M’pâng c’xêê 1 ha nua, UBND phường Ea Kao, tỉnh Đắk Lắk  bhrợ bh’rợ livestream cơnh lâng pr’đơc “Vêêl Tơng Ju, Ea Kao hơnh deh”, pa xul trực tiếp đhị apêê pr’đơợ mạng xã hội cơnh Facebook, Zalo OA, Tiktok. Coh lâh muy giờ đồng hồ, cruung k’tiêc, bh’rợ văn hóa lâng pr’ăt tr’mông pa bhrợ ta têng âng đha nuôr Ê Đê bơn xay truih trực tiếp tươc bâc ơl ma nưih.

Coh bh’rợ xa nay, apêê bh’nơơn a din taanh lâng têy âng ma nưih Ê Đê âi bơơn xay pa căh, tơợ xa nâp pân jưih, pân đil, xa nâp p’niên k’tứi, áo dài, n’đooh bhiêc bhan tươc cà  vạt, khăn bha lêp pa pan lâng apêê cơnh bhrợ t’mêê. Zâp bh’nơơn zêng bơơn xay truih liêm ghit ooy x’ră, pr’đươi, bh’rợ bhrợ têng lâng chr’năp văn hóa p’têêt lâng pr’ăt tr’mông âng đha nuôr.

Ting t’cooh Trần Công Hữu, Phó Chủ tịch UBND phường Ea Kao, cơnh bhrợ n’nâu căh muy đoọng bhrợ pa ghit Nghị quyết 57 năc dzợ bhrợ t’vaih râu tr’xăl coh cr’noọ pr’chăp xay truih lâng đươi dua bh’nơơn vêêl đong.“Bh’rợ livestream đơơng pr’đơợ k’đơơng k’âng hợp tác xã taanh adin Tơng Bông moon la lay lâng apêê đơn vị doanh nghiệp coh vêêl đong phường moon pa zum pa dưr kinh tế số coh cr’chăl tươc. Bh’rợ căh muy xay truih apêê chr’năp ty đanh, bh’rợ ăt bhrợ, ma mông ma meh âng ma nưih Ê Đê  năc dzợ chroi đoọng bh’rợ đươi dua bh’nơơn vêêl đong, p’têêt lâng pa dưr tr’mông tr’meh cơnh lâng zư đơc c’leh văn hóa. Đhị bh’rợ live stream n’nâu, azi rơơm kiêng đơơng tươc apêê bh’rợ bơơn năl liêm pr’hay”.

Đh’rưah lâng bh’nơơn thủ công, bh’rợ livestream dzợ xay truih pa căh ch’na đh’năh âng đha nuôr lâng pr’đhang du lịch vêêl bhươl Tơng Jú. Cơnh lâng pr’đhang n’nâu, t’mooi năc choom lươt la lêy prang vêêl, chơơc bơơn nưal bh’rợ âng đha nuôr, cha đăh ch’na, bơơn năl pr’ăt tr’mông, ăt bhrợ lâng đha nuôr.

Pr’căn H Yam B.Krông, trưởng c’bhuh du lịch vêêl bhươl Tơng Jú, phường Ea Kao, tỉnh Đắk Lắk xay moon, pr’đhang du lịch vêêl bhươl bhrợ t’vaih c’lâng t’mêê ha đha nuôr bêl n’jưah pa dưr pr’ăt tr’mông n’jưah zư đơc văn hóa.“Ting pâh du lịch đha nuôr vêy choom bhrợ bâc bh’rợ, ba bi cơnh choh bhơi r’veh, băn a tưch a đha, apêê bh’nơơn âng đha nuôr bhrợ t’vaih pr’đơợ đươi dua đhị đay ăt ma mông, năc đoo râu choom hơnh deh. Tu cơnh đêêc, bêl du lịch pa dưr coh vêêl đong phừng Ea Kao năc c’la cu đh’rưah lâng đha nuôr pa bhlâng bhui har, đoọng vêy c’lâng bhrợ bhr’lâ pr’ăt tr’mông zâp t’ngay âng đay ting t’ngay ting liêm choom lâh. Lâh đhị đêêc năc đh’rưah zư đơc văn hóa âng vêêl đong”.

