Pazêng bh’rợ ty a hay dzợ ặt bhrợ ting c’xêê c’moo, băn t’mông zooi bấc pr’loọng đong vêy rau cha bêl Tết k’bhộ ngăn

Lalăm Tết Nguyên đán 2026, đong ặt k’tứi âng t’cooh Nguyễn Kim Tùng coh c’lâng Trần Kế Xương, phường Hải Châu bơơn lêy x’nưl máy dzut pa ang lư đồng mơ chu Tết tước. Lâh muy c’moo, bộ lư đồng buôn bhrậu ting t’ngay c’xêê. Tu cơnh đêêc, đăn Tết cung nắc bêl bh’rợ dzut pa sạch lư đồng moọt cr’chăl trơ vâng bhlầng. T’cooh Nguyễn Kim Tùng xay truih bh’rợ ooy bh’rợ tr’nêng âng đay, tơợ t’ngay tr’cuôl c’xêê 12, zập t’ngay t’cooh nắc dzút pa sạch, pa ang 5 tước 7 bộ lư đồng. chr’năp nắc tơợ bơr pêê ha riêng tước lâh muy ức đồng, lêy ting pr’đươi ga măc căh cợ k’tứi. Cơnh lâng t’cooh Nguyễn Kim Tùng, nâu căh muy nắc bh’rợ bơơn zên băn tr’mông năc dzợ cơnh chroi k’rong bhiệc zư lêy chr’năp liêm đăh thờ bhuôih a bhô dang:

“Bêl Tết, zập ngai đơơng lư đồng tước nắc đay đớp lâng bhrợ pa sạch, pa ang đoọng ha pêê pa chăm r’piing bhuôih đoọng liêm cra. Coh pazêng t’ngay Tết, pr’loọng câl pr’đươi coh đong zăng bấc, đươi vêy zên nâu năc zăng lâh. Bêl Tết ha dang bhrợ pazêng bh’rợ ơy loih coh zập t’ngay năc cung căh zập đươi bêl Tết”.

Cung coh pazêng t’ngay đăn Tết, muy đăh phố c’lâng Triệu Nữ Vương bấc ma nưih gluh moọt. Coh đâu tơợ đanh bơơn lêy năc “phố ih pa liêm xa nập” âng Đà Nẵng. Đhơ xa nập ơy ih lơi ting bấc, ha dợ apêê kiêng pa liêm cơnh đay kiêng lâng xroom a chắc năc cung zooi apêê i ih vêy bhiệc bhrợ ta luôn, vêy ngai trơ vâng lâh mơ bêl cr’chăl Tết tước ha pruốt chô. Căh muy vêy t’bơơn zên, bh’rợi i ih  nâu dzợ zooi pazêng xa nập liêm cra lâh đoọng ha pêê xập liêm coh c’moo t’mêê – cr’chăl zập ngai kiêng  đay xa xập liêm cra bhlầng. Ơy ih bhrợ lâh 10 c’moo đâu, pr’căn Võ Lê Ngọc Vy lêy bh’rợ âng đay đui cơnh pa chăm pa liêm đoọng ha pêê lơơng.

“Bh’rợ âng cu đui cơnh pa chăm, pa liêm đoọng ha pêê lơơng. T’ngay đăn Tết nắc trơ vâng lâh mơ t’ngay c’xu. Xa nập t’mêê, xa nập ty a cu cung ih pa liêm lưch. Xa nập t’mêê apêê xập ga mắ nắc a cu ih pa đhiệp đoọng xroom a chắc, dal nắc căt pa ếp mơ liêm apêê xập. Pazêng t’ngay Tết, zập t’ngay a cu vêy pa chô mơ bơr pêê ha riêng đồng”.

Đhị zr’lụ phố lơơng, đăh p’leh puôn Hùng Vương – Ngô Gia Tự, tr’nơơt lâng hộp pr’đươi ty đanh ơy ting t’cooh Trần Văn Phúc đanh k’nặ m’pâng thế kỷ c’moo ơy. K’nặ 45 c’moo, t’cooh pa liêm pa mâng giày, đhep đoọng ha t’mooi. Bh’rợ đhơ buôn ha dợ ơy vaih nắc bh’rợ bơơn zên tệêm ngăn, băn t’mông pr’loọng đong t’cooh tơợ bấc c’moo. Pa bhlầng, zập bêl Tết, đợ ma nưih kiêng bhrợ giày đay t’mêê lâh ting bấc, đoọng doọ câl giày t’mêê k’bơch zên. Cơnh lâng t’cooh Phúc, rau bhui har căh muy tước tơợ thu nhập nắc dzợ tơợ bhiệc lưm cớ pazêng t’mooi ơy loih pa têệt lâng bấc lang coh muy pr’loọng đong – rau bhrợ bh’rợ ty ting chr’năp lâh.

