Bâc pr’loọng đong cha Tết coh apêê đhr’nong đong t’mêê, doó dzợ ăt k’rang k’pân đong ha ruôi t’răh. Đhị ch’hêêr đong t’mêê, pô xooc chơh liêm, pa căh muy hân noo ha pruôt ngăn.

Đhr’nông đông k’tứi âng pr’loọng đông pr’căn Đinh Thị Huệ, coh chr’val Kim Điền, tỉnh Quảng Trị t’mêê bhrợ liêm xang lăm Tết. Z’đêr đông dzợ đha hưm âng vôi, tr’nớt pa pan t’mêê, đông zr’nệê la liêm, năc zêng đợ râu âng bâc c’moo hanua pr’loọng đông t’cooh vêy pân k’noọ a’năm:“Chăp hơnh Đảng, Nhà nước, cấp chr’val, cấp tỉnh ơy đoọng ha zi đhr’nông đông têêm ngăn. K’noọ tươc Tết, vaih đông ăt t’meêe ngai cung bhui har”.

P’răng ha pruôt rơơc clá đhị apêê bh’bhung đong cha pợ lâng ngói t’mêê cha pợ xang âng đha nuôr Rục (ma nưih Chứt) coh chr’val Kim Phú, tỉnh Quảng Trị. Đha nuôr coh đâu âi vêy bâc ha dum bêch ngăn bêl đhí doó dzợ choom moot ooy bhlưa pr’naach, boo doó dzợ t’dzôh ooy đh’rơơng leh đong.

Năc đhêêng bơr pêê c’xêê l’lăm, 5 cha năc coh pr’loọng đong amoó Hồ Thị Xiên coh vêêl Mò O Ồ Ồ, chr’val Kim Phú, tỉnh Quảng Trị (chr’hoong Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình l’lăm ahay) dzợ ăt ma mông đhị đhr’nong đong n’loong đa đêng, t’răh ha ruôi, căh năl c’lâm đoo bêl. Tết n’nâu, pr’loọng đong amoó Xiên âi rooc moot chô ăt coh đhr’nong đong t’mêê nhâm mâng. Coh ch’hêêr đong, apêê ta la a jâu âi bơơn rao pa liêm, ra pă bọ liêm đoọng ra văng tôm bánh. Đhị ta pêêh oih t’mêê câm pa cat, đhr’nong đong t’mêê choh ngăn lâh zâp c’moo. Pr’loọng đong pr’căn Hồ Thị Xiên bhui har bêl g’luh tr’nơơp cha Tết coh đhr’nong đong nhâm mâng:“L’lăm ahay, pr’loọng đong cu ma mông coh đhr’nong dong zir xră, t’răh ha ruôi. Nâu câi, đươi vêy Đảng lâng Nhà nước k’rang zooi đoọng ha pr’loọng đong vêy đong t’mêê, azi pa bhlâng bhui har. C’moo đâu, azi âi vêy đhr’nong đong t’mêê đoọng cha Tết”.

Râu bhui har dưr bâc lâh lâng đha nuôr ma nưih Rục coh chr’val Kim Phú bêl bh’rợ xa nay “Ha pruôt Biên phòng – Ngăn loom đha nuôr vêêl” 2026 c’moo đâu chô lâng đha nuôr Rục Quảng Trị coh bêl đha nuôr t’mêê vêy vaih đợ đhr’nong đong t’mêê. Bh’rợ xa nay n’nâu pa đơp bâc hun pr’hêl Tết đhị pr’dhang bh’rợ “n’luung 0 đồng”, đơơng âng tươc hân noo ha pruôt ngăn lâh.

Tợơ xang bêl chô pa zưm tươc đâu, tỉnh Quảng Trị vêy vêêl đông bhưah liêm, bâc zr’lụ ta luôn ăt zâng hi lệêng tu boo đhí tuh bhlong. Ăt ma mung coh đông ta răh ha ruôi bhrợ bâc pr’loọng đha rưt, pr’loọng đông chính sách ăt k’rang. Xa nay bh’rợ t’bil lơi đông ta răh ha ruôi căh nặc mưy zooi đoọng đhị ăt, năc dzợ đhị zanươr, zooi đoọng đhanuôr k’rệêm loom têêm ngăn pr’ăt tr’mung.

