Zập hân noo xơơt gooh tươc, r’bhâu pr’loọng đong đhanuôr đhị pazêng chr’val A Lưới 1 lâng A Lưới 4 năc k’rang ta bhúch đác đươi.

Đhanuôr coh cr’noon Ca Cú 2, chr’val A Lưới 1 tơợ đanh năc đươi đác vêy ta clang tơợ tọm đác. Coh hân noo boo, đác buôn t’căl t’cuốch đh’rưah lâng bấc lụ laách, hân noo xơớt goóh năc xrêết đác, vêy cr’chăl căh vêy đác đươi. Xoọc đâu, mơ 6 coh pazêng 19 bhươl cr’noon âng chr’val A Lưới 1 bơơn đươi đác ch’ngaách crêê cơnh, pazêng pr’loọng đong ha mơ dzợ năc dzợ đươi đác ma hooi căh cậ đác giếng. Amoó Nguyễn Thị Hồng Phượng, đhanuôr cr’noon Ca Cú 2 xay truih, tươc ooy hân noo ch’noọng bấc đác giếng lâng tọm đác zêng ma xrêết, đhanuôr căh ma đác đươi:“C’la cu công cơnh đhanuôr coh đâu rơơm kiêng zập cấp, zập ngành zooi bhrợ đoọng đác ch’ngaách, đoọng đhanuôr vêy zập đác đươi. Xoọc đâu, đác ma hooi bấc bêl căh nhâm mâng rau liêm crêê, ting n’năc ta luôn xrêêt đác”.

Đhr’năng ta bhúch đác đươi xoọc năc rau k’rang âng bấc pr’loọng đong đhanuôr đhị chr’val A Lưới 4. Tước ooy hân noo p’răng puyh, bấc giếng đác ma xrêết đác. T’cooh Nguyễn Hồng Hùng, đhanuôr chr’val A Lưới 4 k’rang bêl tước ooy hân noo ch’noọng, bấc giếng đác dưr xrêết, đhanuôr năc t’bhlâng chêêc lêy đác đươi dua coh zập t’ngay:“Đhanuôr bấc bhlâng căh ơy vêy đác ch’ngaách đươi dua, bấc bhlâng năc đươi đác ma hooi căh cậ giếng đác. Tươc ooy hana noo p’răng puyh năc đác dưr xrêết, bấc zr’lụ căh vêy đác đoọng đươi dua”.

Rau liêm choom âng đác đươi coh bấc chr’val da ding k’coong A Lưới, thành phố Huế công căh nhâm mâng. Bấc bhlâng pazêng công trình đác ma hooi coh xoọc đâu năc đhiệp vêy ta ra lóc lâng chuah, đhâl t’tứi bêl vêy ta ch’hooi ooy pazêng pr’loọng đong đhanuôr đươi dua. Xang pazêng g’luh boo tuh, bấc công trình dưr hư bấc, bhrợ t’vaih đhr’năng pa hooi đác công lum zr’năh k’đhap lâng đác căh lâh liêm ch’ngaach. Đhị chr’val A Lưới 4, xoọc vêy mơ lâh 600 coh pazêng lâh 2.700 pr’loọng đong bơơn đươi đác tơợ c’lang đác ch’hooi zazum, ha mơ dzợ năc đươi tơợ pazêng công trình đác ma hooi căh cậ ma clang ch’hooi đác tơợ tọm chô ooy đong.

T’cooh Nguyễn Tân, Bí thư Đảng uỷ chr’val A Lưới 4 prá xay, pazêng công trình xoọc đhiệp glặp đươi dua ha tr’nơơp a năm, căh ơy choom xăl pazêng pr’đươi ch’hooi đác zazum:“L’lăm ahay, vêy bấc xa nay bh’rợ zooi đác ch’ngaách năc bấc bhlâng năc đác ma hooi âng bhươl cr’noon k’đhơợng lêy. Vaih boo năc đác t’căl. Xoọc đâu coh vel đong vêy bơr công trình ch’hooi đác âng Công ty ch’hooi đác, năc đhiệp zập mơ 22% a năm đhanuôr bơơn đươi đác ch’ngaách, ha mơ dzợ k’nặ 80% năc dzợ đươi đác ma clang tơợ tọm”.

Lâng đhr’năng ta bhúch đác đươi dua vaih đanh đươnh, chính quyền vel đong ơy bấc chu ta đang moon zập cấp, zập ngành k’rong bhrợ ooy pr’đươi đác zazum đoọng ha zr’lụ da ding k’coong A Lưới. T’cooh Dương Quý Dương, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Ch’hooi đác Huế (HueWACO) prá xay, đơn vị xoọc k’rong đh’rưah lâng pazêng sở, ngành crêê tước bhrợ pa liêm bh’rợ k’rong bhrợ 2 dự án t’bấc c’lang ch’hooi đác tơợ pazêng chr’val A Lưới 1 lâng A Lưới 5 lâng đợ zên xay moon đớc k’dâng 70 tỷ đồng. Ting cơnh t’cooh Dương, bêl pazêng dự án n’nâu vêy ta bhrợ liêm xang, đợ manuyh bơơn đươi dua đác ch’ngaách đhị pazêng chr’val n’nâu năc bơơn lâh 83%, ting bhr’lậ đhr’năng ta bhúch đác đươi dưr vaih đanh đươnh coh bấc c’moo ahay:“Crêê tước ooy zr’lụ ch’hooi đác coh pazêng chr’val A Lưới, công ty công đơơh loon bhrợ bhiệc lâng Sở Xây dựng, sở Tài chính đoọng đơơh vêy bh’rợ bhr’lậ pa liêm bh’rợ, pa bhlâng năc ooy zên prặ bhrợ têng. Xay moon đợ bấc âng zên ng’đươi bêl bhrợ têng, zên âng Công ty cổ phần Ch’hooi đác Huế lâng zên âng ngân sách đoọng vêy bh’rợ xay bhrợ liêm choom lâh mơ dự án coh cr’chăl ha y”./.