“T’ngay c’xu a cu bơơn tơợ 100 tước 150 r’bhầu đồng. T’ngay Tết vêy pa chô tơợ 200 tước 300 r’bhầu đồng zooi k’điêl coon câl săm coh t’ngay Tết. Zên bơơn nắc zập đươi coh t’ngay Tết”.

Coh đhr’năng pr’ặt tr’mông nâu kêi, vêy bấc rau bánh kẹo công nghiệp, dzợ vêy pazêng pr’loọng đong zư liêm rau chr’năp bánh kẹo t’ngay Tết a hay. Đhị c’lâng Trần Cao Vân, đong za nêệ k’tứi âng pr’loọng amoó Nguyễn Thị Thủy Tiên pazêng t’ngay lalăm Tết ta luôn jôông oih. Pazêng bêệ khuân bánh thuẫn ta bhrợ lâng đồng nắc ơy bhrậu lâh ting c’xêê c’moo, ha dợ bánh ta bhrợ cung rơơc yêm, đha hum. Lâng t’peh oih, đha hum bánh, k’noọ ooy t’ngay Tết a hay nắc cơnh bơơn leh vaih coh loom âng bấc ngai. Amoó Tiên xay moon:

“Amế cu bhrợ bánh nâu đanh ặ. Đong zi buôn bhrợ bánh nâu, t’ngay Tết năc bhrợ bấc lâh. T’ngay Tết apêê đươi bấc năc đong zi bhrợ bấc lâh. Bấc ngai câl chô đơơng đoọng ha bhuh xoọng, bhuôih abhô dang. Bấc ngai kiêng bánh thuẫn ty đanh nâu. Bánh tơợ lang a hay đơc đoọng, bấc ngai kiêng, ma nưih t’cooh t’ha, p’niên k’tứi zêng kiêng cha. Tu bấc ngai kiêng rau chr’năp t’ngay Tết ahay”.

Căh vêy r’rộ r’răm, căh vêy pa căh bấc ha dợ bh’rợ ty a hay dzợ bhrợ têng ta luôn đhị zr’lụ đô thị xoọc ha dưr lâh mơ ting t’ngay c’xêê. Năc đoo x’nưl mô tơ pa sạch, pa ang lư đồng, x’nưl máy lạch cạch coh hiên đong căh cợ đha hum bánh thuẫn tơợ đong t’pêêh… Zêng năc chroi k’rong đoọng ha bh’rợ zư lêy chr’năp văn hóa tơợ lang a hay âng t’ngay Tết./.

NGHỀ XƯA CŨ GIỮA PHỐ THỊ NGÀY TẾT

Dịp Tết Bính Ngọ vừa qua, khi nhịp sống đô thị Đà Nẵng vội vã hơn, đâu đó giữa phố phường hiện đại, vẫn còn những góc nhỏ gợi nhớ Tết xưa. Những nghề xưa cũ lặng lẽ tồn tại qua thời gian, tạo kế sinh nhai giúp nhiều gia đình có được cái Tết ấm vui

Trước Tết Nguyên đán 2026, căn nhà nhỏ của ông Nguyễn Kim Tùng trên đường Trần Kế Xương, phường Hải Châu lại rộn ràng tiếng mô tơ đánh bóng lư đồng. Hơn 30 năm gắn bó với nghề, ông Tùng gần như thuộc lòng từng đường nét, hoa văn trên mỗi bộ lư.

Trong nếp sống của nhiều gia đình Việt, bàn thờ gia tiên luôn được chăm chút mỗi dịp Tết đến. Sau một năm, những bộ lư đồng thường ngả màu thời gian. Vì vậy, cận Tết cũng là lúc nghề đánh bóng lư đồng bước vào mùa bận rộn nhất. Ông Nguyễn Kim Tùng kể chuyện nghề, sau Rằm tháng Chạp, mỗi ngày ông nhận từ 5 đến 7 bộ lư đồng, giá dao động từ vài trăm nghìn đến hơn một triệu đồng tùy kích thước. Với ông Nguyễn Kim Tùng, đây không chỉ là công việc mưu sinh mà còn là cách góp phần giữ gìn nét đẹp tín ngưỡng, truyền thống thờ cúng tổ tiên:

“Dịp Tết, mọi người đem lư đồng tới thì mình cứ làm để người ta trang hoàng trên bàn thờ cho đẹp đẽ. Nhờ công việc này mà mình có thêm nguồn thu nhập trang trải. Trong những ngày Tết, gia đình sắm sửa đồ trong nhà hơi nhiều, nhờ có tiền này mà đỡ hơn. Dịp Tết nếu làm những công việc thường ngày của mình thì không đủ chi tiêu dịp Tết”.

