Bấc trụ sở ta lơi, căh vêy ta đươi, căh ngai k’rang lêy, leh đhr’năng hư zơch, vaih đhr’năng ta uôh cr’van nhà nước

Đhị Trung tâm chr’hoong Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng lalăm a hay, nâu kêi năc chr’val Hòa Vang, tơợ ơy ra pặ đơn vị hành chính, bấc trụ sở công căh ơy đươi dua. Bấc trụ sở đong dal tầng, tang pậ bhưah, liêm cra ha dợ căh ngai k’rang zư lêy, đơc đanh u hư r’dợ, vaih đhr’năng ta uôh. Bấc trụ sở bơơn đươi dua bhrợ grăng lêy nha nhự, mốp máp. T’cooh Nguyễn Văn Tâm, ặt Tổ 2, Dương Lâm 1, chr’val Hòa Vang lêy chơợ bhlầng bêl bấc trụ sở k’đâp pr’loọng, lơi ga gooh cơnh đêêc:

“Đhị Hòa Vang, đhr’năng bấc trụ sở u xưa bấc pa bhlầng, trụ sở âng Ủy ban Mặt trận chr’hoong cung xưa. Đhanuôr lêy mốp loom tu lalâh ta uôh. Đong căh ặt năc đâh u hư, kiêng đươi dua năc lêy pa liêm cớ. Nhà nước năc lêy cơnh đoọng đươi dua. Ha dang căh vêy xa nay đươi  năc bhrợ đong chung cư, đong ặt xã hội đoọng đhanuôr cung choom”.

Coh chr’val Hòa Vang vêy 131 đong bhrợ bhiệc âng nhà nước u xưa. T’cooh Lê Phú Nguyên, Chủ tịch UBND chr’val Hòa Vang đoọng năl, chr’val k’đươi thành phố pa đớp ha vel đong k’đhơợng lêy 5 trụ sở pazêng: K’đhơợng lêy thị trường số 4, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Hội đồng Nhân dân, Phòng Giáo dục lâng Đào tạo, Chi cục Thống kê âng chr’hoong Hoà Vang ty đoọng bhrợ trung giáo dục thường xuyên, trường pa choom bh’rợ tr’nêng lâng trạm y tế chr’val, g’đech ta uôh. Thành phố đoọng c’lâng xa nay lâng xoọc bhrợ bha ar pa đớp.

Đhơ cơnh đêêc, đợ trụ sở u xưa, căh ơy ta đươi dzợ bấc, pa  bhlầng nắc trụ sở pa bhrợ âng ngành dọc cấp chr’hoong lalăm a hay. T’cooh Lê Phú Nguyên k’rang, ha dang đhr’năng nâu bhrợ đanh, căh vêy ngai k’rang lêy, zập đong bhrợ bhiệc âng nhà nước năc hư r’dợ, vaih đhr’năng ta uôh lâng leh vaih rau căh liêm, căh tệêm ngăn coh zr’lụ đhanuôr ặt ma mông:

“Thành phố năc lêy pa ghit coh đhr’năng đanh đươnh, ha dang lơi đanh năc u hư, vaih đhr’năng ta uôh. Coh đâu cung buôn vaih đhị apêê ma túy chô k’rong, bhrợ căh têệm ngăn zr’lụ ặt ma mông. Azi cung k’đươi năc ha dang apêê cơ quan nhà nước căh dzợ đươi đong u xưa nâu năc đoọng ha pêê cr’nhăng đấu thầu, vặ, đươi dua. Âng đâu năc thẩm quyền lâng trách nhiệm âng zập cơ quan thành phố”.

