Mạng xã hội xoọc đâu nắc đhị ơy loih cơnh lâng bhiệc chấc lêy zập xa nay lâng câl pr’đươi pr’dua trực tuyến. Đhơ cơnh đêêc, ha dang căh pa ghit, ahêê ch’đị lêy căh crêê đhị nắc apêê huông lết bhrợ vaih rau căh liêm lâng ahêê.

Năc cơnh amoó căn Tâm ặt đhị chr’val a noong k’tiếc Tây Giang, thành phố Đà Nẵng. T’mêê dâu, ađoo crêê apêê pa câl xa nập coh mạng facebook g’lơc ch’chơơr. Amoó lêy apêê pa căh xa nập liêm cra ha dợ câl doọ bấc zên nắc amoó câl. Đăh pa câl nắc k’dua đoo đoọng 100 r’bhầu lalăm. Amoó ngoọ năc pa câl đăh mạng nắc cơnh đơ crêê, ađoo ting bhrợ. Xang đêêc, c’la shop pa câl xa nập zước số zalo lâng pa gơi link, k’dua amoó ch’đị đoọng lêy hàng âng đay ơy zước câl. Bêl ch’đị ooy link nâu, nắc tài khoản zalo lâng facebook âng căn Tâm căh dzợ choom moọt, lâh apêê pay k’đhơợng đươi. Xang đêêc nắc apêê chấc nhắn tin zước vặ zên zập tơợ ngai vêy coh facebook năc. Amoó căn Tâm xơợng hay họong loom, tu căh pa ghit bêl chấc câl hàng đăh mạng. Amoó căh muy bil zên năc dzợ apêê pay tài khoản chấc bhrợ rau căh ta nih cơnh ta moon têh. Căn Tâm xay: “Xoọc apêê k’dua ch’đị ooy link, acu k’noọ năc đoo bh’rợ apêê buôn bhrợ đoọng cha mêệt lêy hàng âng đay đặt. Ha dợ căh mơ đanh, điện thoại cu căh dzợ choom moọt facebook, zalo. Apêê huông nâu pay đươi tài khoản âng cung chấc plăm vặ zên tơợ đhi noo, bhuh xoọng, lâng tơợ pr’zơc cu. Ca pân xơợng. Tơợ ơy choom moọt tài khoản, năc cu pa đâh xay đoọng ha pêê năl năc êêh rau a cu vặ zên nắc đoo. Tơợ tu bhiệc âng cu ơy lưm cơnh đêêc. Acu rơơm ahêê câl hàng coh mạng năc pa ghit. Oọ tu lêy liêm, zên m’bứi nắc đâh ting bhrợ cơnh apêê k’dua. Ahêê oọ chấc đoọng zên bấc ha pêê. ọo chấc ch’đị ooy link apêê pa gơi đăh Facebook hay Zalo.”

Xoọc đâu, đợ đha đhâm c’mor, p’niên x’dơơr coh da ding ca coong đươi dua điện thoại thông minh ting t’ngay ting bấc. Lâh mơ đoọng học tập, lêy cha ơh, mạng xã hội nắc dzợ đhị chấc năl bấc rau coh zập t’ngay âng apêê a đhi. Ha dang căh vêy ngai pa choom, xay moon đoọng năl năc p’niên buôn chấc đươi dua mạng đhơ cơnh đhơ kị, crêê apêê huông lết k’đơơng lêy rau căh ma chr’năp, căh ta nih. 

