Xa nay tin hi dưm thứ 3 t’ngay 24 tháng 12 năm 2013
Thứ tư, 00:00, 25/12/2013
# Nâu đoo xa nay tin ha dum:
Pr’họp g’lúh 23, UBTV QH t’mêê xay moon bh’rợ âng pr’họp g’lúh 6, QH khoá 13, xay moon đoọng ra văng ha pr’họp g’lúh 7 lâng xay moon ooy xa nay bh’rợ âng c’moo 2014 âng UBTV QH.
Ting cơnh xay moon âng UBTV QH, pr’họp g’lúh 6, QH khoá 13, nâu đoo nắc pr’họp vêy bấc râu t’mêê, bhrợ nhâm mâng xa nay ma mơ mr’cơnh, ta níh liêm. Pazêng râu xa nay âng QH prá xay, ch’mêết ha lỵ lêy, xay moon râu liêm choom bấc lấh mơ, mr’cơnh cr’noọ xa nay bấc, vêy bấc đhanuôr prang k’tiếc k’ruung hêê k’rang lêy xâng. Xay moon ooy bh’rợ ra văng xa nay bh’rợ âng pr’họp g’lúh 7 QH khoá 13, pazêng apêê cóh UBTVQH ta đang moon nắc xâng bhrợ liêm choom pazêng xa nay bh’rợ bhrợ têng luật, pháp lệnh c’moo 2014, pa dưr dal trách nhiệm, t’bhlâng k’rong bhrợ đh’rứah bhlưa apêê cơ quan x’rắ bhrợ, cơ quan ch’mêết lêy lâng pazêng apêê cơ quan, c’bhúh crêê tước cóh bh’rợ nhăn boóp p’rá, đương xâng, bhr’lậ pa liêm. T’bhlâng pa chắp ch’mêết lêy bhrợ t’mêê bh’rợ bhrợ têng, xa nay lâng pa dưr dal râu liêm choom âng bh’rợ tr’lum, prá xay lâng đhanuôr… cóh c’moo 2014, Uỷ ban bhrợ têng bh’rợ ch’mêết lêy t’đui ooy xa nay bh’rợ: râu liêm choom zập n’đắh âng kinh tế, xã hội p’têết lâng bh’rợ bhrợ nhâm mâng an ninh, quốc phòng âng 2 dự án bô- xít Tân Rai lâng Nhân Cơ âng Tân đoàn Than- Khoáng sản VN bhrợ c’la bhrợ têng lâng xa nay bh’rợ: bh’rợ xâng bhrợ chính sách, pháp luật ooy zâl, cha groong râu tr’xăl âng pleng k’tiếc cóh zr’lụ đôngg bằng k’ruung Cửu Long.
# C’moo đâu, bh’rợ đơơng pa câl ooy k’tiếc k’ruung n’lơơng apêê hàng công nghiệp chế biến dưr váih k’rơ lấh mơ, ting chrooi đoọng râu chr’nắp ooy xa nay bh’rợ đơơng pa câl hàng ooy k’tiếc k’ruung n’lơơng âng prang k’tiếc k’ruung hêê, lâng đợ zên ta bơơn tơợ bh’rợ n’nâu lấh 94 tỷ đô la Mỹ, dzoóc 27% t’ping lâng c’moo ahay. Nâu đoo nắc c’bhúh hàng vêy bh’rợ ta bhrợ t’váih bấc pa bhlâng, vêy ta đơơng pa câl bấc lâng nắc đợ hàng bha lâng cóh pazêng râu hàng hoá đơơng pa câl ooy k’tiếc k’ruung n’lơơng âng VN. Cóh đêếc, bấc râu mặt hàng ta đơơng pa câl vêy đợ zên ta bơơn pay pa chô bấc, cơnh: ơ íh, giày dép, điện thoại di động, n’loong lâng pazêng râu pr’đươi vêy ta bhrợ têng tơợ n’loong. Muy bơr ngành dưr váih k’rơ, bhrợ têng crêê cơnh cr’noọ đươi dua âng prang k’tiếc k’ruung hêê, cơnh năng lượng, công nghiệp hoá chất, hoá dầu, công nghiệp n’lơơng… T’coóh Dương Đình Giám, Viện trưởng Viện pa chắp ch’mêết lêy bha lâng, chính sách công nghiệp- Bộ Công Thương xay moon:
Tr’nơớp, công nghiệp nắc ơy bơơn đhr’năng dưr váih bấc pa bhlâng cóh muy cr’chăl đanh pa bhlâng, m’bứi bhlâng mơ 10 c’moo nắc bơơn lấh 15%. Râu bơr cậ nắc bơơn dưr váih cóh 3 zr’lụ Nhà nước, cắh cóh Nhà nước lâng âng tơợ k’tiếc k’ruung n’lơơng tước bhrợ têng. râu 3 cậ râu chr’nắp âng bh’rợ công nghiệp ting t’ngay liêm choom lấh mơ, bh’nơơn bh’rợ âng công nghiệp ting t’ngay bấc lấh mơ, bhrợ nhâm mâng bh’rợ bhrợ t’váih zập pr’đươi đươi dua lâng pr’đươi bha lâng đoọng ha bh’rợ đươi dua lâng pa bhrợ ta têng. chr’nắp bhlâng nắc bh’rợ đơơng pa câl ooy k’tiếc k’ruung n’lơơng lấh 80%.