Bh’rợ xa nay livestream đhị phường Ea Kao pa căh ghit cơnh chính quyền vêêl đong ting zooi đh’rưah lâng đha nuôr coh cr’chăl chuyển đổi số, p’têêt zư đơc văn hóa lâng xay pa căh pa dưr du lịch. Nâu đoo năc muy coh bâc pr’đhang liêm ghit xooc bơơn xay bhrợ đhị Đắk Lắk.

Đh’rưah lâng apêê pr’đhang coh cơ sở, chuyển đổi số coh bh’rợ văn hóa xooc bơơn tỉnh Đắk Lắk xay bhrợ đh’rưah coh prang ngành. Đhị Bảo tàng Đắk Lắk, bh’rợ số hóa k’kir âi bơơn xơợng bhrợ coh bâc c’moo, cơnh lâng đươi dua apêê công nghệ 3D, AR, VR coh ra pă pa căh lâng thuyết minh. T’cooh Trần Quang Năm, Phó Giám đốc Bảo tàng Đắk Lắk đoọng năl, bh’rợ đươi dua công nghệ số âi bơơn pa dưr coh bh’rợ k’rong zư đơc, pac lêy lâng chơơih pay k’kir, bha ar pa tơ đươi dua ha pêê chuyên đề ra pă pa căh. Đh’rưah lâng chroi đoọng ha dưr dal chất lượng dịch vụ thuyết minh, công cơnh pr’dưr pr’dzoọng lâng chr’năp âng Bảo tàng Đắk Lắk cơnh lâng t’mooi lươt la lêy ch pr’đơợ chuyển đổi số xooc đâu:“Bảo tàng âi số hóa đợ k’kir, số hóa apêê đhr’niêng bh’rợ, đhr’niêng  bh’rợ ty đanh âng apêê acôn coh đhị vêêl đong tỉnh. Đươi dua apêê công nghệ AR, VR đoọng vêy râu prá xay bhlưa t’mooi lâng apêê chr’năp k’kir văn hóa âng tỉnh Đắk Lắk”.

Tươc đâu, cơ sở dữ liệu số bhrợ ha thuyết minh tự động âi bơơn bhrợ pa dưr đhị 3 k’kir lịch sử k’tiêc k’ruung coh vêêl đong tỉnh Đắk Lắk, pa zêng Đong dal Buôn Ma Thuột, Biệt điện Bảo Đại lâng Đình Lạc Giao. Apêê dữ liệu ooy lịch sử k’kir, pr’dưr pr’dzoọng, bản đồ, bha ar pa tơ, video, đhr’niêng bh’rợ ty đanh bơơn số hóa, bhrợ t’vaih pr’đơợ ha bh’rợ pa dưr apêê bh’nơơn du lịch vêy c’lâng đhộ bhưah. Công nghệ thông tin công bơơn đươi dua cơnh muy pr’đươi bha lâng coh xay pa căh văn hóa p’têêt lâng du lịch. Cr’liêng xa nay xay truih bơơn bhrợ bâc cơnh đhị apêê pr’đơợ số, zooi bhrợ t’bhưah pr’đơợ bơơn đươi dua âng đha nuôr.

Ting t’cooh Trần Hồng Tiến, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao lâng Du lịch tỉnh Đắk Lắk, chuyển đổi số tr’nơơp âi bhrợ t’vaih tr’xăl liêm coh prang ngành.“Tr’nơơp bh’rợ chuyển đổi số âng ngành công âi vêy đợ bhr’dzang dưr k’rơ. Azi âi bhrợ bâc lớp pa choom đoọng, đươi dua công nghệ ha cán bộ công chức coh prang ngành công cơnh ha cán bộ công chức âng phòng văn hóa xã hội âng apêê chr’val, phường. Pa zum lâng apêê doanh nghiệp công nghệ, bhrợ pa dưr kế hoạch, xay bhrợ muy bơr cr’liêng xa nay crêê tươc bh’rợ chuyển đổi số âng ngành, cơnh năc đươi dua ooy chuyển đổi số coh bh’rợ k’kir, du lịch, thể thao công cơnh coh apêê bh’rợ văn hóa”.

