Thủ tướng Lê Minh Hưng moon, Dự thảo Luật k’tiêc k’bunh bhr’lậ bêl đâu quy định pac lêy đợ k’tiêc ơy vêy tr’xăl liêm choom, căh vêy quy định liêm ghit bhlâng zâp râu k’tiêc năc lêy pac bhrợ vaih pêê c’bhuh bha lâng pa zêng: K’tiêc nông nghiệp, k’tiêc phi nông nghiệp lâng k’tiêc k’rong đợc pa dưr pa xơc. Bhiệc nâu, căh mưy bhrợ đoọng ha cr’noọ bh’rợ lêy bhrợ năc dzợ đoọng ha k’đhơợng zư nhà nước đăh k’tiêc cơnh pay pa chô k’tiêc, zên vặ k’tiêc, xăl cr’noọ bh’rợ đươi dua k’tiêc, cung cơnh zên đươi dua k’tiêc, zên vặ k’tiêc lâng đoọng bha ar chứng nhận quyền đươi dua k’tiêc.

Đăh lêy chroot zên, zooi đoọng lâng đhăm k’tiêc t’mêê, Thủ tướng moon ghit cr’noọ bh’rợ xăl tơợ chroot zên pr’đươi cr’van ta pay pa chô dzang ooy bhrợ pa dưr pr’ăt tr’mung ha đhanuôr bêl Nhà nước pay pa chô k’tiêc:“Dự thảo luật quy định, manưih vêy k’tiêc pay pa chô bơơn ta đoọng lâng k’tiêc vêy tr’cơnh cr’noọ đươi dua lâng cr’noọ pay pa chô k’tiêc lơơng, đông ăt căh cậ chroot đoọng lâng zên. Râu bơr năc vêy t’đui đoọng đhăm k’tiêc ăt t’mêê đhị đêêc lâng zâp dự án đô thị. Râu pêê năc vêy tr’xăl k’tiêc pay pa chô dzang ooy k’tiêc lơơng âng đay đươi dua coh vêêl đông chr’val đhị vêy k’tiêc pay pa chô. Lâh mơ lêy đoọng đhị ăt, đông ăt, năc lêy pr’ăt tr’mung, hạ tầng cơnh bhrợ pa liêm văn hoá, trường học, y tế cơnh đêêc vêy têêm ngăn cơnh râu k’đươi moon ooy pr’ăt tr’mung đoọng ha đhanuôr bêl Nhà nước pay pa chô k’tiêc”.

Đoọng boọp p’rá liêm ghit ooy Dự thảo Luật, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn k’đươi moon bhrợ liêm xang thể chế zên k’tiêc ma mơ âng thị trường lâng râu têêm ngăn, liêm ghit. Hân đhơ cơnh đêêc, lêy zư bh’rợ liêm ghit thị trường ha dợ căh vêy toing zêng cơnh cr’noọ bh’rợ thị trường ahay, oó bhrợ pa dzoọc bảng zên, zên lêy đoọng lâng zên đươi dua k’tiêc pa dzoọc dal, bhrợ dự án pa đhêy:“Pa xoọng bh’rợ t’mơ lâng râu liêm chr’năp âng Nhà nước, manưih đươi dua k’tiêc, đông k’rong bhrợ; vêy hệ số bhr’lậ pa liêm zr’lụ chr’năp âng k’tiêc. Bảng zên k’tiêc năc mơ 5 c’moo căh cậ liêm choom lâh năc xay moon đơơh cơ chế bhr’lậ ooy g’luh tr’xăl bâc. Lêy cha mêêt độc lập, p’căh moon c’lâng bh’rợ lâng zư lêy đhị pa câl. Bhrợ ghit đươi dua bảng zên, xang nặc hệ số chroot zên, zên đươi dua, vặ k’tiêc. Bhrợ pa dưr pr’đơợ dữ liệu k’tiêc âng k’tiêc k’ruung liên thông, lêy moot real-time. Cr’noọ bh’rợ đanh đươnh năc pa xiêr khiếu kiện, bil bal đăh ngân sách, bhrợ zr’năh ha doanh nghiệp, đhanuôr; bhrợ pa dưr lêy cha mêêt đoọng ha thị trường”.

Ha dợ ting cơnh đại biểu Tô Huy Vũ, c’bhuh Hà Nội, Luật k’tiêc k’bunh xoọc quy định chroot zên ting zên k’tiêc liêm ghit, ha dợ dự thảo Luật bhr’lậ ting bảng giá k’tiêc nhân lâng hệ số lêy pa liêm lâng nhân pa xoọng lâng đợ râu t’mêê năc đợ mơ lêy chroot zên âng Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định; ha dang căh quy định mức sàn buôn bhrợ căh liêm crêê ha đhanuôr:“Pa xoọng zên lêy đoọng đăh k’tiêc căh choom m’bứi lâh mơ zên k’tiêc dap lêy ting bảng zên nhân hệ số bhr’lậ pa liêm; ha dang zư đợc đợ mơ lêy đoọng zên năc âng Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định coh khung âng luật lâng vêy cơ chế lêy cha mêêt độc lập bảng zên k’tiêc. Lâng k’đươi moon bhrợ liêm ghit mẫu số dal lêy tỷ lệ 75%, đoọng cơ quan nhà nước lêy cha mêêt độc lập lâng moon p’căh bha ar pa tơ bơơn mơ ta moon, lêy moon p’căh c’lâng bh’rợ lêy đoọng zên, c’lâng bh’rợ đhị ăt lăm bêl quyết định pay pa chô”./.