HUẾ: VÙNG CAO A LƯỚI THIẾU NƯỚC SẠCH

Nắng nóng kéo dài, nhiều khe suối ở vùng cao A Lưới, thành phố Huế dần khô cạn, những bể chứa nước của người dân cũng ngày một vơi đi. Mỗi mùa khô tới, hàng ngàn hộ dân tại các xã A Lưới 1 và A Lưới 4 lại lo thiếu nước sinh hoạt.

Người dân thôn Ca Cú 2, xã A Lưới 1 lâu nay sử dụng đường ống dẫn nước tự chảy từ các khe suối đầu nguồn về sinh hoạt. Vào mùa mưa, nước thường đục ngầu lẫn bùn đất, mùa khô lại thiếu nước, có thời điểm không đủ dùng. Hiện, chỉ có 6 trong số 19 thôn của xã A Lưới 1 được sử dụng nguồn nước sạch hợp vệ sinh, các hộ dân còn lại vẫn phụ thuộc vào nước tự chảy hoặc nước giếng đào. Chị Nguyễn Thị Hồng Phượng, người dân thôn Ca Cú 2 than phiền, cứ vào mùa hè nhiều giếng đào và khe suối khô kiệt, người dân thiếu nước sinh hoạt:"Cá nhân em cũng như bà con trong thôn rất mong các cấp, các ngành quan tâm đầu tư nước sạch để người dân có đủ nước sinh hoạt. Hiện nay, nguồn nước tự chảy nhiều khi không bảo đảm an toàn, lại thường xuyên thiếu nước."

Tình trạng thiếu nước sinh hoạt cũng đang là nỗi lo của nhiều hộ dân tại xã A Lưới 4. Vào mùa nắng nóng, nhiều giếng đào cạn nước. Ông Nguyễn Hồng Hùng, người dân xã A Lưới 4 lo lắng khi vào mùa khô, nhiều giếng cạn trơ đáy, người dân phải chật vật tìm nguồn nước phục vụ sinh hoạt hằng ngày."Người dân đa số chưa có nguồn nước sạch, chủ yếu sử dụng nước tự chảy hoặc nước giếng tự đào. Vào mùa nắng thì giếng cạn, nhiều nơi không còn nước để sử dụng."

Chất lượng nguồn nước sinh hoạt ở nhiều xã vùng cao A Lưới, thành phố Huế cũng không đảm bảo. Phần lớn các công trình nước tự chảy hiện nay chỉ được lọc thô bằng cát, sỏi trước khi đưa đến các hộ dân sử dụng. Sau các đợt mưa lũ, nhiều công trình bị hư hỏng gây gián đoạn việc cấp nước và gia tăng nguy cơ mất an toàn vệ sinh. Tại xã A Lưới 4, hiện chỉ có hơn 600 trong tổng số hơn 2.700 hộ dân được sử dụng nước từ hệ thống cấp nước tập trung, số còn lại  sử dụng nước từ các công trình tự chảy hoặc tự dẫn nước từ khe suối về nhà.

Ông Nguyễn Tân, Bí thư Đảng ủy xã A Lưới 4 cho biết, các công trình hiện có chỉ đáp ứng nhu cầu trước mắt, chưa thể thay thế hệ thống cấp nước sạch tập trung."Trước đây có nhiều chương trình hỗ trợ nước sinh hoạt nhưng chủ yếu là nước tự chảy do cộng đồng quản lý. Mưa xuống thì nước đục ngầu. Hiện nay trên địa bàn chỉ có hai công trình cấp nước của Công ty cấp nước, mới đáp ứng được khoảng 22% dân số sử dụng nước sạch, còn gần 80% vẫn dùng nước tự chảy."

Trước thực trạng thiếu nước sinh hoạt kéo dài, chính quyền địa phương đã nhiều lần kiến nghị các cấp, ngành sớm quan tâm đầu tư hệ thống cấp nước tập trung cho khu vực miền núi A Lưới. Ông Dương Quý Dương, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Cấp nước Huế (HueWACO) cho biết, đơn vị đang phối hợp với các sở, ngành liên quan hoàn thiện phương án đầu tư 2 dự án mở rộng mạng lưới cấp nước từ các xã A Lưới 1 đến A Lưới 5 với tổng kinh phí dự kiến khoảng 70 tỷ đồng. Theo ông Dương, khi các dự án hoàn thành, tỷ lệ người dân được sử dụng nước sạch tại các xã này sẽ đạt hơn 83%, góp phần giải quyết căn bản tình trạng thiếu nước sạch kéo dài nhiều năm qua."Liên quan đến vùng cấp nước ở các xã A Lưới, công ty cũng rất chủ động làm việc với Sở Xây dựng, sở Tài chính để sớm có điểu chỉnh phương án, nhất là vấn đề về mặt nguồn vốn. Xác định quy mô nguồn vốn, nguồn vốn của HueWACO và nguồn vốn của ngân sách để  có bước thực hiện triển khai một cách cụ thể dự án trong thời gian tới."/.