Đhị zâp chr’val da ding k’coong thành phố Đà Nẵng vêy bâc apêê liêm chr’năp năc manưih acoon coh k’đơơng a’cọ đăh bhrợ cha choom, t’bhlâng dưr zi lâh bhrợ cha k’van

Bâc c’moo đăn đâu, đhanuôr coh chr’val k’coong ch’ngai Bến Giằng, thành phố Đà Nẵng tơợp xăl đợ đhị k’tiêc choh bhrợ căh liêm choom đoọng choh zâp râu tơơm cha p’lêê vêy pa chô bh’nơơn chr’năp bâc lâh. Ooy đâu, tơơm sầu riêng ta lêy liêm choom lâh, bhrợ t’vaih c’lâng bhrợ têng hàng hoá liêm chr’năp đoọng ha đhanuôr. Đhị vêêl Pà Dá, chr’val Bến Giằng, t’cooh A Lăng Mai năc manưih tr’nơợp âng đơơng m’ma sầu riêng chô choh đhị vêêl đông. Bêl ahay đhị zr’lụ k’tiêc âng pr’loọng đông năc mưy choh keo, prí pa chô bh’nơơn căh liêm choom.

T’cooh ta mooh pa choom c’lâng choh bhrợ sầu riêng coh Tây Nguyên xang nặc chô choh bhrợ đhị vêêl đông. Tươc đâu, bhươn sầu riêng k’noọ 30 hécta đhị đông t’cooh Mai vêy 2.000 t’nơơm ơy 7 c’moo. Ting cơnh t’cooh A Lăng Mai, ha dang sầu riêng vaih bâc năc vêy pa chô mơ 30 tấn, apêê chô câl tươc đhị bhươn lâng zên 70 r’bhâu đồng đhị mưy ký. T’cooh bhrợ đoọng bhiệc bhrợ ha bâc apêê pa bhrợ đhị vêêl đông:

“Acu rơơm kiêng bêl bhrợ liêm xang năc vêy bhrợ clan bhưah đoọng bâc ngai hân đhơ doanh nghiệp, hợp tác xã, pr’loọng đông, apêê vêy cr’noọ k’rong bhrợ năc acu moon đoọng. Rơơm thành phố Đà Nẵng vêy đợ c’lâng xa nay, chính sách zooi đoọng pa dưr đăh tơơm sầu riêng đoọng vaih zên bêl lăm, m’ma, c’lâng choh bhrợ, đăh đác tưới. Tơơm sầu riêng căh mưy zooi đoọng pa xiêr đha rưt, p’căh ghit tơơm nâu bhrợ cha k’van đoọng ha đhanuôr coh k’coong ch’ngai acoon coh thành phố Đà Nẵng”.

Vêy bơơn chính quyền vêêl đông zooi đoọng m’ma chr’noh, pa choom đoọng c’lâng choh bhrợ, t’cooh Ngô Văn Kim coh chr’val da ding k’coong Sông Vàng k’rong choh pa dưr k’noọ 2ha tơơm cha p’lêê pa zêng: pih vinh, pih bhung, bhợc, quýt đường, măng cụt, sầu riêng... Bh’nơơn pr’đươi âng pr’loọng đông bơơn ting cr’noọ VietGAP, liêm chr’năp, vêy bâc ngai đươi dua kiêng đươi. Bh’rợ choh tơơm cha p’lêê đhị k’tiêc bha đưn âng t’cooh Ngô Văn Kim căh mưy zooi đoọng pr’loọng đông dưr zi lâh đha rưt, năc dzợ chrooi pa xoọng pa dưr pr’ăt tr’mung nhâm mâng, bhrợ đoọng bhiệc bhrợ ha đhanuôr Cơ Tu đhị vêêl đông. Tơợ bh’rợ bhrợ cha nâu, zâp c’moo pr’loọng đông t’cooh pa chô zên lâh 150 ực đồng. Lâh mơ choh tơơm cha p’lêê, pr’loọng đông t’cooh Kim dzợ choh sầu riêng đhị k’tiêc bhưah lâh 1ha, pa zưm lâng băn a’đha pay cr’liêng zăng liêm choom.

T’cooh Kim moon, tr’nơợp xăl choh đợ râu tơơm cha p’lêê cung k’rang k’pân, đươi vêy t’bhlâng bhrợ, pa zưm lâng c’năl ơy ta mooh pa choom đoọng đươi bhrợ ooy bh’rợ nâu năc bhrợ cung liêm choom:

“Bh’rợ choh pih ngam lâh 5 c’moo, tươc đâu pih ơy vêy pa chô bh’nơơn liêm choom, 200 t’nơơm pih ngam. Moon zr’nưn acu bhrợ ting c’lâng hữu cơ. Pr’ăt tr’mung bêl ahay zr’năh k’đhạp, đươi vêy choh tơơm cha p’lêê năc pr’ăt tr’mung têêm ngăn lâh. Choh pih, bhợc, sầu riêng, pih bhung. Chính quyền vêêl đông k’rang lêy zooi đhanuôr bhrợ t’bhưah bh’rợ ch’choh”.

