Bêl dzợ mamông, Chủ tịch Hồ Chí Minh k’rang bấc pa bhlâng ooy xa nay bh’rợ acoon coh, bh’rợ tr’nêng acoon coh lâng đhanuôr pazêng acoon coh Việt Nam. Cr’noọ cr’niêng lâng loom luônh âng Ava Hồ năc vêy c’rơ pa hêl ga măc chr’năp pa bhlâng lâng đhanuôr pazêng acoon coh. Tu cơnh đêêc, coh pazêng râu xa nay, bh’rợ tr’nêng, đhanuôr pazêng acoon coh zêng xay truih tước ooy Chủ tịch Hồ Chí Minh lâng loom chăp pa bhlâng.

T’cooh Hồ Văn Ny, bêl ahay bhrợ Chủ tịch Uỷ ban nhân dân chr’hoong Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam, prá: “L’lăm ahay, đhanuôr pazêng acoon coh Xê Đăng, Cor, Ca Dong… căh vêy tô, muy prá, ta đang đhơ nớc a năm. Xâng Đài P’rá Việt Nam, đhanuôr n’năl vêy Ava Hồ Tu Ava buôn prá xay coh Đài P’rá Việt Nam, tu cơnh đêêc năc đhanuôr pay tô Hồ bhrợ tô âng đay. Vêy Ava Hồ năc vêy k’tiếc k’ruung. K’coon ch’chau đay năc t’bhlâng học ta béch, bhrợ pa dưr k’tiếc k’ruung k’bhộ k’van, ga mắc k’rơ.”

Tô Hồ vêy đhanuôr acoon coh ắt mamông truih da ding k’coong Trường Sơn, cơnh: Nghệ An, Thừa Thiên Huế, Quảng Nam, Quảng Ngãi… đươi bhrợ tô âng đay. Đhanuôr pazêng acoon coh đhị da ding k’coong Quảng Nam, cơnh: Cơ Tu, Ca Dong, Cor, Xê Đăng, Bh’noong…. Công pay tô Hồ bhrợ tô gố, pr’loọng đong âng đay lâng cơnh đêêc năc cơnh ng’chăp hay g’lêêh c’rơ âng Chủ tịch Hồ Chí Minh. Anoo Lê Minh Thắng, Trưởng phòng Acoon coh chr’hoong Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam, prá: “Năc zêng đhanuôr coh chr’hoong Nam Trà My ng’moon la lay lâng đhanuôr coh pazêng chr’hoong n’lơơng coh tỉnh, k’dâng 85% đhanuôr Nam Trà My, đươi tô Hồ, Trà Cang, Trà Linh, Trà Don… chr’val hân đoo công vêy bấc manuyh đươi tô Hồ. Mót ooy đong hân đoo công vêy cha nụp, tr’ngâl Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đong z’zăng k’van năc vêy tượng Ava Hồ, đong căh lâh năc vêy t’clăh cha nụp Ava Hồ.”

Zập c’moo, đoo bêl Tết tước Ha pruốt chô, công cơnh coh pazêng t’ngay bhiệc bhan ga măc âng acoon manuyh, pa bhlâng năc t’ngay Tết Độc lập (Quốc khánh 2/9), đhanuôr pazêng acoon coh đươi tô Hồ năc bắt hương đoọng hay tước ooy Chủ tịch Hồ Chí Minh công cơnh g’lêêh c’rơ âng Đoo đoọng ha acoon manuyh, k’tiếc k’ruung. Coh da dul âng đhanuôr Quảng Nam, râu mâng loom ooy Đảng, râu chăp dêr ooy Chủ tịch Hồ Chí Minh năc ga măc k’rơ pa bhlâng, căh choom bil.

T’cooh Hồ Văn Đề, đhanuôr Bh’noong ắt coh chr’val Trà Leng, chr’hoong Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam xay truih: “Tơợ bêl ahay tước nâu cơy, đhanuôr bhui har đươi tô Hồ. K’conh cu công đươi tô Hồ tu chăp hơnh Đảng, Nhà nước, Ava Hồ ơy k’đhơợng xay bhrợ pa dưr k’tiếc k’ruung, nhâm mâng đoọng ha đhanuôr vêy pr’ắt tr’mông k’bhộ ngăn.”