Coh m’pâng thành phố Tam Kỳ n’ty, trung tâm tỉnh lỵ Quảng Nam a hay, nâu kêi năc phường Tam Kỳ, thành phố Đà Nẵng, bấc trụ sở âng zập sở, ngành, vel đong u xưa, xoọc leh đhr’năng u hư. Cơnh lâng phường Tam Kỳ xoọc k’đhơợng lêy 65 cơ sở đong ặt bhrợ; coh đêêc 23 cơ quan u xưa, pazêng trụ sở pa bhrợ lâng đong sinh hoạt khối phố tơợ xang pa zưm. Pr’căn Nguyễn Thị Thu Lan, Bí thư Đảng ủy phường Tam Kỳ đoọng năl, trụ sở ta lơi năc rau đhanuôr k’rang pa bhlầng. Ha dang đơc đanh căh đươi dua bhrợ vaih ta uôh, bil cr’van nhà nước, lêy đô thị căh liêm. Phường Tam Kỳ ơy lêy bhrợ, xăl pr’đươi đoọng ha đhanuôr đươi dua, đh’rưah năc pa ghit bhiệc k’đhơợng lêy cr’van nhà nước coh cr’chăl pa đơp. Phường cung xoọc pa chăp tước đoọng vặ k’tiếc căh ơy ta đươi đoọng bhrợ zr’lụ thể thao, văn hóa ting cr’chăl đoọng ha đhanuôr đươi.

Ting cơnh pr’căn Nguyễn Thị Thu Lan, đoọng xay bhrợ liêm choom bhiệc ra pặ, đươi dua cr’van nhà nước, pa bhlầng năc trụ sở u xưa, thành phố năc vêy cơnh pa choom, pa bhrợ trực tiếp lâng vel đong đoọng vêy cơnh đươi dua pa chô bh’nơơn dal bhlầng:

“Zr’lụ trung tâm tỉnh lỵ Quảng Nam a hay pazêng apêê phường Bàn Thạch, phường Tam Kỳ lâng đhị trung tâm hành chính âng apêê chr’hoong, quận ty, bấc đong bhrợ bhiệc ta lơi, k’đấp pr’loọng, vêy đhị leh đhr’năng hư, đhanuôr lêy mốp loom. K’đươi moon lâng UBND thành phố năc bhrợ ghit c’lâng xa nay, ra pặ, đươi dua zập trụ sở u xưa nâu”.

Ting cơnh dap lêy, tơợ ơy pa zưm, thành phố Đà Nẵng xoọc vêy 931 trụ sở u xưa, căh dzợ đươi dua. Tước nâu kêi, thành phố năc ơy đươi 141 cơ sở, coh đêec, xăl pr’đươi âng đong nâu đoọng bhrợ đong công vụ, y tế, giáo dục, đong đhanuôr đươi; pa đớp Trung tâm k’đhơợng lêy lâng đươi dua đong, lâng Trung tâm Pa dưr quỹ k’tiếc thành phố k’đhơợng lêy đươi dua. Xoọc đâu 790 cơ sở u xưa xoọc bhrợ pa liêm, căh căh ơy đoọng đươi dua.

T’cooh Lê Ngọc Quang, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng moon, bấc cr’nọo bh’rợ, dự án ta lơi, coh đêêc vêy lâng đong pa bhrợ âng nhà nước u xưa tơợ ơy pa zưm vel đong nắc ta uôh bhlầng. Lướt cha mêệt lêy đhr’năng lalua, lêy đong ta lơi xơợng coh loom chơợ pa bhlầng; coh đêêc bấc chr’val, phường ga vơh căh zập k’tiếc đoọng t’bhưah trường học, đhị pa dưr văn hóa. Thành phố cung xoọc căh zập công viên choh n’loong. Bí thư Thành ủy Lê Ngọc Quang k’đươi zập vel đong, cơ quan chức năng vêy cơnh cha mêệt lêy k’rong pazêng lâng ra pặ k’bhuh zập cr’noọ bh’rợ, trụ sở xưa tơợ ơy pa zưm vel đong đoọng chô muy đăh pa chô trách nhiệm k’đhơợng lêy:

“Đhr’năng lalua nâu kêi, pa bhlầng năc trụ sở coh đhr’năng ta lơi bấc pa bhlầng, ta uôh. Acu lêy, ahêê bhrợ dzợ k’zih, năc k’rong bhrợ lâh mơ dzợ. Coh cr’chăl đâh lâh, năc vêy cơnh bhrợ đoọng ha zập dự án, trụ sở ta lơi nâu, lêy bhrợ pa xang bh’rợ nâu. Nâu năc bh’rợ k’đhap, lêy bhrợ pa ghit, oọ đơc vaih đhr’năng bil bal, ta uôh, vaih rau căh liêm crêê”.