Anoo Pơloong Abồ, Bí thư Chi đoàn vel Azứt đoọng năl, đha đhâm c’mor coh vel đươi điện thoại t’bech bấc pabhlầng. bấc p’niên k’tứi dzợ vêy iPad tơợ trường đoọng ha pêê học tập. Ha dợ coh nền tảng mạng xã hội cơnh YouTube vêy bấc phim ảnh, chr’ơh lâng bấc rau lơơng căh ơy ta cha mêệt lêy pa ghit, căh liêm crêê lâng apêê a đhi. Tu cơnh đêêc, coh cr’chăl a hay, Chi đoàn Azứt ơy pa zưm lâng vel bhươl  bhrợ bấc g’luh sinh hoạt, xay moon xa nay pháp luật. Đh’rưah Chi đoàn dzợ pa choom đha đhâm c’mor đươi dua ứng dụng định danh điện tử VNeID đoọng bhrợ zập bha ar bha tơ trực tuyến đoọng liêm buôn. Pa bhlầng nắc Chi đoàn ơy xay bhrợ bấc bh’rợ ta nih liêm đoọng pa dưr dal c’năl đăh đươi dua internet tệêm ngăn đoọng ha 36 đoàn viên đha đhâm c’mor coh vel. Anoo Pơloong Abồ đọong năl:“Ting cơnh a cu, đha đhâm c’mor xoọc đâu nắc lêy vêy trách nhiệm bêl đươi dua mạng xã hội. Zập cha năc ma k’rang lêy c’la đay, ọo đơc apêê huông lết lợi dụng, k’đươi t’pâh bhrợ rau căh ta nih liêm. Zập ngai pa ghit lêy đợ rau xa nay pa căh coh mạng; đh’rưah nắc lêy tơợ xa nay âng chr’val pa căh, âng Trung ương pa căh, lêy tơợ ti vi căh cợ tơợ báo chí đoọng năl c’lâng xa nay âng Đảng lâng pháp luật âng Nhà nước”.

Tơợ chấc năl đhr’năng lalua coh vel đong, Thiếu tá Nguyễn Hữu Khánh, Phó Trưởng Công an chr’val Avương, thành phố Đà Nẵng bơơn xơợng đhanuôr moon rau apêê huông lết buôn chấc g’lơc ch’chơơr xoọc đâu. Năc cơnh apêê moon a đay ma nưih cán bộ nhà nước, c’bhuh Công an căh cợ ma nưih tơợ Ngân hàng, k’đươi đhanuôr xay moon rau xa nay âng c’la đay đoọng ha pêê huông nâu buôn pay tài khoản Facebook, Zalo xang năc chấc vặ zên tơợ bhuh xoọng, tơợ pr’zơc. Lâh mơ dzợ, apêê huông dzợ t’pâh ma nưih pa bhrợ trực tuyến, moon pay đoọng zên bhrợ têng m’bứi ha dợ pa chô lãi bấc lâh, apêê đoọng vặ zên xang năc k’dua ch’đị ooy link đoọng pay tài khoản ngân hàng. Đhanuôr đhị da ding ca coong năc căh lâh năl, căh ngai pa choom lưch đợ xa nay ooy tệêm ngăn mạng, tu cơnh đêêc buôn apêê g’lơc ch’chơơr. Apêê huông lết chấc moon bâc rau xa nay bhrợ căh liêm tước tệêm ngăn đhị chr’val.

Cơnh lâng đhr’năng mạng xã hội dưr k’rơ đhị zr’lụ ca noong k’tiếc, bh’rợ zư lêy tệêm ngăn coh mạng xoọc năc bơơn Công an chr’val Avương pa bhlầng k’rang tước. Đơn vị ơy năl bh’rợ cha groong năc cơnh bhrợ bha lầng đoọng zooi đhanuôr pa ghit k’rang lêy a đay cơnh lâng đhr’năng g’lơc ch’chơr đăh mạng trực tuyến. Cr’chăl hay, Công an chr’val ơy pa zay xay moon lâng cấp ủy, chính quyền vel đong t’bấc g’luh xay moon cơnh: p’loon bêl họp đhanuôr nắc xay moon rau crêê tước đươi dua mạng, pa căh đhị truyền thanh cơ sở lâng zập đhị zalo âng vel bhươl. Thiếu tá Nguyễn Hữu Khánh, Phó Trưởng Công an chr’val Avương đọong năl: “Đọong đươi dua mạng tệêm ngăn, Công an chr’val nắc ơy pa rơơt moon lâng đhanuôr pa git, oọ đoọng mật khẩu, mã OTP, rau crêê tước tài khoản ngân hàng, ọo ch’đị lêy rau link cha chrih căh cơh rau ứng dụng âng đay căh năl, pa ghit rau xa nay âng đay pa căh coh mạng. Cơnh lâng đha đhâm c’mor đươi dua mạng nắc vêy trách nhiệm, oọ ting lêy rau xa nay độc hại, bhrợ lết xa nay pháp luật, pa căh lưch đợ rau xa nay crêê tước c’la đay ooy mạng, bêl lêy tài khoản âng đay chấc t’đang điện, nhắn tin .. căh dzợ cơnh c’xu crêê apêê pay đươi năc đâh xăl mật khẩu căh cợ năc khóa tài khoản, moon lâng Công an căh cợ cơ quan chức năng đăn đêêc đoọng ha pêê pa choom cơnh bhrợ têng, pa xiêr đợ bil bal ếp bhlầng ha dang dưr vaih”.