T’cooh Thái Văn Chung, Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam chr’val Kim Phú, tỉnh Quảng Trị moon, lâh mơ zooi đoọng zên bhrợ đông t’mêê, chính quyền lâng zâp tổ chức vêêl đông cung zươc bơơn zâp đăh lêy zooi đoọng pa xoọng tơơm chr’noh, acoon m’ma zooi đhanuôr vêy pr’ăt tr’mung nhâm mâng lâh:“Bêl ahay, ăt ma mung coh đhr’nông đông zir hư, bêl Tết tươc lâng lâh mơ năc bêl boo đhí, plệêng cha cêêt đhanuôr lưm zr’năh bhlâng. Xang bêl t’bil lơi đông ta răh ha ruôi ting Đề án âng Chính phủ, đhanuôr bhui har bhlâng”.

Tợơ zên zooi đoọng âng Nhà nước, râu pa zưm têy âng Mặt trận Tổ quốc, zâp đoàn thể, apêê vũ trang, doanh nghiệp lâng đhanuôr, k’ha riêng đhr’nông đông t’mêê ơy bhrợ pa dưr đhị zâp prang vêêl đông coh tỉnh Quảng Trị. Zâp đhr’nông đông năc mưy xa nay bh’rợ liêm ta nih, mưy hân noo ha pruôt chô đơơh.

Bâc c’moo hanua, amoó Lê Thị Nga, ăt ma mung lâng k’coon coh vêê 5, chr’val Nam Trạch, tỉnh Quảng Trị ting ăt k’rang k’pân zâp bêl boo đhí chô. Đhr’nông đông n’long zir hư, zêng k’muôr boọm căh năl bêl ha rập, đợ bêl boo ngân apêê coon căn ma cr’ọp k’pân. Tết nâu, amoó lâng apêê k’coon bhui har vêy chô ăt đhị đông t’mêê. Lêy apêê k’coon tơt học bài coh cr’loọng k’tứi t’mêê sơn pa liêm, amoó Ngan hơnh deh zroọ đac măt. Amoó Lê Thị Nga moon: Tết nâu, apêê k’coon ơy vêy mưy đhị học tập liêm ghit, năc đoo cr’noọ cr’niêng âng pr’loọng đông ooy bâc c’moo đâu: “Bêl ahay, a’dich a’bhươp đợc đoọng đông ty hư cấp 4, bêl p’răng pưih, boo đhí zr’năh k’đhạp bhlâng, hi dưm boo đhí ting ăt rêên. Nâu cơy zâp cấp ngành bhrợ pr’đợơ zooi đoọng coon căn zi vêy đông ăt t’mêê, k’coon lươt học lâng chô vêy đhị ăt têêm ngăn”.

Ooy đợ đhr’nông đông t’mêê, ta pêêh oih dưr cat liêm, gọ bánh chưng dưr nặc đha hưm. Đợ râu xay moon chăp hơnh Đảng, Nhà nước liêm ta nih âng đhanuôr coh đâu năc đoo c’leh bh’rợ liêm ghit bhlâng đoọng ha râu chr’năp liêm âng xa nay bh’rợ t’bil lơi đông ta răh ha ruôi đoọng bhrợ pa dưr đông zư lêy râu tin đươi, đương rơơm.

T’cooh Trần Hữu Ninh, Phó Giám đốc Sở Dân tộc lâng Tôn giáo tỉnh Quảng Trị đoọng năl, Bh’rợ xa nay t’bil đong zir xrăh t’răh ha ruôi âi zooi lâh 5.400 đhr’nong đong t’mêê ha pr’loọng đha rưt, pr’loọng đong đăn đha rưt bơơn 100%. Tết nâu, đhanuôr ơy bơơn hơnh deh Tết ooy đợ đhr’nông đông t’mêê. Ting cơnh t’cooh Trần Hữu Ninh, nâu đoo năc pr’hêl chr’năp bhrợ liêm ghit c’lâng xa nay lêy chô ooy đhanuôr, bhrợ đoọng ha đhanuôr:“Âi bơơn k’rong moot bhrợ âng pa zêng hệ thống chính trị tơợ cấp tỉnh tươc câp chr’val. Bh’rợ k’rong apêê pr’đơợ coh xã hội tơợ apêê tổ chức, doanh nghiệp, đong liêm loom, apêê cha năc ma nưih đoọng bhrợ t’vaih p’xoọng pr’đơợ, đh’rưah lâng zên nhà nước đoọng choh bhrợ đong ăt nhâm mâng ha đha nuôr đha rưt. Xooc đâu, tỉnh âi bhrợ têng liêm xang cr’noọ xa nay t’bil đong zir xră, t’răh ha ruôi ha pr’loọng đha rưt, pr’loọng đăn đha rưt lâng ma nưih vêy c’rơ g’lêêh coh vêêl đong”.

