Nha nhự môi trường cóh bấc zr’lụ bhươl cr’noon xoọc dưr váih k’rơ. Bh’rợ k’rong n’đóh n’nóh cóh zr’lụ bhươl cr’noon nắc cắh lấh bấc, vêy ta bhrợ têng mơ 70%, bhrợ t’váih đhr’nắng n’đốh n’nóh ta bhậ bấc đhị zr’lụ n’tóh đớc n’đóh n’nóh, cắh loon đơớh ta đơơng bhr’lậ pa liêm bhrợ nha như. Đoọng bhr’lậ đhr’năng nha nhự n’nâu, bấc vel đông ơy lêy pay bh’rợ bhrợ têng lò óch n’đóh n’nóh k’tứi. 

Chr’val Tam Hợp chr’hoong Bĩnh Xuyên nắc vel đông g’lúh 3 đhị zr’lụ tỉnh Vĩnh Phúc vêy ta zúp zooi ooy zên đoọng bhrợ têng lò óch n’đóh n’nóh. C’lâng lướt cóh bhươl cr’noon sạch liêm, doọ vêy zr’lụ n’tóh n’đóh n’nóh. Đhanuôr chr’val Tam Hợp xay moon pazêng n’đóh n’nóh âng 9 bhươl cr’noon nắc lứch vêy ta k’rong ooy muy zr’lụ lò óch n’đóh n’nóh k’tứi. Tu cơnh đêếc, bh’rợ đươi lò óch n’đóh n’nóh lâng khí tự nhiên đhị chr’val Tam Hợp nắc crêê cơnh cr’noọ xa nay k’rong n’đóh n’nóh, t’bil lơi n’đóh n’nóh, zâl đhr’năng nha nhự môi trường, pr’căn Trần Thị Triệu, muy cha nắc đhanuôr chr’val Tam Hợp xay moon:

Tơợ bêl vêy bhrợ ha môi trường cóh chr’val liêm sạch lấh mơ, dzợ vêy n’đóh n’nóh nắc công m’bứi. đhanuôr haanh déh bh’rợ n’nâu đoọng môi trường âng chr’val liêm sạch.

Tơợ c’xêê 5 bêl đêếc ahay, Sở KH lâng CN lắp lò óch n’đóh n’nóh lâng không khí tự nhiên, lâng c’rơ âng bh’rợ óch nắc 10 tấn n’đóh n’nóh cóh muy t’ngay ha dum, nắc mặ óch ta luôn cắh cậ zư đớc óih đanh mơ 48 tiếng đồng hồ đoọng đương ta đơơng n’đóh n’nóh. Lò óch n’đóh n’nóh nắc k’tứi, ( mơ 2,56 x 1,4 x 2m; c’lâng gr’dzoÓc glúh dal 5,4m). Clơợng mơ 8 tấn, nắc choom ra lắp, pa tơơi buôn crêê lâng cần cẩu. tu cơnh đêếc đhăm tập lơi bloo k’tứi, pa xiêr g’lêếh c’rơ bhrợ têng. pa xiêr đhr’năng pa hư tầng đác ngầm cóh k’tiếc, đươi dua ha bh’rợ tưới ooy clung pa bhrợ, pa xiêr bấc pa bhlâng đhr’năng nha nhự âng môi trường tu n’đóh n’nóh bhrợ t’váih. Chr’val Tam Hợp xoọc vêy ta zúp zooi 220 ức đồng cóh muy c’moo, đh’rứah lâng rau chrooi đoọng âng apêê pr’loọng đông tơợ 3 – 4 r’bhâu đồng cóh muy c’xêê đoọng k’rong n’đóh n’nóh. Đợ zên n’nâu nắc vêy ta pazao đoọng ooy HTX dịch vụ môi trường Tam Hợp k’rong n’đóh n’nóh, bhr’lậ pa liêm lâng k’đhơợng đươi lò óch n’đóh n’nóh k’tứi n’nâu đhị chr’val. T’coóh Nguyễn Xuân Huân, Giám đốc HTX dịch vụ môi trường Tam Hợp prá:

Zên ta đoọng ha chr’val mơ 220 ức cóh muy c’moo, pác đươi 18 ức đồng cóh muy c’xêê. 220 ức đồng nắc đoọng chroót ha manuýh bhrợ têng lâng ha bh’rợ lướt xay moon p’too pa choom. Zập c’xêê chroót đoọng ha manuýh óch n’đóh n’nóh HTX pa chô rau ta bhúch 5 ức đồng. acu bhrợ têng lêy mơ 6 c’xêê lâng xoọc ta đang moon tỉnh chô ch’mêết lêy rau la lua, ta đang moon tỉnh ch’mêết lêy cớ zên đoọng pay đoọng zập ha bh’rợ tr’nêng.

Tơợ c’moo 2012, HĐND tỉnh Vĩnh Phúc ơy vêy Nghị quyết 27 ooy bh’rợ zúp zooi zư lêy môi trường bhươl cr’noon. Ting n’nắc, zập chr’val cóh Vĩnh Phúc vêy ta zúp zooi k’dâng 200 ức đồng đoọng k’rong n’đóh n’nóh tơợ pr’ắt tr’mông, công nghiệp. c’moo 2012, bhrợ têng xa nay bh’rợ k’rong n’đóh n’nóh lâng pa liêm n’đóh n’nóh cóh bhươl cr’noon, Sở KH lâng CN Vĩnh Phúc ơy k’rong ra lắp lò óch n’đóh n’nóh k’tứi NF 105 vêy chr’nắp lấh 2 tỷ đồng đhị chr’val Tam Hồng, chr’hoong Yên Lạc. Nâu đoo nắc lò óch vêy ta bhrợ têng cóh Thái Lan ting cơnh xa nay bh’rợ âng Nhật Bản, lò óch n’đóh n’nóh ting cơnh bh’rợ âng Nhật Bản bêl óch nắc doọ vêy gr’dzoóc, pa liêm pa sạch môi trường bơơn tơợ 90- 95%. Bloo nắc vêy ta tập cóh k’tiếc, xang n’nắc chóh crâng cóh piing, n’loong u chắt váih liêm pa bhlâng. Tơợ muy lò óch n’đóh n’nóh cóh tr’nơớp, xay moon đớc tước lứch c’moo 2016, Sở KH lâng CN Vĩnh Phúc nắc ra lắp lâng pa choom đươi 12 lò óch n’đóh k’tứi đoỌng ha 12 chr’val lâng thị trấn. T’coóh Phan Quang Vinh, Trưởng phòng k’đhơợng xay pr’đươi, Sở KH lâng CN Vĩnh Phúc prá:

Rau la lua cóh bêl đêếc ahay đhị phương tiện thông tin đại chúng vêy xa nay la lay cơnh ooy lò óch n’đóh n’nóh n’nâu, azi ơy lướt pa chắp ch’mêết lêy cóh bấc zr’lụ. Tr’nơớp bêl cắh ơy bhrợ têng choom dự án lò óch n’đóh n’nóh zazum nắc lò óch n’đóh n’nóh k’tứi xoọc nắc bh’rợ liêm choom bhlâng, crêê cơnh lâng đhr’năng kinh tế âng pazêng zr’lụ bhươl cr’noon.

Bhr’lậ pa liêm n’đóh n’nóh đhị apêê chr’val cóh Vĩnh Phúc nắc xa nay bh’rợ đơớh hân đoọng zư lêy môi trường. 10 c’moo ahay, tỉnh Vĩnh Phúc công ơy quy hoạch bhrợ têng pazêng lò óch n’đóh n’nóh zazum công suất ga mắc, nắc tước nâu cơy công cắh ơy k’đơơng apêê tước k’rong bhrợ. Xay moon ooy xa nay n\nâu, t’coóh Ngô Khánh Lân, GĐ Sở KH lâng CN tỉnh Vĩnh Phúc moon: chính quyền vel đông cắh ơy bhrợ đợ zên ng’chroót đoọng pa liêm muy tấn n’đóh n’nóh, tu cơnh đêếc k’đháp đoọng k’đơơng apêê tước k’rong bhrợ dông máy pa liêm n’đóh n’nóh đhị Vĩnh Phúc.

