lâng c’rơ âng bh’rợ óch nắc 10 tấn n’đóh n’nóh cóh muy t’ngay ha dum, nắc mặ óch ta luôn cắh cậ zư đớc óih đanh mơ 48 tiếng đồng hồ đoọng đương ta đơơng n’đóh n’nóh. Lò óch n’đóh n’nóh nắc k’tứi, ( mơ 2,56 x 1,4 x 2m; c’lâng gr’dzoÓc glúh dal 5,4m). Clơợng mơ 8 tấn, nắc choom ra lắp, pa tơơi buôn crêê lâng cần cẩu. tu cơnh đêếc đhăm tập lơi bloo k’tứi, pa xiêr g’lêếh c’rơ bhrợ têng. pa xiêr đhr’năng pa hư tầng đác ngầm cóh k’tiếc, đươi dua ha bh’rợ tưới ooy clung pa bhrợ, pa xiêr bấc pa bhlâng đhr’năng nha nhự âng môi trường tu n’đóh n’nóh bhrợ t’váih. Chr’val Tam Hợp xoọc vêy ta zúp zooi 220 ức đồng cóh muy c’moo, đh’rứah lâng rau chrooi đoọng âng apêê pr’loọng đông tơợ 3 – 4 r’bhâu đồng cóh muy c’xêê đoọng k’rong n’đóh n’nóh. Đợ zên n’nâu nắc vêy ta pazao đoọng ooy HTX dịch vụ môi trường Tam Hợp k’rong n’đóh n’nóh, bhr’lậ pa liêm lâng k’đhơợng đươi lò óch n’đóh n’nóh k’tứi n’nâu đhị chr’val. T’coóh Nguyễn Xuân Huân, Giám đốc HTX dịch vụ môi trường Tam Hợp prá:

Zên ta đoọng ha chr’val mơ 220 ức cóh muy c’moo, pác đươi 18 ức đồng cóh muy c’xêê. 220 ức đồng nắc đoọng chroót ha manuýh bhrợ têng lâng ha bh’rợ lướt xay moon p’too pa choom. Zập c’xêê chroót đoọng ha manuýh óch n’đóh n’nóh HTX pa chô rau ta bhúch 5 ức đồng. acu bhrợ têng lêy mơ 6 c’xêê lâng xoọc ta đang moon tỉnh chô ch’mêết lêy rau la lua, ta đang moon tỉnh ch’mêết lêy cớ zên đoọng pay đoọng zập ha bh’rợ tr’nêng.

Tơợ c’moo 2012, HĐND tỉnh Vĩnh Phúc ơy vêy Nghị quyết 27 ooy bh’rợ zúp zooi zư lêy môi trường bhươl cr’noon. Ting n’nắc, zập chr’val cóh Vĩnh Phúc vêy ta zúp zooi k’dâng 200 ức đồng đoọng k’rong n’đóh n’nóh tơợ pr’ắt tr’mông, công nghiệp. c’moo 2012, bhrợ têng xa nay bh’rợ k’rong n’đóh n’nóh lâng pa liêm n’đóh n’nóh cóh bhươl cr’noon, Sở KH lâng CN Vĩnh Phúc ơy k’rong ra lắp lò óch n’đóh n’nóh k’tứi NF 105 vêy chr’nắp lấh 2 tỷ đồng đhị chr’val Tam Hồng, chr’hoong Yên Lạc. Nâu đoo nắc lò óch vêy ta bhrợ têng cóh Thái Lan ting cơnh xa nay bh’rợ âng Nhật Bản, lò óch n’đóh n’nóh ting cơnh bh’rợ âng Nhật Bản bêl óch nắc doọ vêy gr’dzoóc, pa liêm pa sạch môi trường bơơn tơợ 90- 95%. Bloo nắc vêy ta tập cóh k’tiếc, xang n’nắc chóh crâng cóh piing, n’loong u chắt váih liêm pa bhlâng. Tơợ muy lò óch n’đóh n’nóh cóh tr’nơớp, xay moon đớc tước lứch c’moo 2016, Sở KH lâng CN Vĩnh Phúc nắc ra lắp lâng pa choom đươi 12 lò óch n’đóh k’tứi đoỌng ha 12 chr’val lâng thị trấn. T’coóh Phan Quang Vinh, Trưởng phòng k’đhơợng xay pr’đươi, Sở KH lâng CN Vĩnh Phúc prá:

Rau la lua cóh bêl đêếc ahay đhị phương tiện thông tin đại chúng vêy xa nay la lay cơnh ooy lò óch n’đóh n’nóh n’nâu, azi ơy lướt pa chắp ch’mêết lêy cóh bấc zr’lụ. Tr’nơớp bêl cắh ơy bhrợ têng choom dự án lò óch n’đóh n’nóh zazum nắc lò óch n’đóh n’nóh k’tứi xoọc nắc bh’rợ liêm choom bhlâng, crêê cơnh lâng đhr’năng kinh tế âng pazêng zr’lụ bhươl cr’noon.

Bhr’lậ pa liêm n’đóh n’nóh đhị apêê chr’val cóh Vĩnh Phúc nắc xa nay bh’rợ đơớh hân đoọng zư lêy môi trường. 10 c’moo ahay, tỉnh Vĩnh Phúc công ơy quy hoạch bhrợ têng pazêng lò óch n’đóh n’nóh zazum công suất ga mắc, nắc tước nâu cơy công cắh ơy k’đơơng apêê tước k’rong bhrợ. Xay moon ooy xa nay n\nâu, t’coóh Ngô Khánh Lân, GĐ Sở KH lâng CN tỉnh Vĩnh Phúc moon: chính quyền vel đông cắh ơy bhrợ đợ zên ng’chroót đoọng pa liêm muy tấn n’đóh n’nóh, tu cơnh đêếc k’đháp đoọng k’đơơng apêê tước k’rong bhrợ dông máy pa liêm n’đóh n’nóh đhị Vĩnh Phúc.

Ting cơnh a cu xa nay ga mắc bhlâng nắc pa liêm muy tấn n’đóh n’nóh nắc mơ ooy zên. Ha dang mặ prá xay, mr’cơnh cr’noọ xa nay nắc apêê k’rong bhrợ vêy tước bhrợ têng ooy VN đoọng pa liêm pa sạch n’đóh n’nóh.

Ting cơnh apêê chuyên gioa, lò óch n’đóh n’nóh k’tứi nắc bh’rợ n’nâu hân đhơ ơy bơơn pa chô rau liêm choom cóh tr’nơớp nắc công dzợ bhrợ nha nhự môi trường. Hân đhơ cơnh đêếc, cóh t’ngay c’xêê ng’đương k’rong bhrợ đông máy pa liêm pa sạch n’đóh n’nóh ga mắc nắc bh’rợ lò óch n’đóh n’nóh k’tứi cóh apêê chr’val đhị bấc vel đông cơnh cóh Vĩnh Phúc xoọc pa dưr rau liêm choom, pa xiêr nha nhự môi trường./.