Zâp bêl vaih cr’liêng xa nay xay moon boo tuh, xa nưl loa truyền thanh âng vêêl Quyết Thắng, chr’val Sông Vàng năc chr’va xưl coh zâp prang vêêl đông. Bêl đâu cung năc bêl đợ apêê cán bộ coh vêêl đông cơnh amoó Trịnh Thị Nga, Chủ tịch Hội pân đil âng vêêl lêy cha mêêt zâp bh’rợ ra văng bhrợ. Zâp apêê pa bhrợ ting tr’pac lêy chô tươc zâp pr’loọng đông apêê p’nar zooi đoọng đhanuôr pa nhâm đông xang, pa dzoọc zâp râu pr’đươi pr’dua coh dal, âng đơơng apêê t’cooh lâng p’niên k’tứi chô ooy đợ đhị đông ăt têêm ngăn đoọng g’đach tuh bhlong. Bh’rợ k’rong đợc ch’na đh’năh ha dang vaih boo tuh ngân, hr’câh ha vooh bhrợ ta căt cung vêy bơơn cán bộ vêêl pa rơơt moon tươc zâp pr’loọng đhanuôr. Amoó Trịnh Thị Nga moon:“Coh vêêl vêy loa truyền thanh, zâp đhị bha nụ vêy đợc mưy bêệ, coh vêy đông vêy pa zêng 4 tước 5 bêệ loa đợc coh dal. Azi xay moon ta luôn đhr’năng boo tuh, k’đươi moon đhanuôr oó lâh gluh coh ngoai, oó lươt vôch đhị zr’lụ nong lit đhộ. Lâng đợ pr’loọng đông căh zâp manưih zooi bhrợ, Ban cán sự âng vêêl, đha đhâm c’moọr, pân đil lêy cha mêêt zooi đoọng. Lâng, azi cung zươc bơơn ch’na đh’năh đoọng zooi ha zâp pr’loọng lưm zr’năh k’đhạp, cha mêêt đợc ha dang vaih boo tuh đanh”.

Coh vêêl đông chr’val Sông Vàng xoọc vêy 3 đhị vaih đhr’năng gr’luh tuh, hr’câh ha vooh lâng nong lit. Lâh mơ, mưy bêệ ping lâng kè truih k’ruung Vàng cung xoọc đhị đhr’năng pa rơơt moon hr’câh ha vooh, bhrợ căh liêm crêê tươc pr’ăt tr’mung âng 40 pr’loọng đhanuôr ăt toor k’ruung. Đhị đhr’năng cơnh đâu, tơợ tơợp c’xêê 7, vêêl đông ơy họp lêy cha mêêt, moon ooy Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự chr’val lêy bhrợ c’lâng bh’rợ zêl cha groong râu căh liêm crêê âng plêệng k’tiêc ting c’lâng 4 đhị đêêc mưy cơnh liêm ghit. T’cooh Lê Văn Tư, Chủ tịch UBND chr’val Sông Vàng moon:“Tơợ tơợp c;xêê 7, UBND chr’val lâng Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự chr’val ơy họp pa zưm pr’lưch, lêy cha mêêt bh’rợ zêl cha groong boo tuh - chơơc lêy trông dâc bhrêy tăh c’moo 2025, 6 c’xêê tơợp c’moo 2026 lâng xay bhrợ bh’rợ bha lâng ooy cr’chăl nâu a’tôh. Chr’val ơy lêy cha mêêt, moon ooy Ban Chỉ huy xang bêl ra pặ cớ zâp vêêl bhươl lâng tr’xăl bơr pêê đhị apêê pa bhrợ; lâng bhrợ liêm xang c’lâng bh’rợ phòng thủ dân sự ting c’lâng liêm ghit, la lua bhlâng, ra văng bhrợ liêm đơơh ha dang vêy râu dưr vaih căh liêm”.