Căh muy đhị tệêm ngăn pr’ặt tr’mông, bhiệc zư lêy cr’noọ xa nay âng Đảng coh mạng cung bơơn ta lêy năc đoo bh’rợ chr’năp pa bhlầng. T’cooh Ông Zrâm Bê, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy chr’val A Vương đoọng năl, cr’chăl hay, Đảng ủy chr’val ơy bhrợ bấc xa nay xay moon ghit lâng đhr’năng  pr’ặt tr’mông âng đhanuôr vel đong. Zập xa nay xay moon đoọng năl rau g’lơc ch’chơr, rau căh ta nih liêm ta luôn prá xay đhị zập chu sinh hoạt Chi bộ, họp vel, sinh hoạt đoàn thể lâng xay moon lưu động. Bêl đhanuôr ơy năl nắc zập cha nắc năl ra văng ha đay c’năl đoọng cha groong rau xa nay căh ta nih liêm pa căh coh mạng.

T’cooh Zrâm Bê đoọng năl, Đảng bộ xã A Vương xoọc vêy 26 chi, đảng bộ cơ sở lâng chi bộ trực thuộc, vêy 504 đảng viên. Zập cán bộ, đảng viên vêy chr’năp đui cơnh muy cha năc xay moon liêm choom, chroi k’rong zư lêy cr’noọ xa nay âng Đảng lâng zư lêy c’rơ đoàn kết đhanuôr coh ca noong k’tiếc. Đươi rau bhrợ têng đh’rưah cơnh đêêc nắc tơợ a hay tước nâu kêi đhị chr’val Avương doọ vaih tu bhiệc n’đoo căh liêm crêê. T’cooh Zrâm Bê moon pa ghit:“Xoọc đâu, mạng xã hội lâng công nghệ thông tin ha dưr đâh pa bhlầng. Tu cơnh đêêc, cấp ủy, chính quyền vel đong ta luôn k’rang bh’rợ xay moon đoọng ha zập cán bộ, đảng viên lâng đhanuôr pa ghit cơnh lâng xa nay pa căh coh mạng căh tanih liêm. Pa bhlầng, p’niên k’tứi, đh đhâm c’mor pa dưr lưch c’rơ âng đay; ting xay moon, cha groong rau căh ta nih liêm ơy pa căh coh mạng; ting xay pa căh coh mạng đợ rau xa nay liêm choom cơnh ma nưih ta nih liêm, bhrợ cha choom, tr’zooi pa dưr pr’ặt tr’mông k’bhộ ngăn. Tơợ đêêc nắc chroi k’rong zư lêy cr’noọ xa nay âng Đảng, zư nhâm mâng c’rơ đoàn kết âng đhanuôr đhị chr’val”./.

CHUNG TAY GIỮ AN TOÀN KHÔNG GIAN MẠNG Ở VÙNG BIÊN GIỚI

Cùng với sự phát triển của công nghệ số, mạng xã hội ngày càng trở nên quen thuộc với người dân vùng cao, vùng biên giới. Bên cạnh những tiện ích tích cực như kết nối, trao đổi thông tin và học hỏi kinh nghiệm làm ăn, không gian mạng cũng tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ từ thông tin xấu độc và lừa đảo trực tuyến. Trước thực tế đó, chính quyền cùng lực lượng chức năng tại các xã biên giới của thành phố Đà Nẵng đang tích cực triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao nhận thức, giúp bà con sử dụng mạng an toàn và hiệu quả.