T’cooh Lê Văn Tư, Chủ tịch UBND chr’val Sông Vàng moon, xang bêl pa zưm tươc đâu râu liêm choom đăh pa dưr zâp bh’rợ bhrợ têng ha rêê đhuôch đhị chr’val da ding k’coong cơnh Sông Vàng ga măc bhlâng, pa zêng đăh cruung k’tiêc, văn hoá. Bhiệc lêy bhrợ liêm choom đợ râu chr’năp nâu năc vêy zooi đoọng bhrợ pa dưr pr’ăt tr’mung đoọng ha đhanuôr, t’bil ha ul pa xiêr đha rưt lâng pa dưr pa xơc pr’ăt tr’mung nhâm mâng đoọng ha chr’val da ding k’coong.

Cr’chăl hanu, đươi vêy zâp chính sách cr’noọ bh’rợ k’tiêc k’ruung zooi đoọng, râu p’too p’zương âng chính quyền lâng zâp cấp Hội nông dân âng thành phố, đhanuôr ơy grơơ nhool k’rong bhrợ, xăl tơơm chr’noh, bh’năn băn, tr’nơợp cung vêy đơơng chô đợ bh’nơơn liêm choom đăh pa dưr pa xơc pr’ăt tr’mung coh vêêl đông:

“Coh vêêl đông chr’val ooy zâp đăh bh’rợ choh tơơm cha p’lêê đhanuôr bhrợ liêm choom lâng đăh dự án pa xiêr đha rưt vaih zên ta đoọng. K’đhạp xoọc đâu năc đhị pa câl, k’noọ tươc đâu vêêl đông t’bhlâng k’rang lêy lươt đh’rưah lâng đhanuôr. Lâh mơ năc bhrợ t’bhưah bh’rợ choh pih ngam âng t’cooh Ngô Văn Kim”.

Choh tơơm cha p’lêê coh chr’val da ding k’coong thành phố Đà Nẵng căh mưy c’lâng bh’rợ bhrợ cha liêm choom, năc dzợ mưy c’lâng bh’rợ pa dưr pa xơc ha rêê đhuôch liêm nhâm, đơơng chô bh’nơơn zâp prang đoọng ha đhanuôr coh đâu. Lâng râu t’bhlâng âng đhanuôr, râu zooi đoọng âng chính quyền, thành phố, đhanuôr chr’val da ding k’coong Đà Nẵng vêy choom bhrợ cha k’van đhị zr’lụ k’tiêc âng đay ăt ma mung, bhrợ t’vaihd dợ bhươn chr’noh vaih liêm bâc p’lêê, chrooi pa xoọng bhrợ pa dưr vêêl bhươl t’mêê ting t’ngay k’rơ liêm.

Pr’căn Vũ Thị Bích Hậu, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp lâng Môi trường thành phố Đà Nẵng moon:

“Xang bêl pa zưm vêy bâc chr’val da ding k’coong, azi bhrợ bhiệc lâng zâp vêêl đông đoọng vêy chính sách âng tỉnh Quảng Nam ty pa gluh đoọng bhrợ pa dưr đợ chính sách t’mêê zooi đoọng ooy xa nay bh’rợ pa dưr vêêl bhươl t’mêê cung cơnh bhiệc pa xiêr đha rứt nhâm mâng. Nâu đoo năc 2 xa nay bh’rợ k’tiêc k’ruung pa zưm zooi đoọng đhanuôr t’bil ha ul, pa xiêr đha rưt vaih bhiệc bhrợ, đoọng đhanuôr vêy bơơn zên bâc lâh”./.

LAN TỎA NHỮNG GƯƠNG SÁNG NGƯỜI DÂN TỘC THIỂU SỐ ĐẠT DANH HIỆU "SẢN XUẤT KINH DOANH GIỎI"

Thành phố Đà Nẵng đang đẩy mạnh thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Tại các xã miền núi thành phố Đà Nẵng có nhiều gương sáng là người dân tộc thiểu số đi đầu trong sản xuất kinh giỏi, vượt khó làm giàu

Vài năm lại đây, người dân xã miền núi Bến Giằng, thành phố Đà Nẵng bắt đầu chuyển đổi diện tích cây trồng kém hiệu quả sang các loại cây ăn quả có giá trị kinh tế. Trong đó, cây sầu riêng cho thấy tín hiệu tích cực, mở ra hướng sản xuất hàng hóa đầy triển vọng cho người dân. Tại thôn Pà Dá, xã Bến Giằng, ông A Lăng Mai là người đầu tiên đưa giống cây sầu riêng về trồng tại địa phương. Trước đây khu đất của gia đình chủ yếu trồng keo, chuối hiệu quả bếp bênh.

Ông học hỏi cách trồng cây sầu riêng ở Tây Nguyên về áp dụng tại địa phương. Đến nay vườn sầu riêng gần 30 héc ta nhà ông Mai có 2.000 cây đã 7 năm tuổi. Theo ông A Lăng Mai, nếu sầu riêng được mùa cho thu hoạch 30 tấn, thương lái đến tận vườn mua với giá 70.000 đồng/kg. Ông còn tạo việc làm cho nhiều lao động tại địa phương.