Đăh k’tiếc đoọng bhrợ đong ặt xã hội, trường học, zập cr’noọ bh’rợ đoọng ha đhanuôr buôn đươi, đhị bhrợ pa dưr văn hóa… kiêng bấc pa bhlầng; coh đêêc bấc công sở, đong bhrợ bhiệc u xưa, ta lơi bhrợ ha đhanuôr căh yêm loom. Đhr’năng bhlêh lơi k’zih, căh ơy đươi dua trụ sở u xưa năc ơy bhrợ t’uôh, lêy k’rong bhlêh lơi lâng đươi dua liêm choom cr’van nhà nước./.

ĐÀ NẴNG CÒN NHIỀU TRỤ SỞ DÔI DƯ, NGUY CƠ GÂY LÃNG PHÍ TÀI SẢN CÔNG

Gần một năm nay, tại thành phố Đà Nẵng, hàng trăm trụ sở công, cơ sở nhà đất dôi dư sau sắp xếp đơn vị hành chính hiện đang bỏ không. Nhiều trụ sở không sử dụng, thiếu người bảo vệ, có dấu hiệu xuống cấp, hư hỏng, nguy cơ gây lãng phí tài sản công

Tại Trung tâm huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng trước đây, nay là xã Hòa Vang, sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, nhiều trụ sở công chưa được sử dụng. Nhiều trụ sở gồm các dãy nhà cao tầng, khuôn viên rộng đẹp nhưng không có người bảo vệ, lâu ngày xuống cấp, hư hỏng, lãng phí. Một số trụ sở được tận dụng làm nhà kho nhếch nhác, mất mỹ quan. Ông Nguyễn Văn Tâm, ở Tổ 2, Dương Lâm 1, xã Hòa Vang thấy xót xa khi hàng loạt trụ sở đóng cửa, bỏ không:

“Ở Hòa Vang, tình trạng các trụ sở dôi dư rất nhiều, trụ sở của Ủy ban Mặt trận huyện cũng dư. Bà con cũng thấy bức xúc, vì lãng phí. Nhà mà không ở là xuống cấp, muốn sử dụng phải sửa lại. Nhà nước cần đưa vào sử dụng, nhưng chắc cũng phải mất nhiều năm nữa. Nếu không có kế hoạch sử dụng cần thiết nên làm khu chung cư nhà ở xã hội cho dân cũng được”.

Trên địa bàn xã Hòa Vang có 131 cơ sở nhà đất công sản dôi dư. Ông Lê Phú Nguyện, Chủ tịch UBND xã Hòa Vang cho biết, xã đề xuất thành phố giao địa phương quản lý 5 trụ sở gồm: Quản lý thị trường số 4, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Hội đồng Nhân dân, Phòng Giáo dục và Đào tạo, Chi cục Thống kê của huyện Hòa Vang trước đây để làm trung tâm giáo dục thường xuyên, trường dạy nghề và trạm y tế xã, tránh lãng phí. Thành phố đã đồng ý chủ trương và đang làm thủ tục bàn giao.

Tuy nhiên, số lượng trụ sở dôi dư, chưa được sử dụng cũng còn rất nhiều, đặc biệt là các trụ sở làm việc của ngành dọc thuộc cấp huyện trước đây. Ông Lê Phú Nguyện lo ngại, nếu tình trạng này kéo dài, không có người bảo vệ, các nhà công sản sẽ xuống cấp, hư hỏng, gây lãng phí và dễ phát sinh những tệ nạn, làm mất an ninh trật tự:

“Thành phố cần phải có tính toán lâu dài, nếu để hoang kéo dài sẽ xuống cấp, hư hỏng, dẫn đến lãng phí. Đây cũng là điểm có thể phát sinh tệ nạn ma túy, phát sinh những phức tạp về an ninh trật tự. Chúng tôi cũng kiến nghị nếu trường hợp các cơ quan nhà nước không có nhu cầu về sử dụng nhà công sản dôi dư thì để cho khu vực tư nhân đấu thầu, được thuê, khai thác, sử dụng. Cái này thì thuộc thẩm quyền và trách nhiệm của các cơ quan thành phố”.