Ha dợ ooy đâu, đhị chr’val da ding k’coong A Vương, zêng lêy đhanuôr ăt đăn đhị dzung da ding, toor k’ruung vêy đhr’năng hr’câh ha vooh. La lua lêy, c’moo năc ahay đhị vêêl đông nâu ơy vaih hr’câh ha vooh da ding bhrợ ga lâp zêng vêêl A Têêp, bhrợ lâh 10 pr’loọng đhanuôr Cơ Tu lâng k’zệt manưih bil đông xang căh đhị ăt tơt. Đọong lêy cha mêêt zêl cha groong lâng hân noo boo tuh c’moo đâu, Chính quyền vêêl đông lâng apêê pa bhrợ bha lâng năc công an, quân đội ơy k’đươi cán bộ lêy cha mêêt vêêl đông tơợ đơơh, đơơh loon bơơn lêy zâp c’leh bh’rợ căh liêm crêê cơnh hr’lụ, tơơm n’loong đa đêng, tọm k’ruung dưr nong... lêy cha mêêt đợ đhị zr’lụ căh têêm ngăn. Lâng, pa rơơt moon, zooi pa tơơi đhanuôr, lâh mơ năc apêê t’cooh lâng p’niên k’tứi chô ăt đhị têêm ngăn. Thiếu tá Nguyễn Hữu Khánh, Phó Trưởng Công an chr’val A Vương moon:“Đhị đhr’năng căh liêm crêê âng plêệng k’tiêc, Công an chr’val A Vương lêy cha mêêt pa zưm lâng cấp uỷ, chính quyền lâng zâp apêê pa bhrợ coh vêêl đông t’bhlâng xay moon, pa choom đhanuôr zêl cha groong lâng boo tuh, lâh mơ năc zâp pr’loọng ăt đhị zr’lụ vêy đhr’năng hr’câh ha vooh. Đh’rưah lâng nâu, cán bộ, chiến sĩ xiêr coh vêêl đông năl ghit đhr’năng bh’rợ, zooi đhanuôr pa tơơi pr’đươi cr’van, zư lêy têêm ngăn pr’ăt tr’mung lâng c’lâng bh’rợ lêy cha mêêt zêl cha groong, oó đoọng căh bhr’nêy, c’jựch lêy. Apêê Công an chr’val ta luôn lươt đh’rưah lâng đhanuôr, chrooi pa xoọng bhrợ pa xiêr râu căh liêm crêê, bil bal, ha cơnh têêm ngăn ha đhanuôr”.

Thành phố Đà Nẵng vêy 37 chr’val zr’lụ đhanuôr acoon coh lâng da ding k’coong ta luôn ăt zâng lâng boo đhí tuh bhlong, hr’câh ha vooh. Đợ c’moo đăn đâu, đhị đhr’năng plêệng k’tiêc ting căh liêm choom, đhr’năng hr’câh ha vooh, gr’luh tuh đhị zr’lụ nâu căh năl cơnh bhrợ, zâp vêêl đông ta luôn ơy ra văng zâp bh’rợ zêl cha groong boo tuh ting c’lâng 4 đhị đêêc (k’đươi moon đhị đêê; apêê pa bhrợ đhị đêêc; pr’đươi pr’lươt đhị đêêc lâng hậu cần đhị đêêc). Lêy cha mêêt k’đươi cán bộ ăt bhrợ đhị zâp vêêl đông, zr’lụ đhanuôr ăt; lâng k’đươi apêê manưih ăt đương cha mêêt lêy toong t’ngay hi dưm đhị zâp vêêl đông căh têêm ngăn, ra văng trông dâc ha dang vêy râu dưr vaih.

Ooy đanh đươnh, đoọng têêm ngăn pr’ăt tr’mung đhanuôr zr’lụ hr’câh ha vooh, tuh bhlong, thành phố Đà Nẵng cung ơy vêy c’lâng bh’rợ ra pặ, têêm ngăn đhanuôr ăt coh da ding k’coong. Ghit lâh, t’mêê đâu, đhị pr’họp g’luh 6, HĐND thành phố Đà Nẵng ơy lêy cha mêêt ooy Nghị quyết đăh “Bh’rợ ra pặ, têêm ngăn đhị đhanuôr ăt coh da ding k’coong, zr’lụ tuh bhlong coh vêêl đông thành phố Đà Nẵng cr’chăl c’moo 2026-2030 lâng 2031-2036”.

