# Nắc ng’bhrợ k’rơ lấh mơ dzợ râu bh’rợ ch’mêết lêy âng thanh tra đoọng pa dưr dal râu liêm choom, râu liêm choom cóh bh’rợ k’đhơợng lêy nhà nước ting chrooi đoọng ooy bh’rợ zâl cha groong râu n’lất n’mốp, t’tông k’roóch liêm choom lấh mơ, râu đêếc nắc râu boóp p’rá p’too moon âng Chủ tịch k’tiếc k’ruung Trương Tấn Sang bêl bhrợ bhiệc lâng Thanh tra Chính phủ đoọng xâng bh’rợ xay moon bh’nơơn bh’rợ pa bhrợ ta têng âng Thanh tra Chính phủ lâng ngành Thanh tra tơợ tr’nơớp nhiệm kỳ tước nâu cơy ( 2011- 2013).

Xay moon ooy Chủ tịch k’tiếc k’ruung lâng c’bhúh lướt pa bhrợ ooy bh’rợ pa bhrợ ta têng ang ngành cóh m’pâng nhiệm kỳ, Tổng Thanh tra Chính phủ Huỳnh Phong Tranh xay moon gít, bh’rợ thanh tra tơợ Trung ương tước ooy chr’hoong chr’val nắc vêy bấc râu t’bhlâng, bhrợ t’váih bấc râu tr’xăl ooy trách nhiệm lâng bh’nơơn bh’rợ xâng bhrợ bh’rợ vêy ta pazao đoọng.

Cóh đêếc, bh’rợ thanh tra nắc bh’rợ bha lâng, ting chrooi đoọng ooy bh’rợ bơơn lêy, zâl cha groong, toom pazêng râu bh’rợ lất xa nay, pa dưr lâng bhr’lậ pa liêm muy bơr râu bh’rợ tr’nêng k’đhơợng xay Nhà nước lâng bhrợ têng liêm xang xa nay bh’rợ cóh bấc n’đắh; bh’rợ xâng bhrợ cơnh bha ar bha tơ khiếu nại tố cáo nắc vêy bấc râu liêm choom, trách nhiệm âng ngành, zập cấp vêy ta ha dưr dal, nắc ơy bhrợ bhr’lậ liêm choom bấc bh’rợ k’đoọng, zr’nắh k’đháp đanh t’ngay c’xêê, ting n’nắc ting chrooi đoọng ooy bh’rợ pa xiêr đhr’năng khiếu nại tố cáo. Cóh 2 c’moo ngành đương prá xay lâng 993 r’bhâu cha nắc đhanuôr lâng lấh 562 bh’rợ lâng xâng bhrợ mơ 82%. Hân đhơ cơnh đêếc, râu tr’xăl liêm choom cóh bh’rợ thanh tra công cắh lấh liêm, cắh ơy bhrợ têng gít bh’rợ thanh tra bh’rợ tr’nêng za zum , bh’rợ xay moon xang bêl thanh tra dzợ k’zíh, râu liêm choom âng bh’rợ thanh tra cắh lấh liêm choom, khiếu z’lấh cấp nắc dzợh bấc.

Pa prá đhị bêl bhrợ bhiệc, Chủ tịch k’tiếc k’ruung Trương Tấn Sang moon lấh bơr c’moo xâng bhrợ, ngành thanh tra nắc ơy bhrợ bhr’lậ bấc bh’rợ tr’nêng crêê lâng xa nay bh’rợ, ting chrooi đoọng ooy bh’rợ pa dưr dal râu chr’nắp, râu liêm choom cóh bh’rợ k’đhơợng xay Nhà nước, bhrợ nhâm mâng chính trị xã hội k’tiếc k’ruung. Cóh pazêng n’đắh âng bh’rợ thanh tra, zâl cha groong t’tông k’roóch, xâng bhrợ cơnh xa nay khiếu nại, tố cáo, pa choom manuýh pa bhrợ, bhrợ pa dưr ngành nắc lứch vêy tr’xăl bấc râu liêm choom.

# Cóh bh’rợ lướt pa bhrợ đhị apêê tỉnh miền Trung, ra diu nua ( 10/12), đhị TP Quy Nhơn, Chủ tịch QH Nguyễn Sinh Hùng tước pấh lâng prá xay đhị bh’rợ bhrợ têng pr’họp x’ría c’moo âng HĐND tỉnh Bình Định; lướt lum lêy pr’loọng đông crêê túh bhrợ pa hư đhị chr’hoong Sơn Tây.