Hân noo ha pruôt t’coọ p’loọng đhị zâp đông t’mêê. Ooy đâu, râu bhui har căt mưy ăt đhị râu liêm zâp đăh pr’đươi pr’dua, năc dzợ râu têêm ngăn ooy mưy đhr’nông đông nhâm mâng, Lâng bâc pr’loọng đông coh tỉnh Quảng Trị, nâu đoo năc hân noo ha pruôt tr’nơợp apêê hơnh deh Tết ooy đợ đhr’nông đông t’mêê, pa dưr râu cr’noọ cr’niêng ooy mưy pr’ăt tr’mung liêm choom lâh mơ./.

MÙA XUÂN ĐẦU TIÊN TRONG NHỮNG NGÔI NHÀ MỚI

Từ bản làng trên dãy Trường Sơn đến những làng quê vùng đồng bằng, ven biển ở tỉnh Quảng Trị, mùa xuân năm nay có nhiều niềm vui mới. Nhiều gia đình đã đón Tết trong những ngôi nhà mới, không còn nỗi lo nhà dột nát, sập đổ. Trước hiên nhà mới, hoa đang khoe sắc, báo hiệu một mùa xuân ấm.

 Ngôi nhà nhỏ của gia đình bà Đinh Thị Huệ, ở xã Kim Điền, tỉnh Quảng Trị vừa xây xong trước Tết. Tường nhà còn thơm mùi vôi vữa, bộ bàn ghế mới, gian bếp gọn gàng, đó là điều mà nhiều năm qua gia đình bà chỉ dám nghĩ đến trong mơ. “Cảm ơn Đảng, Nhà nước, cấp xã, cấp tỉnh đã cho chúng tôi căn nhà ấm áp và hạnh phúc. Sắp đến Tết rồi, có nhà mới nên ai cũng rất vui”.

Nắng xuân vàng nhạt chiếu trên những mái nhà bằng ngói mới lợp xong của đồng bào Rục (dân tộc Chứt) ở xã Kim Phú, tỉnh Quảng Trị. Đồng bào nơi đây đã có những đêm ngon giấc khi gió không thể lùa vào những khe cửa, mưa không thấm dột vào nhà.

Chỉ vài tháng trước, 5 người trong gia đình chị Hồ Thị Xiên, ở bản Mò O Ồ Ồ, xã Kim Phú, tỉnh Quảng Trị (huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình trước đây) còn trú ngụ trong căn nhà gỗ xập xệ, xiêu vẹo, có thể đổ sập bất cứ lúc nào. Tết này, gia đình chị Xiên đã dọn vào sống trong ngôi nhà mới kiên cố. Ngoài hiên nhà, mấy tàu lá dong đã được rửa sạch, xếp gọn để chuẩn bị gói bánh. Bên bếp lửa hồng vừa mới nhóm, căn nhà mới xây ấm áp hơn mọi năm. Gia đình bà Hồ Thị Xiên tràn ngập niềm vui khi lần đầu tiên đón Tết trong ngôi nhà vững chãi.“Trước đây, gia đình tôi sống trong ngôi nhà dột nát, hư hỏng. Bây giờ, nhờ Đảng và Nhà nước quan tâm hỗ trợ cho gia đình có nhà mới, chúng tôi rất phấn khởi. Năm nay, chúng tôi đã có căn nhà mới để đón Tết”.

Niềm vui nhân lên với bà con người Rục ở xã Kim Phú khi chương trình “Xuân Biên phòng - Ấm lòng dân bản” 2026 năm nay về với đồng bào Rục Quảng Trị trong lúc bà con vừa có những ngôi nhà mới. Chương trình này trao nhiều phần quà Tết thông qua mô hình “gian hàng 0 đồng”, mang đến mùa xuân ấm áp hơn.

Từ sau ngày sáp nhập đến nay, tỉnh Quảng Trị có địa bàn rộng, nhiều vùng thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai, bão lũ. Tình cảnh nhà tạm, nhà dột nát vẫn là nỗi lo thường trực của không ít hộ nghèo, gia đình chính sách. Chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát không chỉ là hỗ trợ chỗ ở mà còn là điểm tựa, giúp bà con yên tâm ổn định cuộc sống.