Ting cơnh đề án nâu, thành phố vêy đoọng đhị đhăm k’tiêc ăt t’mêê ha k’dâng 7.000 pr’loọng đhanuôr đhị 160 zr’lụ đhị mưy đhăm ăt t’mêê pa zưm, lâng pa zêng zên k’rong bhrợ k’noọ đợc lâh 3.400 tỷ đồng. L’lăm, coh c’moo đâu thành phố t’đui đoọng đhị đhăm k’tiêc ăt t’mêê đoọng ha k’dâng 1.300 pr’loọng đhanuôr. T’cooh Trần Nam Hưng, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng đoọng năl:“Azi lêy cha mêêt ghit zâp zr’lụ đoọng têêm ngăn, đanh đươnh, nhâm mâng lâng liêm choom đoọng doọ crêê hr’câh ha vooh. Oó đoọng vaih k’rong bhrợ đhị đhăm ăt t’mêê ha dợ bơr pêê c’moo t’tưn năc hr’câh ha vooh cớ, pa tơơi cớ. Đhị đhăm ăt t’mêê lêy bhrợ ting cơnh râu k’đươi moon liêm bâc âng đhanuôr. Tươc đâu, thành phố ơy bhrợ xang c’lâng bh’rợ pa dưr 130 đhăm k’tiêc ăt t’mêê pa zưm coh prang vêêl đông, ooy đâu t’đui đoọng coh zr’lụ da ding k’coong. Thành phố năc pa zưm zên k’rong bhrợ ooy đợ đhị zr’lụ pr’hân nâu ooy cr’chăl nâu”./.

MIỀN NÚI ĐÀ NẴNG VẬN DỤNG 4 TẠI CHỖ TRONG ỨNG PHÓ THIÊN TAI

Miền Trung đang bước vào cao điểm mùa mưa bão. Để chủ động ứng phó với ngập lụt, sạt lở, lũ ống, lũ quét, chính quyền  thành phố Đà Nẵng đã sẵn sàng các phương án ứng phó, trong đó tập trung thực hiện phương châm “4 tại chỗ”.

Mỗi khi có thông tin mưa bão, tiếng loa truyền thanh của thôn Quyết Thắng, xã Sông Vàng lại vang vọng khắp bản làng. Đây cũng là thời điểm những cán bộ cơ sở như chị Trịnh Thị Nga, Chủ tịch Hội Phụ nữ thôn, tất bật rà soát công tác chuẩn bị. Các lực lượng chia nhau đến từng hộ gia đình neo đơn trợ giúp bà con chằng chống nhà cửa, kê dọn đồ đạc, di chuyển người già và trẻ nhỏ đến những ngôi nhà kiên cố để trú tránh. Công tác dự trữ lương thực, thực phẩm đề phòng mưa lớn, sạt lở gây chia cắt cũng được cán bộ thôn khuyến cáo đến từng hộ dân. Chị Trịnh Thị Nga chia sẻ:“Trong thôn có hệ thống loa truyền thanh, mỗi cụm được trang bị một cái, cả thôn có khoảng 4 đến 5 cái loa lắp trên cao. Chúng tôi thông báo liên tục tình hình mưa lũ, kêu gọi bà con hạn chế ra khỏi nhà, không qua lại những nơi ngập sâu. Đối với những hộ thiếu nhân lực, Ban cán sự thôn, thanh niên, phụ nữ chủ động đến kiểm tra, hỗ trợ. Đồng thời, chúng tôi cũng vận động nhu yếu phẩm để hỗ trợ các hộ khó khăn, đề phòng mưa lũ kéo dài.”

Trên địa bàn xã Sông Vàng hiện có 3 điểm nguy cơ cao xảy ra lũ quét, sạt lở và ngập úng. Ngoài ra, một cầu treo và hệ thống kè dọc bờ sông Vàng cũng trong tình trạng cảnh báo nguy cơ sạt lở, ảnh hưởng đến cuộc sống của 40 hộ dân ven sông. Trước thực tế này, ngay từ đầu tháng 7, địa phương đã họp kiện toàn Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự xã, lên phương án ứng phó với diễn biến bất thường của thời tiết theo phương châm “4 tại chỗ” một cách chi tiết. Ông Lê Văn Tư, Chủ tịch UBND xã Sông Vàng cho biết:“Ngay từ đầu tháng 7, UBND xã và Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự xã đã họp tổng kết, đánh giá công tác phòng chống thiên tai - tìm kiếm cứu nạn năm 2025, 6 tháng đầu năm 2026 và triển khai nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới. Xã đã rà soát, kiện toàn lại Ban Chỉ huy sau khi sắp xếp lại các thôn và thay đổi một số vị trí nhân sự; đồng thời hoàn thiện phương án phòng thủ dân sự theo hướng tinh gọn, thực chiến nhất, sẵn sàng kích hoạt ngay khi có tình huống xảy ra.”