Coh Di chúc, Chủ tịch Hồ Chí Minh p’too pa choom “Đhanuôr Việt Nam coh xuôi công cơnh coh da ding k’coong, năc bấc n’lang n’nâu ơy lum zr’năh k’đhap, crêê chế độ phong kiến lâng c’bhuh thực dân z’năh, ting n’năc ắt coh bấc c’moo chiến tranh. Hân đhơ cơnh đêêc, đhanuôr Việt Nam anh hùng pa bhlâng, grơơ nhool, zay ta béch”. Xay bhrợ cơnh p’too pa choom âng Chủ tịch Hồ Chí Minh, đhanuôr pazêng acoon coh đhị tỉnh Quảng Nam ta luôn đoàn kết, z’lâh zr’năh k’đhap, t’bhlâng pa bhrợ, pa dưr pr’ắt tr’mông. Apêê đoo pr’too, pr’choom “Học tập lâng ting xay bhrợ cơnh pr’ắt bh’rợ âng Ava Hồ” đoọng bhrợ pa dưr bhươl cr’noon k’bhộ ngăn, bhui har, k’van k’bhộ liêm pr’hay, crêê năc manuyh tr’haanh đươi tô Hồ.

Anoo Hồ Văn Huân, đhanuôr Xê Đăng, ắt coh Trà Mai, chr’hoong Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam, prá xay: “Ha dang căh vêy Ava Hồ năc căh vêy muy k’tiếc k’ruung Việt Nam độc lập, têêm ngăn, đhanuôr k’bhộ ngăn, bhui har. Ađay năc k’coon ch’chau âng Ava Hồ năc t’bhlâng học hành, đhanui tr’út, học tập xay bhrợ cơnh pr’ắt bh’rợ âng Chủ tịch Hồ Chí Minh. Bêl ahay, a bhướp dích, k’conh k’căn đươi tô Hồ ting Cách mạng, vêy Nhà nước cher đoọng huân chương kháng chiến hạng nhì. Acu bhui har tu c’la cu đươi tô Hồ, năc k’coon ch’chau âng Ava Hồ. Bơơn đươi tô Hồ, coh ha y chroo k’coon ch’chau âng đay công đươi tô Hồ, chr’năp ga măc pa bhlâng.”

Bh’rợ đớc đhơ nớc, tô gố k’coon ch’chau ting tô Hồ năc râu la liêm pr’hay văn hoá anag đhanuôr pazêng acoon coh đhị tỉnh Quảng Nam moon la lay, đhanuôr pazêng acoon coh Việt Nam moon zazum. Đhanuôr pazêng acoon coh đhị tỉnh Quảng Nam bêl đâu lâng pazêng lang ha y chroo năc dzợ muy loom ting Đảng, ting Chủ tịch Hồ Chí Minh. Chủ tịch Hồ Chí Minh căh dzợ, năc Ađoo dzợ ắt đhậu coh loom đhanuôr Việt Nam./.

Đồng bào các dân tộc tỉnh Quảng Nam tự hào mang họ Hồ

Đối với mỗi người dân Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh là lãnh tụ vĩ đại, dành trọn cuộc đời cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước. Tỏ lòng kính yêu, biết ơn và nhớ thương Chủ tịch Hồ Chí Minh, đồng bào các dân tộc ở nhiều địa phương, trong đó có tỉnh Quảng Nam, đã tự nguyện mang họ Hồ.

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành sự quan tâm đặc biệt đến vấn đề dân tộc, công tác dân tộc và đồng bào các dân tộc Việt Nam. Tình cảm và tấm lòng của Người có sức động viên to lớn đối với đồng bào các dân tộc. Vì thế, trong mỗi câu chuyện, việc làm, đồng bào dân tộc thiểu số đều nhắc đến Chủ tịch Hồ Chí Minh với lòng thành kính, ngưỡng mộ. Ông Hồ Văn Ny, nguyên Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam, cho biết: "Trước đây, bà con các dân tộc Xê Đăng, Cor, Ca Dong… chưa có họ, chỉ nói, gọi tên nhau thôi. Nghe Đài Tiếng nói Việt Nam, bà con biết có Bác Hồ vì Người hay nói trên Đài Tiếng nói Việt Nam nên bà con lấy họ Hồ làm họ của mình. Có Bác Hồ mới có đất nước. Con cháu mình phải học giỏi, xây dựng đất nước giàu đẹp."