LUẬT ĐẤT ĐAI (SỬA ĐỔI): CHUYỂN TỪ BỒI THƯỜNG TÀI SẢN BỊ THU HỒI SANG TÁI THIẾT CUỘC SỐNG CHO NGƯỜI DÂN

Tại kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, dự án: Luật Đất đai (sửa đổi) được các đại biểu quan tâm thảo luận. Trong đó, nguyên tắc định giá đất, bảng giá đất và bồi thường hỗ trợ tái định cư là những vấn đề được nhiều đại biểu góp ý:

Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, Dự thảo Luật đất đai sửa đổi lần này quy định phân loại đất đã có thay đổi đáng kể, không quy định quá chi tiết các loại đất mà phân loại thành ba nhóm chính là: Đất nông nghiệp, đất phi nông nghiệp và đất dự trữ phát triển. Điều này, không chỉ phục vụ cho mục đích quy hoạch mà còn phục vụ cho quản lý nhà nước về đất đai như thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, cũng như tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, Thủ tướng nhấn mạnh tư duy chuyển từ bồi thường tài sản bị thu hồi sang tái thiết cuộc sống cho người dân khi Nhà nước thu hồi đất:“Dự thảo luật quy định, người có đất bị thu hồi được bồi thường bằng đất có cùng mục đích sử dụng với mục đích thu hồi đất khác, nhà ở hoặc bồi thường bằng tiền. Thứ hai là được ưu tiên bố trí tái định cư tại chỗ đối với các dự án đô thị. Thứ ba là được hoán đổi phần đất ở bị thu hồi sang phần diện tích còn lại của thửa đất hoặc sang phần diện tích của thửa đất khác thuộc quyền sử dụng của mình trong địa bàn cấp xã nơi có đất thu hồi. Ngoài chuyện bố trí chỗ ở, nhà ở, còn phải là cuộc sống, sinh kế, hạ tầng như thiết chế văn hóa, trường học, y tế thì như vậy mới đảm bảo yêu cầu tái thiết cuộc sống cho người dân khi Nhà nước thu hồi đất”.

Cho ý kiến cụ thể vào Dự thảo Luật, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị hoàn thiện thể chế giá đất cân bằng giữa thị trường với sự ổn định, minh bạch. Tuy nhiên, cần giữ nguyên tắc sát thị trường nhưng không tuyệt đối hóa theo nguyên tắc thị trường thuần túy, tránh nguy cơ đẩy bảng giá tăng đột biến, chi phí bồi thường và tiền sử dụng đất đội lên cao, khiến dự án đình trệ.“Bổ sung nguyên tắc cân đối lợi ích Nhà nước, người sử dụng đất, nhà đầu tư; có hệ số điều chỉnh vùng giá trị thửa đất chuẩn rõ ràng. Bảng giá đất thì chu kỳ 5 năm hoặc linh hoạt hơn là công bố sớm cơ chế điều chỉnh trong kỳ khi biến động lớn. Bắt buộc kiểm tra là phải độc lập, công khai phương pháp và dữ liệu đầu vào. Làm rõ áp dụng bảng giá, rồi hệ số cho bồi thường, tiền sử dụng, thuê đất, tránh giá đuổi giá. Xây dựng cơ sở dữ liệu giá đất quốc gia liên thông, cập nhật real-time. Mục tiêu dài hạn là giảm khiếu kiện, thất thu ngân sách, gánh nặng cho doanh nghiệp, người dân; tạo được dự đoán được cho thị trường”.

Còn theo đại biểu Tô Huy Vũ, đoàn Hà Nội, Luật đất đai hiện hành quy định bồi thường theo giá đất cụ thể, còn dự thảo Luật sửa đổi tính theo bảng giá đất nhân hệ số điều chỉnh và nhân thêm yếu tố mới là tỷ lệ bồi thường do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định; nếu không quy định mức sàn dễ dẫn đến những thiệt thòi cho người dân:“Bổ sung tiền bồi thường về đất không được thấp hơn giá đất tính theo bảng giá nhân hệ số điều chỉnh; nếu giữ tỷ lệ bồi thường thì phải do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định trong khung của luật và có cơ chế kiểm soát độc lập bảng giá đất. Đồng thời đề nghị định nghĩa rõ mẫu số tính tỷ lệ 75%, giao cơ quan nhà nước kiểm tra độc lập và công khai hồ sơ đạt ngưỡng, bắt buộc công bố phương án bồi thường sơ bộ, phương án tạm cư trước khi ra quyết định thu hồi”./.