Trong khi đó, tại xã vùng cao biên giới A Vương, hầu hết khu dân cư đều nằm sát chân núi, ven sông suối với địa hình dốc nên nguy cơ sạt lở luôn rình rập. Thực tế, năm ngoái tại địa phương này đã từng xảy ra vụ sạt lở núi vùi lấp gần cả ngôi làng A Tếêp, khiến hơn 10 hộ đồng bào Cơ Tu với hàng chục người lâm cảnh màn trời chiếu đất. Để chủ động ứng phó với mùa mưa lũ năm nay, Chính quyền địa phương với lực lượng nòng cốt là công an, quân đội đã phân công cán bộ bám sát địa bàn từ sớm, kịp thời phát hiện các dấu hiệu bất thường như sụt lún, cây nghiêng, nước suối dâng cao... chủ động kiểm soát khu vực hiểm yếu. Đồng thời, cảnh báo và hỗ trợ sơ tán bà con, đặc biệt là người già và trẻ nhỏ đến nơi an toàn. Thiếu tá Nguyễn Hữu Khánh, Phó Trưởng Công an xã A Vương cho biết:“Trước diễn biến phức tạp của thời tiết, Công an xã A Vương chủ động phối hợp với cấp ủy, chính quyền và các lực lượng trên địa bàn tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân phòng tránh, ứng phó thiên tai, nhất là các hộ nằm trong vùng nguy cơ sạt lở. Cùng với đó, cán bộ, chiến sĩ trực tiếp xuống địa bàn nắm tình hình, hỗ trợ nhân dân di chuyển tài sản, bảo vệ an toàn tính mạng với phương châm chủ động phòng ngừa, không để bị động, bất ngờ. Lực lượng Công an xã luôn sẵn sàng đồng hành cùng nhân dân, góp phần giảm thiểu thiệt hại và bảo đảm an toàn cho bà con.”

Thành phố Đà Nẵng có 37 xã thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi thường xuyên chịu ảnh hưởng bởi thiên tai, sạt lở. Những năm gần đây, trước diễn biến khí hậu ngày càng bất thường, tình trạng sạt lở, lũ quét, lũ ống tại khu vực này ngày càng khó lường, các địa phương luôn sẵn sàng các phương án ứng phó thiên tai theo phương châm “4 tại chỗ” (chỉ huy tại chỗ; lực lượng tại chỗ; phương tiện, vật tư tại chỗ và hậu cần tại chỗ). Chủ động phân công cán bộ cắm chốt tại từng thôn, khu dân cư; đồng thời cắt cử lực lượng ứng trực 24/24h tại các địa bàn xung yếu, sẵn sàng cứu hộ, cứu nạn khi có sự cố.

Về lâu dài, để đảm bảo cuộc sống cho người dân vùng sạt lở, thiên tai, thành phố Đà Nẵng cũng đã có phương án sắp xếp, ổn định dân cư khu vực miền núi. Cụ thể,  mới đây, tại kỳ họp thứ 6, HĐND thành phố Đà Nẵng đã thông qua Nghị quyết về “Đề án sắp xếp, ổn định dân cư miền núi, vùng thiên tai trên địa bàn thành phố Đà Nẵng giai đoạn 2026-2030 và 2031-2036”.

Theo Đề án này, thành phố sẽ bố trí tái định cư cho khoảng 7.000 hộ dân tại 160 khu/điểm tái định cư tập trung, với tổng mức đầu tư dự kiến hơn 3.400 tỷ đồng. Trước mắt, trong năm nay, thành phố ưu tiên bố trí tái định cư cho khoảng 1.300 hộ dân. Ông Trần Nam Hưng, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng cho biết:“Chúng tôi tiến hành khảo sát kỹ các khu vực để bảo đảm tính ổn định, lâu dài, bền vững và tuyệt đối không bị sạt lở. Tránh tình trạng đầu tư khu tái định cư rồi vài năm sau lại xảy ra sạt lở, phải di dời tiếp. Vị trí tái định cư phải nhận được sự đồng thuận cao của cộng đồng dân cư. Đến nay, thành phố đã hoàn thiện phương án cơ bản xây dựng 130 khu tái định cư tập trung trên toàn địa bàn, trong đó ưu tiên tập trung cho khu vực miền núi. Thành phố sẽ tập trung nguồn lực đầu tư ngay vào những khu vực bức xúc, cấp thiết nhất trong giai đoạn này.”./.