Chuyển đổi số xooc bhrợ t’vaih p’xoọng zr’lụ đoọng văn hóa  dưr vaih ghit lâh coh pr’ăt tr’mông zâp t’ngay đhị Đắk Lắk. Đhị đêec chroi đoọng bhrợ băr dzang chr’năp văn hóa, bhrợ t’bhưah pr’đơợ pa dưr c’lâng bhrợ cha ha đha nuôr lâng c’lâng lươt nhâm mâng ha du lịch vêêl đong coh cr’chăl t’mêê./.

ĐẮK LẮK ĐẨY MẠNH CHUYỂN ĐỔI SỐ, LAN TỎA GIÁ TRỊ VĂN HÓA – DU LỊCH

Tận dụng công nghệ số trong bảo tồn di sản, quảng bá sản phẩm và kết nối du lịch, Đắk Lắk đang từng bước tạo chuyển biến trong cách tiếp cận văn hóa. Thông qua các nền tảng số, không gian văn hóa truyền thống được mở rộng đến gần hơn với công chúng, góp phần đổi mới công tác quảng bá và thúc đẩy du lịch phát triển.

Trung tuần tháng 1 vừa qua, UBND phường Ea Kao, tỉnh Đắk Lắk tổ chức chương trình livestream với chủ đề “Buôn Tơng Jŭ, Ea Kao xin chào”, phát trực tiếp trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, Zalo OA, TikTok. Trong hơn một giờ đồng hồ, cảnh quan thiên nhiên, không gian sinh hoạt văn hóa và đời sống lao động, sản xuất của bà con người Ê Đê được giới thiệu trực tiếp tới đông đảo khán giả.

Trong chương trình, các sản phẩm thổ cẩm truyền thống dệt thủ công của người Ê Đê đã được quảng bá, từ trang phục nam, nữ, trang phục trẻ em, áo dài, váy dạ hội thổ cẩm đến cà vạt, khăn trải bàn và các mẫu thiết kế cách tân. Mỗi sản phẩm đều được giới thiệu cụ thể về hoa văn, chất liệu, quy trình sản xuất và ý nghĩa văn hóa gắn với đời sống cộng đồng.

Theo ông Trần Công Hữu, Phó Chủ tịch UBND phường Ea Kao, cách làm này không chỉ nhằm cụ thể hóa Nghị quyết 57 mà còn tạo bước chuyển trong tư duy quảng bá và tiêu thụ sản phẩm địa phương.“Chương trình live stream mang tính chất dẫn dắt hợp tác xã dệt thổ cẩm Tơng Bông nói riêng và các đơn vị doanh nghiệp trên địa bàn phường nói chung phát triển kinh tế số trong thời gian tới. Chương trình không chỉ giới thiệu các giá trị truyền thống, không gian sinh hoạt, lao động sản xuất của người Ê Đê mà còn góp phần thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm địa phương, gắn phát triển kinh tế với bảo tồn bản sắc văn hóa. Thông qua hình thức live stream này, chúng tôi mong muốn mang đến những trải nghiệm gần gũi, sinh động và giàu cảm xúc”.

Cùng với sản phẩm thủ công, chương trình livestream còn giới thiệu ẩm thực truyền thống và mô hình du lịch cộng đồng buôn Tơng Jŭ. Với mô hình này, du khách có thể tham quan không gian buôn làng, tìm hiểu nghề truyền thống, thưởng thức ẩm thực, trải nghiệm đời sống, sinh hoạt cùng người dân.