Cũng trong những ngày giáp Tết, một góc phố trên đường Triệu Nữ Vương tấp nập người ra vào. Nơi đây từ lâu được xem là “phố sửa áo quần” của Đà Nẵng. Dẫu thời trang may sẵn ngày càng phổ biến, nhưng nhu cầu chỉnh sửa trang phục để vừa vặn vẫn "giúp" những người thợ nơi đây tất bật mỗi độ xuân về. Không chỉ mang lại thu nhập, công việc tỉ mỉ này còn giúp những bộ trang phục trở nên vừa vặn, chỉn chu hơn trong những ngày đầu năm mới – thời khắc ai cũng mong muốn xuất hiện với hình ảnh đẹp nhất. Gắn bó với nghề sửa chữa quần áo hơn 10 năm, bà Võ Lê Ngọc Vy xem công việc của mình như một cách làm đẹp cho người khác.

“Nghề của tôi cũng giống như làm đẹp cho người khác. Ngày gần Tết tất nhiên bận rộn hơn những ngày bình thường. Đồ mới, đồ cũ gì tôi cũng nhận sửa hết. Đồ mới khách mua bị rộng thì tôi sửa bóp lại, dài thì cắt ngắn lên cho vừa vặn. Những ngày Tết, mỗi ngày tôi kiếm cũng được vài trăm ngàn đồng”.

Ở một góc phố khác, bên ngã tư Hùng Vương – Ngô Gia Tự, chiếc ghế nhỏ và hộp đồ nghề cũ kỹ đã gắn bó gần nửa thế kỷ với ông Trần Văn Phúc. Suốt gần 45 năm, ông lặng lẽ sửa từng đôi giày, đôi dép cho khách qua đường. Công việc tuy giản dị nhưng đã trở thành nguồn thu nhập ổn định, nuôi sống gia đình ông suốt nhiều năm. Đặc biệt, mỗi dịp Tết, lượng khách tăng lên khi nhiều người muốn làm mới những đôi giày dép cũ để tiết kiệm chi tiêu. Với ông Phúc, niềm vui không chỉ đến từ thu nhập mà còn từ việc gặp lại những khách quen đã gắn bó nhiều thế hệ trong một gia đình – điều khiến nghề cũ thêm phần ấm áp nghĩa tình.

“Ngày thường, tôi làm kiếm từ 100 ngàn đến 150 ngàn đồng. Ngày Tết thì thu nhập khá hơn từ 200 ngàn đến 300 ngàn đồng phụ giúp vợ con mua đồ đạc sắm Tết. Thu nhập đủ chi tiêu trong dịp Tết”.

Giữa nhịp sống hiện đại với vô vàn loại bánh kẹo công nghiệp, vẫn có những gia đình giữ trọn hương vị Tết truyền thống bằng nghề làm bánh gia truyền. Tại đường Trần Cao Vân, căn bếp nhỏ của gia đình chị Nguyễn Thị Thủy Tiên những ngày trước Tết luôn đỏ lửa. Những khuôn bánh thuẫn bằng đồng đã nhuốm màu thời gian, nhưng vẫn đều đặn cho ra những mẻ bánh vàng ươm, thơm lừng. Giữa mùi than củi, hương bánh thơm lan tỏa, ký ức về Tết xưa dường như được đánh thức trong lòng nhiều người. Chị Tiên tâm sự:

“Mẹ em làm nghề bánh gia truyền này mấy chục năm rồi. Nhà em ngày thường cũng đổ bánh bán, ngày Tết thì làm nhiều hơn để bán thêm. Mọi người dùng thường xuyên nhưng trong dịp Tết thì nhu cầu mua cao hơn. Nhiều người mua về biếu bà con ở quê, cúng ông bà. Nhiều người rất thích loại bánh thuẫn gia truyền này. Bánh từ đời cha ông để lại, nhiều người rất thích từ người lớn đến người trẻ cũng thích. Người dân muốn tìm lại hương vị xưa của ngày Tết”.

Không ồn ào, không phô trương, những nghề xưa cũ vẫn lặng lẽ tồn tại giữa đô thị đang đổi thay từng ngày. Đó là tiếng mô tơ miết đều trên lư đồng, tiếng máy may lạch cạch bên hiên nhà hay mùi thơm xa ngái từ bếp than hồng nướng bánh thuẫn…Tất cả đang góp phần gìn giữ những giá trị văn hóa lâu đời của ngày Tết./.