# C’moo 2013, bh’rợ đơơng pa câl achông axiu ooy k’tiếc k’ruung n’lơơng bơơn lấh 6 tỷ đô la Mỹ. cóh đêếc, chr’nắp âng bh’rợ đơơng pa câl a chông nắc bấc k’nặ muy pâng lâng axiu tra- muy râu bh’nơơn đơơng pa câl bha lâng âng k’tiếc k’ruung hêê cóh pazêng c’moo ahay. Lâng đhr’năng âng bh’rợ đơơng pa câl ooy k’tiếc k’ruung n’lơơng cơnh xoọc đâu, ngành b’băn a chông axiu, ta bơơn achông axiu xay moon cóh c’moo ha y, bh’rợ đơơng pa câl ooy k’tiếc k’ruung n’lơơng nắc bơơn k’noọ 7 tỷ đô la Mỹ. T’coóh Trương Đình Hoè, Tổng thư ký Hiệp hội Chế biên lâng đơơng pa câl a chông axiu ooy k’tiếc k’ruung n’lơơng âng VN đoọng năl, đơơng pa câl a chông axiu ooy k’tiếc k’ruung n’lơơng, râu chr’nắp bhlâng nắc đợ m’ma ng’băn, ta bơơn, nắc cóh xoọc đâu đợ a chông axiu âng hêê đơơng pa câl ooy k’tiếc k’ruung n’lơơng đươi dua bấc bhlâng nắc cóh bh’rợ băn, bơr râu bha lâng nắc a chông lâng axiu tra. Đhị đêếc cậ a xiu tra lâng râu bh’rợ đơớh loon cóh bh’rợ t’bhứah zr’lụ băn nắc bhrợ vêy m’ma băn, doọ dợ dưr váih đhr’năng đhanuôr lơi a bóc băn cơnh cóh c’moo 2012, tu cơnh đêếc cơnh m’ma axiu băn doọ dzợ lấh m’bứi cơnh xa nay xay moon đớc cóh l’lăm.
# Dự án c’lâng hầm đh’đác Cả cóh c’lâng bhlâng 1 A, c’nắt c’lâng bhlưa 2 tỉnh Khánh Hoà lâng Phú Yên nắc dự án chr’nắp, ting chrooi đoọng ooy bh’rợ pa dưr kinh tế xã hội âng 2 vel đông n’nâu. Hân đhơ cơnh đêếc, tước nâu cơy, bh’rợ pa tơơi đhanuôr, bhrợ t’váih zr’lụ ắt mamông t’mêê âng đhanuôr 2 n’đắh âng đhr’đấc Cả nắc lứch lum zr’nắh k’đháp. N’đắh Bắc âng đhr’đấc âng chr’hoong Đông Hoà, tỉnh Phú Yên, bấc pr’loọng đông đhanuôr cắh tộ đớp k’tiếc ắt mamông t’mêê tu pazêng râu pr’đươi cóh zr’lụ n’nâu cắh ơy vêy c’lâng ch’hooi đác, c’lâng lướt cắh vêy ta bhrợ xang, cắh vêy ta bhrợ g’roong đhị zr’lụ đhăm ắt t’mêê. UBND tỉnh Phú Yên t’mêê vêy bha ar ta đang moon pazêng apêê cơ quan, đơn vị crêê tước đơớh hân bhr’lậ râu zr’nắh k’đháp đoọng đơớh đoọng đhăm bhrợ têng. ting n’nắc, UBND tỉnh ta đang moon chr’hoong Đông Hoà đơớh đoọng đhăm k’tiếc bhrợ têng c’lâng đoọng bhrợ têng c’lâng hầm n’đắh Bắc. pazêng apêê đơn vị cơnh điện lực, viễn thong đơớh hân pa tơơi pazêng a ngon cáp đoọng bhrợ têng c’lâng lướt n’đắh Bắc.