Mạng xã hội hiện nay là nơi quen thuộc để người dân tìm kiếm thông tin và mua sắm trực tuyến. Tuy nhiên, nếu thiếu cảnh giác, chỉ một cú nhấp chuột cũng đủ khiến nhiều người rơi vào bẫy lừa đảo của kẻ xấu.

Điển hình là trường hợp của chị Bhling Thị Tâm ở xã biên giới Tây Giang, thành phố Đà Nẵng. Mới đây, chị đã trở thành nạn nhân của một vụ lừa đảo khi mua quần áo trên Facebook. Thấy trang quảng cáo bán mẫu mã đẹp, giá lại khá rẻ nên chị quyết định đặt mua. Người bán yêu cầu chuyển trước 100 nghìn đồng tiền cọc để giữ đơn hàng. Nghĩ đây là quy trình mua bán bình thường, chị Tâm đã làm theo. Sau đó, chủ shop tiếp tục gửi một đường link qua Zalo, hướng dẫn chị bấm vào để kiểm tra thông tin đơn hàng. Ngay khi bấm vào đường link này, căn Tâm lập tức mất quyền kiểm soát cả tài khoản Facebook lẫn Zalo cá nhân. Chị vô cùng ân hận vì sự chủ quan của mình, bởi không chỉ mất số tiền đặt cọc ban đầu mà còn bị kẻ gian chiếm đoạt tài khoản. Chị Tâm chia sẻ:“Lúc đó tôi nghĩ đây là thủ tục bình thường nên nhấn vào ngay. Nhưng chỉ vài phút sau, điện thoại bắt đầu có dấu hiệu bất thường. Facebook của tôi tự động đăng xuất, Zalo cũng không truy cập được nữa. Khi lấy lại được tài khoản thì tôi mới tá hỏa phát hiện Facebook của mình đã bị kẻ xấu chiếm quyền sử dụng. Chúng nhắn tin cho người thân, bạn bè của tôi để tiếp tục mượn tiền, lừa đảo. Tôi mong mọi người khi mua hàng trên mạng phải hết sức cẩn thận. Đừng vì ham giá rẻ mà mất cảnh giác. Tuyệt đối không chuyển tiền đặt cọc cho người lạ và không bấm vào bất kỳ đường link nào không rõ nguồn gốc gửi qua Facebook hay Zalo.”

Hiện nay, tỷ lệ thanh thiếu niên vùng cao sử dụng điện thoại thông minh đang ngày càng tăng. Ngoài mục đích phục vụ học tập và giải trí, mạng xã hội còn là kênh tiếp cận thông tin hằng ngày của các em. Nếu không có sự định hướng đúng đắn, người dùng trẻ rất dễ bị tác động bởi các nội dung độc hại, phản cảm hoặc thông tin xuyên tạc.

Anh Pơloong Abồ, Bí thư Chi đoàn thôn Azứt cho biết thanh niên trong thôn sử dụng điện thoại thông minh rất nhiều. Thậm chí, nhiều em nhỏ cũng được trang bị iPad do nhà trường hỗ trợ để phục vụ học tập. Tuy nhiên, trên các nền tảng mạng xã hội như YouTube có vô số phim ảnh, trò chơi và nội dung chưa được kiểm chứng, không phù hợp với lứa tuổi. Do đó, thời gian qua, Chi đoàn Azứt đã chủ động phối hợp với thôn tổ chức nhiều buổi sinh hoạt, tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật. Đồng thời, chi đoàn còn hướng dẫn đoàn viên thanh niên sử dụng ứng dụng định danh điện tử VNeID để giải quyết thủ tục hành chính trực tuyến một cách thuận tiện. Đặc biệt, chi đoàn đã triển khai nhiều hoạt động thiết thực nhằm nâng cao nhận thức về sử dụng Internet an toàn cho 36 đoàn viên, thanh niên trong thôn. Anh Pơloong Abồ cho biết:“Theo em, thanh niên hiện nay cần có trách nhiệm khi sử dụng mạng xã hội. Mỗi người phải chủ động bảo vệ bản thân, không để các đối tượng xấu lợi dụng, lôi kéo hoặc phát tán thông tin sai sự thật. Mọi người cần nâng cao cảnh giác trước các thông tin xấu độc trên mạng xã hội; đồng thời thường xuyên theo dõi các kênh thông tin chính thống của xã, của Trung ương, các chương trình thời sự trên tivi hoặc báo chí để nắm bắt chủ trương của Đảng và pháp luật của Nhà nước.”