Pr’họp x’ría c’moo, HĐND tỉnh Bình Định xay moon, c’moo 2013, hân đhơ cóh tr’nơớp c’moo vêy đhr’năng xơớt goóh, x’ría c’moo nắc đhí boo túh bhlong ga mắc, nắc pazêng bh’nơơn bh’rợ âng vel đông tinh cóh prang c’moo nắc bơơn 8,5%, pazêng zên bhrợ têng pa dưr xã hội bơơn lấh 17 r’bhâu tỷ đồng, bhrợ têng liêm xang pazêng râu xa nay bh’rợ lâng Nghị quyết Tỉnh uỷ lâng Nghị quyết HĐND tỉnh xay moon. C’moo 2014, tỉnh Bình Định xay moon bấc xa nay bh’rợ pa dưr k’rơ bh’rợ bhrợ têng công nghiệp, bhr’lậ pa liêm râu bil hư âng đhí boo túh bhlong bhrợ t’váih, t’bhlâng bhrợ pa dưr bh’nơơn bh’rợ tước 9%, bhrợ pa đơớh bh’rợ Tổ hợp lọc hoá dầu Nhơn Hội.

Pa prá đhị pr’họp x’ría c’moo âng HĐND tỉnh Bình Định, Chủ tịch QH Nguyễn Sinh Hùng haanh déh pazêng râu bh’nơơn bh’rợ kinh tế, xã hội an ninh quốc phòng âng vel đông ơy choom bơơn bhrợ cóh c’moo 2013. Chủ tịch QH xay moon gít bh’rợ bhrợ pa dưr Đảng, bhrợ pa dưr chính quyền âng tỉnh Bình Định nắc vêy bấc râu liêm choom, bh’rợ tr’zúp tr’zooi cóh xã hội vêy ta bhrợ têng liêm choom. Đươi dua tơợ apêê đại biểu HĐND tỉnh, Chủ tịch QH Nguyễn Sinh Hùng nhăn pa gơi boóp p’rá ta moóh, k’er da dô tước ooy apêê pr’loọng đông crêê bil hư tu đhí boo túh bhlong bêl đêếc ahay bhrợ t’váih.

Chủ tịch QH Nguyễn Sinh Hùng moon, Bình Định nắc dzợ muy tỉnh nông nghiệp,thu nhập âng đhanuôr nắc dzợ m’bứi, tu cơnh đêếc cóh bh’rợ pa dưr kinh tế xã hội cóh c’moo ha y lâng cóh pazêng c’moo t’tun, vel đông t’bhlâng k’rong bhrợ đoọng ha bh’rợ công nghiệp, ooy bhươl cr’noon lâng ha đhanuôr, bhrợ nhâm mâng bh’rợ tr’zúp tr’zooi cóh xã hội. Chủ tịch QH ta đang moon, tỉnh Bình Định t’bhlâng đươi dua khoa học công nghệ ooy bh’rợ tr’nêng nông nghiệp, pa choom manuýh pa bhrợ đoọng ha chr’hoong chr’val, t’bhlâng bhrợ k’rơ bh’rợ ta bơơn a chông axiu, chóh crâng. Chủ tịch QH Nguyễn Sinh Hùng xay moon gít:

Bh’rợ ch’chóh b’bêết, b’băn, bhươl cr’noon, đhanuôr bhrợ ha rêê đhuốch nắc râu bh’rợ tr’nêng bha lâng. Ahêê t’bhlâng bhrợ pa dưr đô thị ting n’nắc nắc dzợ t’bhlâng bhrợ pa dưr bhươl cr’noon. Tu cóh đêếc dzợ bấc đhanuôr đharứt, 80% đhanuôr bhrợ ha rêê đhuốch ắt mamông cóh đêếc, nắc bh’rợ nông nghiệp lâng zr’lụ bha lâng âng hêê cóh xoọc đâu, râu liêm choom cắh lấh bấc. ahêê pa dưr kinh tế crâng, kinh tế biển, râu c’rơ âng Bình Định nắc kinh tế biển, 3 zr’lụ kinh tế n’nắc nắc lứch vêy pa dưr k’rơ, ma mơ, tu cơnh đêếc nắc t’bhlâng bhrợ bấc lấh mơ dzợ ooy bhươl cr’noon t’mêê.

Công cóh ra diu đâu, Chủ tịch QH Nguyễn Sinh Hùng tước bắt hương lâng chóh n’loong đhị Bảo tàng bhua Quang Trung lâng zr’lụ bhuốih pleng k’tiếc, đhị thị trấn Phú Phong, chr’hoong Tây Sơn; lướt lum lêy chr’val Nhơn Lộc, chr’hoong An Nhơn lâng đương xâng apêê t’coóh xa nay chr’val Nhơn Lộc xay moon bh’nơơn bh’rợ xâng bhrợ xa nay bh’rợ bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê đhị chr’val. Chủ tịch QH công tước lum lêy, tr’pác râu bil bal lâng apêê pr’loọng đông vêy manuýh bhrêy tắh cóh túh bhlong bêl đêếc ahay, p’too moon đhanuôr t’bhlâng z’lấh zr’nắh k’đháp, pa liêm pa crêê pr’ắt tr’mông.