Ngay giữa trung tâm thành phố Tam Kỳ cũ, trung tâm tỉnh lỵ Quảng Nam trước đây, nay là phường Tam Kỳ, thành phố Đà Nẵng, hàng loạt trụ sở của các sở, ngành, địa phương dôi dư bỏ không, đang có dấu hiệu xuống cấp. Riêng phường Tam Kỳ đang quản lý 65 cơ sở nhà, đất; trong đó 23 cơ sở dôi dư, gồm trụ sở làm việc cũ và nhà sinh hoạt khối phố sau sáp nhập. Bà Nguyễn Thị Thu Lan, Bí thư Đảng ủy phường Tam Kỳ cho hay, trụ sở bỏ hoang là vấn đề được cử tri, nhân dân rất quan tâm. Nếu để kéo dài không sử dụng gây lãng phí, thất thoát tài sản công, mất mỹ quan môi trường đô thị. Phường Tam Kỳ đã xây dựng phương án sắp xếp, ưu tiên chuyển đổi công năng phục vụ cộng đồng, đồng thời siết chặt quản lý tài sản công trong giai đoạn chuyển tiếp. Phường cũng đang nghiên cứu phương án cho thuê đất chưa sử dụng để làm công trình tạm về thiết chế thể thao, văn hoá có thời hạn, phục vụ người dân. 

Theo bà Nguyễn Thị Thu Lan, để triển khai hiệu quả phương án bố trí, sử dụng tài sản công, nhất là trụ sở công dôi dư, thành phố cần có hướng dẫn, làm việc trực tiếp với các địa phương để có phương án khai thác tối ưu:

“Khu vực trung tâm tỉnh lỵ Quảng Nam cũ trước đây gồm các phường Bàn Thạch, phường Tam Kỳ và tại trung tâm hành chính của các huyện, quận cũ trước đây, rất nhiều công sở bỏ không, cửa đóng then cài, thậm chí có biểu hiện xuống cấp, hư hỏng, gây bức xúc trong cử tri, nhân dân. Đề nghị UBND thành phố làm rõ phương án, lộ trình bố trí, sắp xếp, sử dụng các trụ sở công dôi dư”.

Theo thống kê, sau khi hợp nhất, thành phố Đà Nẵng hiện có 931 trụ sở dôi dư, không còn nhu cầu sử dụng. Đến nay, thành phố đã xử lý 141 cơ sở, trong đó, chuyển đổi công năng phục vụ nhà ở công vụ, y tế, giáo dục, công cộng; giao Trung tâm Quản lý và Khai thác nhà và Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố quản lý, khai thác. Hiện 790 cơ sở dôi dư vẫn đang thực hiện phương án xử lý, chưa đưa vào sử dụng.

Ông Lê Ngọc Quang, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng cho rằng, hàng loạt công trình, dự án bỏ hoang, trong đó có cả nhà công sản dôi dư sau sắp xếp rất lãng phí. Đi kiểm tra thực tế, nhìn thấy trụ sở bỏ không mà thấy xót xa; trong khi nhiều xã, phường đang kêu thiếu đất để mở rộng trường học, thiết chế văn hóa. Thành phố cũng đang thiếu công viên cây xanh. Bí thư Thành ủy Lê Ngọc Quang đề nghị các địa phương, cơ quan chức năng có phương án rà soát tổng thể và phân nhóm các công trình, trụ sở dôi dư sau sắp xếp để đưa về các đầu mối chịu trách nhiệm quản lý:

“Thực tế bây giờ, nhất là trụ sở trong tình trạng bỏ không rất nhiều, vô cùng lãng phí. Tôi thấy chúng ta làm còn chậm, phải tập trung xử lý. Trong thời gian sớm nhất, phải có phương án cho từng dự án, trụ sở bỏ hoang này, có phương án xử lý dứt điểm tình trạng này. Đây là công việc có tính chất phức tạp, nhạy cảm, yêu cầu đặt ra là phải rà soát rất chặt chẽ, xử lý dứt điểm, không để xảy ra thất thoát, lãng phí, tiêu cực”.

Nhu cầu về quỹ đất để xây dựng nhà ở xã hội, trường học, công trình dân sinh, thiết chế văn hóa… rất lớn; trong khi đó hàng loạt công sở, cơ sở nhà đất dôi dư, bỏ hoang đang gây nhiều bức xúc trong nhân dân. Việc chậm xử lý, chưa sử dụng trụ sở dôi dư đã gây lãng phí nguồn lực, cần tập trung khắc phục và sử dụng hiệu quả tài sản công./.