Ting cơnh a cu xa nay ga mắc bhlâng nắc pa liêm muy tấn n’đóh n’nóh nắc mơ ooy zên. Ha dang mặ prá xay, mr’cơnh cr’noọ xa nay nắc apêê k’rong bhrợ vêy tước bhrợ têng ooy VN đoọng pa liêm pa sạch n’đóh n’nóh.

Ting cơnh apêê chuyên gioa, lò óch n’đóh n’nóh k’tứi nắc bh’rợ n’nâu hân đhơ ơy bơơn pa chô rau liêm choom cóh tr’nơớp nắc công dzợ bhrợ nha nhự môi trường. Hân đhơ cơnh đêếc, cóh t’ngay c’xêê ng’đương k’rong bhrợ đông máy pa liêm pa sạch n’đóh n’nóh ga mắc nắc bh’rợ lò óch n’đóh n’nóh k’tứi cóh apêê chr’val đhị bấc vel đông cơnh cóh Vĩnh Phúc xoọc pa dưr rau liêm choom, pa xiêr nha nhự môi trường./.

Vĩnh Phúc: lò đốt rác mi ni giảm ô nhiễm môi trường nông thôn

Ô nhiễm môi trường ở nhiều vùng nông thôn lại đang ở mức báo động. Hoạt động thu gom rác thải khu vực nông thôn còn rất hạn chế, chỉ đạt khoảng 70%, dẫn tới tình trạng rác thải bị tồn đọng nhiều tại các điểm đổ rác, không vận chuyển xử lý kịp thời sẽ gây mất mỹ quan. Để xử lý tình trạng ô nhiễm này, nhiều địa phương đã chọn giải pháp  đầu tư lò đốt rác cỡ nhỏ.

Xã Tam Hợp huyện Bình Xuyên là địa phương thứ 3 trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc được hỗ trợ kinh phí đầu tư xây dựng lò đốt rác thải sinh hoạt.  Đường liên thôn khá khang trang sạch sẽ, không còn bãi tập kết rác . Người dân xã Tam Hợp cho biết tất cả rác thải sinh hoạt của 9 thôn đều được thu gom tập trung vào khu vực lò đốt rác mini. Do vậy, việc đưa lò đốt rác thải sinh hoạt bằng khí tự nhiên tại xã Tam Hợp đã đáp ứng được nhu cầu thu gom vận chuyển, xử lý rác thải, ngăn chặn tình trạng ô nhiễm môi trường, Bà Trần Thị Triệu, một người dân xã Tam Hợp cho biết:

Từ khi có làm môi trường thấy trong xã tốt hẳn, sạch sẽ hơn, có rác còn cũng ít. Bà con đồng tình với cách làm này để môi trường của xã sạch sẽ.    

     Từ tháng 5 vừa qua, Sở Khoa học và công nghệ lắp đặt lò đốt rác bằng không khí tự nhiên, với công suất đốt lớn nhất 10 tấn rác/ngày đêm, có khả năng đốt liên tục hoặc có thể ủ giữ nhiệt trong khoảng thời gian 48 giờ để chờ rác. Lò đốt rác có kích thước nhỏ gọn, (với diện tích 2,56 x 1,4 x 2 m; ống khói cao 5,4 m). Trọng  lượng 8 tấn, có thể lắp đặt, di chuyển thuận tiện dễ dàng bằng cần cẩu. Vì vậy diện tích bãi chôn lấp nhỏ, giảm công lao động. Giảm thiểu nguy cơ phá hủy tầng nước ngầm quá mức, phục vụ tưới tiêu đất canh tác, giảm thiểu tối đa ô nhiễm môi trường do rác thải sinh ra. Xã Tam Hợp hiện được hỗ trợ 220 triệu đồng/năm, cùng với sự đóng góp của các gia đình từ 3-4 nghìn đồng /tháng để thu gom rác. Số tiền này được giao cho Hợp tác xã dịch vụ môi trường Tam Hợp quản lý thu gom, phân loại và vận hành lò đốt rác mi ni ngay tại xã. Ông Nguyễn Xuân Huân, Giám đốc Hợp tác xã dịch vụ môi trường Tam Hợp cho biết:

Ngân sách nhà nước cấp cho xã 220 triệu năm, chia ra 18 triệu đồng /tháng. 220 triệu đồng để trả nhân công đốt và tuyên tuyền . Mỗi một tháng trả công người đốt rác HTX phải bù lỗ 5 triệu. Tôi làm thử 6 tháng  và đang yêu cầu tỉnh về kiểm tra thực tế, đề nghị Tỉnh xem xét lại nguồn kinh phí để bù đắp đủ hoạt động.

  Từ năm 2012, Hội đồng nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc đã có Nghị quyết 27 về công tác hỗ trợ bảo vệ môi trường nông thôn. Theo đó, mỗi xã ở Vĩnh Phúc được hỗ trợ khoảng 200 triệu đồng để xử lý rác thải sinh hoạt, công nghiệp. Năm 2012, thực hiện Đề tài mô hình thu gom và xử lý rác thải nông thôn, Sở Khoa học và Công nghệ Vĩnh Phúc đầu tư lắp đặt lò đốt rác thải mini (cỡ nhỏ) NF105  trị giá trên 2 tỷ đồng tại xã Tam Hồng, huyện Yên Lạc. Đây là lò đốt rác sản xuất tại Thái Lan theo công nghệ của Nhật Bản. , lò đốt rác dùng công nghệ Nhật Bản khi đốt hầu như không có khói, xử lý về môi trường đạt đến 90-95 %. Phần tro sau khi xử lý rác  được hợp tác xã đào hố chôn lấp, sau đó trồng rừng lên trên, cây phát triển rất tốt. Từ một lò đốt rác thải ban đầu, dự kiến đến hết năm 2016, Sở Khoa học và Công nghệ Vĩnh Phúc sẽ lắp đặt và hướng dẫn vận hành 12 lò đốt rác mini cho 12 xã và thị trấn. Ông Phan Quang Vinh, Trưởng phòng quản lý công nghệ, Sở Khoa học công nghệ Vĩnh Phúc cho biết:

    Thực tế vừa qua trên phương tiện thông tin đại chúng có thông tin khác nhau về lò đốt rác này, chúng tôi đi nghiên cứu nhiều nơi. Trước mắt khi chưa thực hiện được dự án lò đốt rác tập trung  thì lò đốt rác mini vẫn đang là giải pháp hợp lý, phù hợp với điều kiện kinh tế ở các vùng nông thôn.

     Xử lý rác tại các xã ở Vĩnh Phúc là nhu cầu cấp bách để bảo vệ môi trường. 10 năm qua, tỉnh Vĩnh Phúc cũng đã có quy hoạch xây dựng những lò đốt rác tập trung công suất lớn nhưng đến nay vẫn chưa thu hút được nhà đầu tư nào. Lý giải về vấn đề này, ông Ngô Khánh Lân, GĐ Sở Khoa học công nghệ tỉnh Vĩnh Phúc cho biết: chính quyền địa phương chưa xây dựng được mức phí trả xử lý một tấn rác, nên khó thu hút các nhà đầu tư xây dựng nhà máy xử lý rác thải ở Vĩnh Phúc:  

Theo tôi cơ chế lớn nhất là cơ chế xử lý một tấn rác là bao nhiêu tiền. Nếu  thỏa thuận được cơ chế thì các nhà đầu tư mới có thể sẵn sàng đầu tư vào Việt Nam để  xử lý rác.

     Theo các chuyên gia, lò đốt rác mini là giải pháp này tuy đạt được lợi ích trước mắt nhưng ít nhiều vẫn tác động đến môi trường. Thế nhưng, trước mắt trong thời gian chờ đầu tư những nhà máy xử lý rác thải tập trung, quy mô lớn thì mô hình lò đốt rác mini ở các xã tại nhiều địa phương như ở tỉnh Vĩnh Phúc đang phát huy hiệu quả, giảm ô nhiễm môi trường.