“Mình mong muốn khi làm thành công lan tỏa cho nhiều người kể cả doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ gia đình, họ có ý tưởng đầu tư thì mình chia sẻ. Mong thành phố Đà Nẵng có những chủ trương, chính sách hỗ trợ phát triển về cây sầu riêng để có nguồn vốn ban đầu, giống, kỹ thuật, hệ thống tưới tiêu. Cây sầu riêng không chỉ giúp xóa đói giảm nghèo, khẳng định cây này làm giàu cho người dân ở vùng miền núi dân tộc thiểu số thành phố Đà Nẵng”.

Được chính quyền địa phương hỗ trợ cây giống, hướng dẫn kỹ thuật canh tác, ông Ngô Văn Kim ở xã miền núi Sông Vàng đầu tư trồng gần 2 héc ta cây ăn quả gồm: cam Vinh, bưởi da xanh, chôm chôm, quýt đường, măng cụt, sầu riêng...Sản phẩm của gia đình ông đạt tiêu chuẩn VietGAP, có chất lượng tốt, được nhiều người tiêu dùng ưa chuộng. Mô hình trồng cây ăn trái trên đất đồi của ông Ngô Văn Kim không chỉ giúp gia đình vươn lên thoát nghèo, mà còn góp phần phát triển kinh tế bền vững, tạo việc làm cho bà con đồng bào Cơ Tu tại địa phương. Từ mô hình này, mỗi năm gia đình ông thu lãi hơn 150 triệu đồng. Ngoài việc trồng cây ăn trái, gia đình ông Kim còn trồng củ riềng trên diện tích đất hơn 1 héc ta, kết hợp chăn nuôi vịt lấy trứng tương đối hiệu quả.

Ông Kim cho biết, ban đầu chuyển đổi trồng những loại cây ăn trái cũng lo lắng, nhờ sự cần cù, chịu khó chăm sóc, cộng với kiến thức học hỏi để áp dụng vào mô hình các loại cây sinh trưởng phát triển tốt.

“Mô hình trồng cam đã 5 năm rồi, đến bây giờ cây cam có thành quả rất đạt, 200 gốc cam. Nói chung mình sản xuất theo hướng hữu cơ. Hoàn cảnh gia đình trước đây khó khăn, nhờ trồng cây ăn quả kinh tế gia đình ổn định. Trồng cam quýt, chôm chôm, sầu riêng, bưởi. Chính quyền địa phương quan tâm giúp người dân mở rộng quy mô sản xuất cây trồng”.

Ông Lê Văn Tư, Chủ tịch UBND xã Sông Vàng cho biết, sau sáp nhập đến nay tiềm năng phát triển các mô hình nông nghiệp tại xã miền núi như Sông Vàng là rất lớn, bao gồm cả tiềm năng về tự nhiên, văn hóa và xã hội. Việc khai thác hiệu quả những tiềm năng này sẽ giúp cải thiện sinh kế cho người dân, xóa đói giảm nghèo và phát triển kinh tế bền vững cho xã miền núi.

Thời gian qua, nhờ các chính sách mục tiêu quốc gia hỗ trợ, sự động viên khuyến khích của chính quyền cùng các cấp Hội nông dân của thành phố, bà con nông dân đã mạnh dạn đầu tư, chuyển đổi giống cây trồng, vật nuôi mới, bước đầu mang lại những chuyển biến tích cực trong phát triển kinh tế nông nghiệp địa phương.

“Trên địa bà xã về các mô hình trồng cây ăn quả bà con triển khai rất tích cực và trong dự án giảm nghèo có nguồn kinh phí cấp về. Khó hiện nay đầu ra vẫn mang tính tự phát, sắp tới địa phương tiếp tục quan tâm đồng hành cùng bà con. Đặc biệt nhân rộng mô hình trồng cam của ông Ngô Văn Kim”.

Trồng cây ăn trái ở xã miền núi thành phố Đà Nẵng không chỉ là một giải pháp kinh tế mà còn là một chiến lược phát triển nông nghiệp bền vững, mang lại lợi ích toàn diện cho người dân nơi đây. Với sự nỗ lực của người dân, sự hỗ trợ của chính quyền, thành phố, người dân xã miền núi Đà Nẵng có thể làm giàu ngay chính vùng đất mình sinh sống, tạo ra những vườn cây trĩu quả, góp phần xây dựng nông thôn mới ngày càng giàu đẹp.

Bà Vũ Thị Bích Hậu, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Đà Nẵng cho biết:

“Sau khi sáp nhập có nhiều xã miền núi, chúng tôi làm việc với các địa phương để có chính sách mà tỉnh Quảng Nam (cũ) đã ban hành để xây dựng những chính sách mới hỗ trợ trong chương trình xây dựng nông thôn mới cũng như việc giảm nghèo bền vững. Đây là 2 chương trình mục tiêu quốc gia tập trung giúp bà con xóa đói, giảm nghèo có công ăn việc làm, môi trường cải thiện hơn và bà con có thêm thu nhập”./