            # Ra diu nua t’ngây 10/12, HĐND tỉnh Phú Yên khoá 6 tợơp bhrợ pr’họp g’lúh  9, xay moon đhr’năng bh’rợ  kinh tế-xã hội c’moo 2013; c’lâng bh’rợ 2014. C’moo đâu, đhr’năng kinh tế, xã hội âng tỉnh Phú Yên vêy pazêng bhiệc ha dưr liêm. Zêng k’rong bhrợ têng pa dưr xã hội bơơn lấh 11 tỷ đồng, đợ ch’na đh’nắh, zên bạc âng chô, t’váih bhiệc bhrợ, chr’nắp bhrợ têng công ngiệp nắc têêm ngăn cớ lâng dưr dzoọc dal lấh c’moo lalăm ahay… Đhơ cơnh đếêc nắc tỉnh Phú Yên dzợ 3 cr’noọ bh’rợ cắh ơy ta bhrợ têng liêm cơnh: Pazêng zên bhrợ têng âng chô tợơ bhiệc pa câl ooy k’tiếc k’ruung lơơng, đợ p’niên dứp 5 c’moo oom oóch lâng đợ ma nuýh câl bảo hiểm y tế. t’coóh Huỳnh Tấn Việt, Phó bí thư thường trực tỉnh uỷ, Chủ tịch HĐND tỉnh Phú Yên moon:

            Pazêng zên âng chô ếp lấh t’moo k’đươi, chr’nắp bấc râu chr’nóh chr’bếêt xiêr, bhrợ têng lâng chóh băn thuỷ sản lưm bấc râu k’đháp zr’nắh, bhiệc k’đhợơng lêy khoáng sản, đươi dua k’tiếc k’bunh dzợ lưm bấc râu k’đháp, đhr’năng đoọng k’tiếc đươi dua cóh vel bhươl, cóh zr’lụ apêê tôn giáo, tín ngưỡng dzợ k’zịh, bhiệc chroót zên pa liêm mặt k’tiếc đoọng ha zr’lụ ắt t’mêê dzợ đhưr bhrợ cắh liêm tước bhiệc bhrợ têng apêê cr’noọ bh’rợ.

            C’moo 2014, tỉnh Phú Yên nắc pa dưr dal cớ đhr’năng têêm ngăn pa tếêt lâng ha dưr đanh mâng, đhr’năngha dưr DGP bơơn lấh 12%, pazêng zên nhà nước bơơn 2.150 tỷ đồng.

            # Đhị Hà Nội, Bộ LĐTB&XH pazưm lâng quỹ p’niên liên hợp quốc bhrợ têng hội thảo xay moon Luật zư lêy lâng k’rang, pa too pa choom p’niên c’moo 2004. Luât zư lêy lâng pa too pa choom p’niên ơy bhrợ váih pr’đợơ pháp lý đoọng ha bhiệc zư lêy lâng pa too pa choom p’niên; têêm ngăn bhrợ têng quyền p’niên, pa dưr dal pr’ắt tr’mông đoọng ha pêê; k’rong pa dưr acoon ma nuýh VN ha dưr zập n’đắh. đhơ cơnh đếêc, lấh bấc c’moo xay bhrợ Luật zư lêy lâng k’rang, pa too pa choom p’niên k’tứi c’moo 2004 cung dưr váih 2-3 râu cắh ơy liêm cơnh: Luật dzợ ắt đhị đhr’năng luật khung pa glúh râu nguyên tắc, cắh ơy quy định gít liêm, zập zêng quyền âng p’niên ting cơnh Công ước bha lang k’tiếc; bhiệc quy định trách nhiệm k’đhợơng lêy nhà nước n’đắh k’rang lêy lâng pa too pachoom p’niên k’tứi cơnh đhr’năng t’mêê; cắh ơy vêy quy định n’đắh chính sách têêm ngăn xã hội lâng p’niên lưm tr’mung pa bhlầng k’đháp zr’nắh. tu cơnh đếêc nắc bhiệc xay bhrợ đhị vel đong cung cơnh râu pa zưm bhrợ têng đhị zập cấp bộ ngành dzợ bấc râu k’đháp zr’nắh.

            # Cr’ay xuất huyết xoọc dưr váih k’rơ pa bhlầng đhị tỉnh Quảng Ngãi. Tước cr’chăl nâu, prang tỉnh ơy pa dứah lấh 850 ch’nắc xuất huyết, bấc lấh 2 chu lâng c’moo ahay, k’rong đhị apêê chr’hoong Bình Sơn, Sơn Tịnh, Tư Nghĩa lâng thành phố Quảng Ngãi. Đhị khoa bệnh nhiệt đới- bệnh viện đa khoa Quảng Ngãi, zâp t’ngây pa dứah tợơ 7 tước 12 ch’nắc t’mêê. T’coóh Nguyễn Văn Trung, trưởng phòng ch’mếêt lêy, Trung tâm y tế dự phòng thành phố Quảng Ngãi đoọng năl:

            Ch’mếêt lêy cớ apêê cr’ay lâng chỉ số vec tơ âng apêê đơn vị, bơơn lêy zr’lụ váih pr’lúh đấh hân pa liêm k’chệêt t’bil./.