Bà H Yam B.Krông, trưởng nhóm du lịch cộng đồng buôn Tơng Jŭ, phường Ea Kao, tỉnh Đắk Lắk chia sẻ, mô hình du lịch cộng đồng mở ra hướng đi mới cho người dân khi vừa phát triển kinh tế vừa bảo tồn văn hóa.“Tham gia du lịch bà con có thể làm nhiều việc, ví dụ như là trồng rau, chăn nuôi, trồng trọt, các sản phẩm của bà con làm ra được tiêu thụ tại nơi mình sinh sống, đó là điều đáng mừng. Cho nên khi du lịch phát triển ở địa bàn phường Ea Kao thì bản thân tôi cùng với bà con rất là vui mừng, để có hướng cải thiện cuộc sống hàng ngày của mình ngày càng tốt hơn. Bên cạnh đó là cùng lưu giữ văn hóa của địa phương”.

Chương trình livestream tại phường Ea Kao thể hiện rõ cách chính quyền địa phương đồng hành cùng người dân trong quá trình chuyển đổi số, gắn bảo tồn văn hóa với quảng bá và phát triển du lịch. Đây là một trong những mô hình cụ thể đang được triển khai tại Đắk Lắk.

Cùng với các mô hình ở cơ sở, chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa đang được tỉnh Đắk Lắk triển khai đồng bộ trên phạm vi toàn ngành. Tại Bảo tàng Đắk Lắk, công tác số hóa di sản đã được thực hiện trong nhiều năm, với việc ứng dụng các công nghệ 3D, AR, VR trong trưng bày và thuyết minh. Ông Trần Quang Năm, Phó Giám đốc Bảo tàng Đắk Lắk cho biết, việc ứng dụng công nghệ số đã phát huy hiệu quả trong công tác sưu tầm, phân loại và lựa chọn hiện vật, tư liệu phục vụ các chuyên đề trưng bày. Đồng thời góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ thuyết minh, cũng như hình ảnh và giá trị của Bảo tàng Đắk Lắk đối với khách tham quan trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay.“Bảo tàng đã số hóa hiện vật vật thể, số hóa các nghi thức, nghi lễ, lễ hội dân gian truyền thống của các dân tộc trên địa bàn tỉnh. Sử dụng các công nghệ AR, VR để có sự tương tác, trải nghiệm giữa du khách với các giá trị di sản văn hóa truyền thống của tỉnh Đắk Lắk”.

Đến nay, cơ sở dữ liệu số phục vụ thuyết minh tự động đã được xây dựng tại 3 di tích lịch sử quốc gia trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk, gồm Nhà đày Buôn Ma Thuột, Biệt điện Bảo Đại và Đình Lạc Giao. Các dữ liệu về lịch sử di tích, hình ảnh, bản đồ, tư liệu, video, nghi lễ truyền thống được số hóa, tạo nền tảng cho việc phát triển các sản phẩm du lịch có chiều sâu. Công nghệ thông tin cũng được sử dụng như một công cụ chủ lực trong quảng bá văn hóa gắn với du lịch. Nội dung truyền thông được đa dạng hóa trên các nền tảng số, giúp mở rộng khả năng tiếp cận của công chúng.

Theo ông Trần Hồng Tiến, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk, chuyển đổi số bước đầu đã tạo chuyển biến trong toàn ngành.“Bước đầu công tác chuyển đổi số của ngành cũng đã có những bước tiến triển. Chúng tôi đã tổ chức rất nhiều lớp tập huấn, ứng dụng công nghệ cho cán bộ công chức trong toàn ngành cũng như cho cán bộ công chức của phòng văn hóa xã hội của các xã, phường. Phối hợp với các doanh nghiệp công nghệ, xây dựng kế hoạch, triển khai một số nội dung liên quan đến công tác chuyển đổi số của ngành, như là ứng dụng về chuyển đổi số trong lĩnh vực di sản, du lịch, thể thao cũng như là trong các hoạt động văn hóa”.

Chuyển đổi số đang tạo thêm không gian để văn hóa hiện diện rõ nét hơn trong đời sống thường nhật ở Đắk Lắk. Qua đó góp phần lan tỏa giá trị văn hóa, mở rộng cơ hội phát triển sinh kế cho người dân và định hình hướng đi bền vững cho du lịch địa phương trong giai đoạn mới./.