Họ Hồ được đồng bào các dân tộc sinh sống dọc theo dãy núi Trường Sơn, như: Nghệ An, Thừa Thiên Huế, Quảng Nam, Quảng Ngãi… sử dụng làm họ của mình. Đồng bào các dân tộc thiểu số ở vùng cao Quảng Nam, như: Cơ Tu, Ca Dong, Cor, Xê Đăng, Bh'noong… cũng lấy họ Hồ làm họ tộc, gia đình của mình và coi là cách tri ân, ghi nhớ công lao đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh. Anh Lê Minh Thắng, Trưởng phòng Dân tộc huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam, cho biết: "Hầu như toàn bộ bà con huyện Nam Trà My nói riêng và bà con ở các huyện khác trong tỉnh, khoảng 85% dân số Nam Trà My, mang họ Hồ. Trà Cang, Trà Linh, Trà Don… xã nào cũng có nhiều người mang họ Hồ. Vào nhà nào cũng có ảnh, tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh. Nhà có điều kiện thì có tượng Bác Hồ, nhà không có điều kiện thì có tấm ảnh Người."

Hằng năm, mỗi khi Tết đến Xuân về, cũng như các ngày lễ lớn của dân tộc, đặc biệt là ngày Tết Độc lập (Quốc khánh 2/9), đồng bào các dân tộc mang họ Hồ lại thắp hương để tưởng nhớ đến Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng như công lao của Người đối với dân tộc, đất nước. Trong trái tim người dân Quảng Nam, niềm tin với Đảng, tình yêu dành cho Chủ tịch Hồ Chí Minh là bất diệt. Ông Hồ Văn Đề, dân tộc Bh'noong ở xã Trà Leng, huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam, kể: "Từ xưa đến nay, người dân tự hào mang họ Hồ. Bố tôi cũng mang họ Hồ vì nhớ ơn Đảng, Nhà nước. Bác Hồ đã lãnh đạo xây dựng đất nước, đảm bảo cho nhân dân có cuộc sống ấm no."

Trong Di chúc, Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn “Nhân dân Việt Nam ở miền xuôi cũng như ở miền núi, đã bao đời chịu đựng gian khổ, bị chế độ phong kiến và thực dân áp bức bóc lột, lại kinh qua nhiều năm chiến tranh. Tuy vậy, nhân dân Việt Nam rất anh hùng, dũng cảm, hăng hái, cần cù”. Thực hiện lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đồng bào các dân tộc ở tỉnh Quảng Nam luôn đoàn kết, vượt khó vươn lên, ra sức thi đua lao động sản xuất, phát triển kinh tế. Họ khuyên bảo nhau “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” để xây dựng buôn làng yên ấm, hạnh phúc, quê hương giàu đẹp, xứng đáng là những người vinh dự mang họ Hồ.

Anh Hồ Văn Huân, dân tộc Xê Đăng ở xã Trà Mai, huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam, cho biết: "Nếu không có Bác Hồ thì không có một nước Việt Nam độc lập, hòa bình, bà con ấm no, hạnh phúc. Mình đã là con cháu Bác Hồ rồi thì phải học hành chăm ngoan, học tập làm theo gương Chủ tịch Hồ Chí Minh. Xưa kia, ông bà, bố mẹ mang họ Hồ theo Cách mạng, được Nhà nước phong tặng huân chương kháng chiến hạng nhì. Tôi rất vui vì bản thân mình mang họ Hồ, là con cháu Bác Hồ. Được mang họ Hồ, sau này con cháu của mình cũng được mang họ Hồ, rất tự hào."

Việc đặt tên con cháu theo họ Hồ là nét đẹp văn hóa của đồng bào các dân tộc ở tỉnh Quảng Nam nói riêng, đồng bào các dân tộc Việt Nam nói chung. Đồng bào các dân tộc ở tỉnh Quảng Nam hôm nay và các thế hệ mai sau vẫn nguyện một lòng theo Đảng, theo Chủ tịch Hồ Chí Minh. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đi xa, nhưng Người vẫn sống mãi trong lòng người dân Việt Nam./.