Đhị đêếc cậ, n’đắh Nâm đh’đấc cả, âng chr’hoong Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hoà công cắh ơy vêy ta bhrợ têng zr’lụ ắt mamông t’mêê tu cơnh đêếc 400 pr’loọng đông đhanuôr cắh tộ tơơi ắt ooy lơơng. UBND tỉnh Khánh Hoà ta đang moon zíh bhlâng nắc tước quý 1/2014 nắc bhrợ têng xang bh’rợ pa tơơi đhanuôr ha bh’rợ bhrợ têng c’lâng Hầm đhr’đấc Cả. t’coóh Hồ Văn Mừng, Bí thư Huyện uỷ Vạn Ninh đoọng năl, nắc dzợ bấc pr’loọng đông đhanuôr cắh ơy yêm loom tu cơnh đêếc vel đông t’bhlâng ta đang moon đhanuôr xâng đươi zúp zooi ooy xa nay bh’rợ n’nâu.
Tu lalấh bấc nắc lưm bấc râu k’đháp, cr’chăl nắc cắh bấc, vel đông nắc ch’mếêt- dáp lêy, k’đươi dua bhrợ têng cơnh chr’nắp têêm ngăn. C’lâng bh’rợ chr’nắp bhlầng nắc bhiệc k’đươi moon, vel bhươl bhrợ t’váih k’bhúh k’đươi zêng hệ thống chính trị tợơ chr’hoong tước cơ sở đoọng k’rong k’đươi đhanuôr, động bhrợ ha đhanuôr lêy gít bhiệc pa dưr kinh tế xã hội vel bhươl tợơ dự án hầm c’lâng bộ đèo Cả.
# Tỉnh Sơn La xoọc vêy k’nặ 40 zr’lụ zư pa dứah cr’ay cr’nhăng bơơn đoọng bhrợ têng. Đh’rứah lâng đếêc nắc k’ha riêng zr’lụ bhrợ têng, pa câl za nươu cr’nhăng. Đoọng k’đhợơng lêy liêm gít bh’rợ zư pa dứah cr’ay đhị apêê zr’lụ nâu, Sở y tế tỉnh Sơn La ơy k’đươi moon k’bhúh nghiệp vụ t’bhlầng bhiệc ch’mếêt lêy, tợơ bhiệc x’rắ đớc,ch’mếêt lêy ma nuýh ca ay, đớc bh’ar x’rắ za nwou tr’hau đhị cơ sở; t’noọ chr’nắp zên zư pa dứah cr’ay; tước ma nuýh pa bhrợ đhị apêê phòng khám. Đhơ cơnh đếêc, bhiệc ch’mếêt lêy t’luôn lưm k’đháp, tu k’bhúh cán bộ bhrợ bhiệc nâu dzợ m’bứi, zên bạc bhrợ têng cung cắh vêy. T’coóh Lầu Sáy Chứ, giám đốc Sở y tế tỉnh Sơn La đoọng năl:
Đhr’năng lalua 12 chr’hoong, thành phố Sơn La cung nâu kêi nắc bhiệc ch’mếêt lêy k’đháp pa bhlầng tu ma nuýh bhrợ têng lalấh m’bứi. k’bhúh ch’mếêt lêy âng Sở nắc vêy 3 cán bộ a năm, ha dang mưy c’xêê lướt 1 chr’hoong cung k’đháp bhlầng. đhơ cơnh đếêc nắc dzợ ch’mếêt lêy c’lâng bh’rợ, bấc râu bhiệc lơơng dzợ, zêng lâng đơn thư, khiếu nại tố cáo, tu cơnh đếêc bhrợ têng cắh choom lứch.