Ông Thái Văn Chung, Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã Kim Phú, tỉnh Quảng Trị cho rằng, ngoài hỗ trợ tiền làm nhà mới, chính quyền và các tổ chức ở địa phương cũng huy động các nguồn lực hỗ trợ thêm cây, con giống giúp đồng bào có sinh kế bền vững: “Trước đây, sinh sống trong những ngôi nhà tạm, nhà dột nát khi Tết đến và đặc biệt là khi mưa bão, trời lạnh rét bà con rất vất vả. Sau khi được xóa nhà tạm, nhà dột nát theo Đề án của Chính phủ, bà con rất vui mừng. Tết nay được ở trong ngôi nhà khang trang, ấm cúng, bà con rất phấn khởi”.

Từ nguồn hỗ trợ của Nhà nước, sự chung tay của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể, lực lượng vũ trang, doanh nghiệp và cộng đồng, hàng trăm ngôi nhà mới đã được dựng lên trên khắp các địa phương trong tỉnh Quảng Trị. Mỗi ngôi nhà là một câu chuyện nghĩa tình, một mùa xuân đến sớm.

Nhiều năm qua, chị Lê Thị Nga, mẹ đơn thân ở thôn 5, xã Nam Trạch, tỉnh Quảng Trị sống trong thấp thỏm, âu lo mỗi lần bão, lụt. Căn nhà gỗ cũ kỹ xập xệ, bị mối mọt ăn dần nguy cơ đổ sập bất cứ lúc nào, những đêm mưa gió mấy mẹ con nằm ôm nhau co ro, lo sợ.  Tết này, chị và các con rất vui mừng được dọn vào ngôi nhà mới. Nhìn những đứa con ngồi học bài trong căn phòng nhỏ vừa sơn xong, chị Nga mừng rơi nước mắt. Chị Lê Thị Nga tâm sự: Tết này, các con đã có một góc học tập kín đáo, đó là ước mơ của cả gia đình suốt nhiều năm nay:“Trước đây, ông bà để lại cho căn nhà cũ cấp 4, mùa nắng nóng, mùa mưa bão khó khăn, đêm hôm mưa gió (khóc nghẹn ngào). Giờ các cấp các ngành tạo điều kiện giúp cho mấy mẹ con tôi làm được ngôi nhà mới để ở, mưa gió không lo, con cái đi học về có chỗ ở đàng hoàng”.

Trong những căn nhà mới, bếp lửa hồng cháy đượm hơn, nồi bánh chưng tỏa mùi hương nếp mới.  Những lời nói cảm ơn Đảng, Nhà nước rất mộc mạc, chân thành của người dân nơi đây là minh chứng rõ nhất cho ý nghĩa của Chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát – xây nhà để giữ niềm tin, dựng mái ấm để vun bồi hy vọng.

Ông Trần Hữu Ninh, Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Quảng Trị cho biết, Chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát đã hỗ trợ hơn 5.400 ngôi nhà mới cho hộ nghèo, hộ cận nghèo đạt tỷ lệ 100%. Tết này, bà con đã được đón Tết trong những ngôi nhà mới. Theo ông Trần Hữu Ninh, đây là món quà ý nghĩa hiện thực hóa chủ trương hướng về nhân dân, phục vụ người dân:“Đã huy động sự vào cuộc của toàn bộ hệ thống chính trị từ cấp tỉnh đến cấp xã. Việc huy động các nguồn lực trong xã hội từ các tổ chức, doanh nghiệp, nhà hảo tâm, các cá nhân trong xã hội để tạo thêm nguồn lực, cùng với ngân sách nhà nước để xây dựng nhà ở kiên cố cho người nghèo. Hiện nay, tỉnh đã hoàn thành mục tiêu xóa nhà tạm, nhà dột nát cho hộ nghèo, hộ cận nghèo và người có công trên địa bàn”.

Mùa xuân gõ cửa từng ngôi nhà mới. Ở đó, niềm vui không nằm ở sự đủ đầy vật chất, mà ở cảm giác yên lành, ấm áp trong một ngôi nhà vững chãi. Với nhiều gia đình ở tỉnh Quảng Trị, đây là mùa xuân đầu tiên họ được đón Tết trong những ngôi nhà mới, thắp sáng niềm hy vọng về một cuộc đời tươi sáng hơn./.