Từ ngày 01/01/2026, Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể thuộc nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công chính thức có hiệu lực. Đà Nẵng là 1 trong 6 địa phương được lựa chọn thực hiện thí điểm. Viện kiểm sát nhân dân thành phố và Bảo hiểm xã hội thành phố Đà Nẵng đã xây dựng cơ chế phối hợp đưa chủ trương mới này vào thực tiễn, trong đó có những vụ việc liên quan đến chậm đóng, trốn đóng Bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp.

Tại thành phố Đà Nẵng, nhiều doanh nghiệp chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp với số tiền lên đến hàng trăm tỷ đồng.

Thời gian qua, Viện kiểm sát nhân dân thành phố Đà Nẵng đã tiếp nhận 182 vụ việc liên quan đến nợ tiền bảo hiểm xã hội. Qua các biện pháp kiểm tra, xác minh, yêu cầu chấm dứt hành vi vi phạm đã thu hồi số tiền hơn 33 tỷ đồng chậm đóng bảo hiểm xã hội từ 132 doanh nghiệp, bảo vệ quyền lợi của gần 2000 lao động.

Từ ngày 21/9/2026 đến ngày 30/9/2026, cơ quan Bảo hiểm xã hội và Viện kiểm sát nhân dân thành phố Đà Nẵng phối hợp làm việc trực tiếp với 45 doanh nghiệp chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp từ 3 tháng trở lên với tổng số tiền gần 13 tỷ đồng. Số tiền chậm đóng này đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi về các chế độ như: ốm đau, thai sản, tai nạn lao động- bệnh nghề nghiệp và quyền lợi hưu trí cũng như khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế của 417 người lao động đang làm việc tại các doanh nghiệp. Kết quả, 10 đơn vị chủ động khắc phục, nộp số tiền 661 triệu đồng.

Trường hợp, Công ty TNHH May Minh Hoàng 2 ở phường Điện Bàn Đông, thành phố Đà Nẵng chậm đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, tổng số tiền chậm đóng và lãi chậm đóng lên đến 10,7 tỷ đồng, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của hơn 400 lao động.

Mặc dù các cơ quan chức năng đã nhiều lần kiểm tra, đôn đốc, nhưng tình trạng chậm đóng vẫn chưa được khắc phục dứt điểm. Được sự phối hợp giữa tổ chức Công đoàn, Cơ quan Bảo hiểm xã hội, Tòa án nhân dân, Viện Kiểm sát nhân dân và chính quyền địa phương và các cơ quan liên quan  đã được thu hồi toàn bộ số tiền hơn 10,7 tỷ đồng, tạo cơ sở để cơ quan Bảo hiểm xã hội giải quyết quyền lợi cho người lao động. Ông Huỳnh Phương Đông, Trưởng phòng Kiểm sát án dân sự, Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Đà Nẵng cho biết:

“Danh sách do cơ quan Bảo hiểm xã hội chuyển đến Viện kiểm sát thì chúng tôi tiến hành kiểm tra, xác minh, thu thập tài liệu và đánh giá toàn diện vụ việc. Mục tiêu rất quan trọng của cơ chế này không phải là “khởi kiện cho thật nhiều”, mà trước hết là chấm dứt hành vi vi phạm và khắc phục hậu quả. Nếu thông qua quá trình xác minh, làm việc, doanh nghiệp tự giác thực hiện nghĩa vụ, quyền lợi của người lao động được bảo đảm thì đó cũng chính là một kết quả tích cực. Trường hợp vi phạm không được khắc phục, Viện kiểm sát sẽ thực hiện các bước thông báo, kiến nghị đối với chủ thể có quyền, trách nhiệm khởi kiện”.

Tính đến ngày 31/8/2026, trên địa bàn thành phố Đà Nẵng có 539.540 người lao động tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Bên cạnh kết quả phát triển người tham gia, tình trạng chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp vẫn còn xảy ra.

Theo số liệu quản lý, đến thời điểm này có 8.376 đơn vị thuộc diện chậm đóng, trốn đóng, liên quan đến khoảng 40.300 lao động với số tiền khoảng 340 tỷ đồng. Khi đơn vị không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đóng, quá trình giải quyết các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp của người lao động có thể bị ảnh hưởng; quyền lợi khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế trong một số trường hợp có thể bị tác động. Đối với những đơn vị chậm đóng, trốn đóng kéo dài, người lao động thậm chí đến khi nghỉ việc, sinh con, ốm đau, thất nghiệp hoặc đủ điều kiện nghỉ hưu mới phát hiện quá trình đóng của mình chưa được doanh nghiệp thực hiện đầy đủ.

Ông Văn Phú Quân, Phó Giám đốc Bảo hiểm xã hội thành phố Đà Nẵng cho biết:

  “Về vấn đề mà chúng tôi quan tâm không chỉ là số tiền 341 tỷ đồng mà phía sau mỗi khoản chậm đóng, trốn đóng ảnh hưởng trực tiếp đến quyền an sinh xã hội của người lao động. Thời gian vừa qua Bảo hiểm xã hội thành phố Đà Nẵng đã có nhiều giải pháp để thực hiện như rà soát giữ liệu, làm việc trực tiếp và gửi văn bản đôn đốc cũng như chuyển các thông tin đến các Cơ quan có thẩm quyền. Theo quy chế phối hợp giữa hai ngành là Bảo hiểm xã hội và Viện kiểm sát, hàng quý cung cấp danh sách này. Nếu có xử phạt hành chính chúng tôi gửi thông tin đến Viện kiểm sát dựa trên số liệu này để rà soát đánh giá sàng lọc và xác minh xử lý. Đối với đơn vị có dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng có hành vi tái phạm chuyển ngay chuyển ngay cho Viện Kiệm sát để xử lý”.

Thời gian qua, Bảo hiểm xã hội thành phố Đà Nẵng đã thực hiện nhiều giải pháp: rà soát dữ liệu, gửi thông báo đôn đốc, làm việc trực tiếp với đơn vị, công khai thông tin chậm đóng, chuyển thông tin đến cơ quan có thẩm quyền và thực hiện các biện pháp theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, thực tế vẫn có những trường hợp chậm đóng, trốn đóng kéo dài, đã được đôn đốc nhiều lần nhưng chưa khắc phục./.