# Thành phố HCM xoỌc vêy lấh 450 trường mầm non ngoài công lập lâng k’dâng 1.400 k’bhúh p’niên pr’loọng đông bơơn cấp phép bhrợ têng. Đợ trường lâng k’bhúh p’niên nâu nắc bơơn k’rang lêy đoọng ha k’nặ muy pâng đợ p’niên mầm non cóh vel đông. Đợe zr’lụ zư p’niên tự bhrợ cắh vêy bh’ar xay moon đoọng bhrợ nắc dưr váih bấc pa bhlầng, cắh têêm ngăn đoọng ha p’niên tu pr’đươi pr’dua ta bhúch, k’bhúh ma nuýh zư lêy p’niên cắh lấh choom… bấc vel bhươl nắc moon, ếêh râu k’đấp pr’loọng nắc lơi zêng zr’lụ zư lêy p’niên pr’loọng đông nắc chấc lêy cơnh k’đhợơng lêy đoọng bhrợ liêm bhiệc zư p’niên đhị pazêng vel đông bấc ma nuýh ắt mamông. C’lâng bh’rợ bơơn pa glúh nắc t’bhlầng pr’hân bhrợ têng trường mầm non, pa bhlầng nắc đhị zr’lụ công nghiệp- zr’lụ chế xuất. pa cắg mặt Sở giáo dục lâng đào tạo tpHCM đoỌng năl, cắh choom ch’mếêt lêy lứch k’bhúh lớp mầm non ngoài công lập tu cắh zập ma nuýh bhrợ têng. Thành phố nắc lêy vêy chính sách zúp zooi đoọng ha pêê zr’lụ ngoài công lập, k’bhúh p’niên n’đoo têêm ngăn pr’đợơ nắc đoọng bhrợ têng trường.
# Ting cơnh Trung tâm moon đớc Khí tượng thuỷ văn TW, cóh pazêng t’ngay ha y, đhị Bắc Bộ lâng Bắc Trung Bộ nắc pleng cha kếêt lấh cóh bấc ooy; apêê tỉnh zr’lụ n’đắh Bắc vêy băng giá lâng đhr’lúc cợơng. Đoọng têêm ngăn c’rơ đoọng ha coon ma nuýh cóh đhr’năng cha kếêt ra ngoóh, ngành y tế tỉnh Tuyên Quang k’đươi apêê bệnh viện, dưon vị y tế cóh vel đông tỉnh r’văng apêê pr’đợơ lalua ta níh, đấh loon zư lêy, pa dứah ngai tước pa dứah ca’ay. Sở y tế tỉnh ơy k’đươi bấc k’bhúh cán bộ xiêr tước apêê vel bhươl, xay moon zập c’lâng bh’rợ đương zêl cha groong cha kếêt ra ngoóh, pa bhlầng nắc lâng ma nuýh ta coóh đhưr lâng p’niên k’tứi. apêê bệnh viện đhị zr’lụ k’coong ch’ngai cung ra’văng zập pr’đươi pr’dua, za nươu tr’hau lâng pr’đươi bhrợ pa ngăn đoọng loon đấh za pa dứah ma nuýh ca ay, pa bhlầng nắc apêê ca ay buôn lưm cóh hânnoo ha ót.
# Đhị tỉnh Cao Bằng, bấc t’ngay ahay, nhiệt độ tợơ 13-18 độ C, vêy đhị nhiệt độ xiêr ếp bhlầng tợơ 0-4 độ C. Pleng cha kếêt ra ngoóh đh’rứah lâng đhr’luúc cợơng bhrợ pr’ắt tr’mông âng đhanuôr lưm bấc râu k’đháp. T’coóh Nông Văn Dẫn, Trưởng phòng Giáo dục lâng Đào tạo chr’hoong Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng đoọng năl, đoọng têêm ngăn c’rơ tr’mông đoọng ha học sinh, Phòng giáo dục chr’hoong ơy k’đươi apêê trường học nắc lêy pa gít bhiệc zêl cha kếêt ra ngoóh, pa bhlầng nắc k’rong zập ch’na đh’nắh lâng têêm ngăn apêê bữa cha ta luôn pứih đoọng ha pêê học sinh cóh pleng cha kếêt. Ha dang nhiệt độ lalấh ếp, apêê trường nắc đoọng học sinh đhêy học crêê cơnh quy định./.
Viết bình luận