Qua công tác nắm tình hình, Thiếu tá Nguyễn Hữu Khánh, Phó Trưởng Công an xã Avương, thành phố Đà Nẵng ghi nhận một số thủ đoạn lừa đảo phổ biến hiện nay. Các đối tượng thường giả danh cơ quan nhà nước, lực lượng Công an hoặc ngân hàng, yêu cầu người dân cung cấp thông tin cá nhân để chiếm đoạt tài khoản Facebook, Zalo nhằm mượn tiền người thân, bạn bè. Ngoài ra, chúng còn giăng bẫy lừa đảo tuyển cộng tác viên làm việc trực tuyến, quảng cáo đầu tư sinh lời cao, cho vay tiền nhanh, sau đó gửi đường link để đánh cắp thông tin tài khoản ngân hàng. Đồng bào vùng cao do điều kiện tiếp cận thông tin còn hạn chế, chưa được trang bị đầy đủ kiến thức về an toàn mạng nên rất dễ trở thành nạn nhân. Việc kẻ xấu lợi dụng để phát tán thông tin sai sự thật đã gây ảnh hưởng không nhỏ đến tình hình an ninh trật tự trên địa bàn xã.

Trước sự bùng nổ của mạng xã hội tại vùng biên giới, công tác bảo đảm an toàn trên không gian mạng đang được lực lượng Công an xã A Vương đặc biệt quan tâm. Đơn vị xác định phòng ngừa là giải pháp trọng tâm nhằm giúp người dân chủ động tự bảo vệ mình trước các nguy cơ lừa đảo trực tuyến. Thời gian qua, Công an xã đã tích cực tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương đẩy mạnh tuyên truyền thông qua nhiều hình thức linh hoạt như: lồng ghép vào các buổi họp dân, hoạt động đoàn thể, đăng tải thông tin trên hệ thống truyền thanh cơ sở và các nhóm Zalo cộng đồng. Thiếu tá Nguyễn Hữu Khánh, Phó Trưởng Công an xã Avương cho biết thêm:“Để sử dụng mạng xã hội an toàn, Công an xã khuyến cáo bà con cần nâng cao tinh thần cảnh giác, không cung cấp mật khẩu, mã OTP, thông tin tài khoản ngân hàng, không truy cập các đường link lạ hoặc tải các ứng dụng không rõ nguồn gốc, kiểm chứng thông tin trước khi chia sẻ và đăng tải. Đối với thanh thiếu niên sử dụng mạng cần có trách nhiệm không tham gia các nhóm có nội dung độc hại, vi phạm pháp luật, chia sẻ thông tin cá nhân lên môi trường mạng một cách tùy tiện. Khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo, tài khoản bị chiếm quyền sử dụng hoặc nhận được các cuộc gọi, tin nhắn nghi vấn thì người dân nhanh chóng đổi mật khẩu và khóa tài khoản nếu cần thiết, báo Công an xã hoặc cơ quan chức năng gần nhất để được hướng dẫn xử lý kịp thời hạn chế thấp nhất thiệt hại xảy ra”.

Không chỉ dừng lại ở vấn đề an ninh trật tự, việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng cũng được xác định là một nhiệm vụ vô cùng quan trọng. Ông Zrâm Bê, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã A Vương, cho biết thời gian qua, Đảng ủy xã đã chủ động xây dựng nhiều kế hoạch tuyên truyền bám sát với thực tế địa phương. Các nội dung hướng dẫn nhận diện thông tin giả, thông tin sai sự thật thường xuyên được lồng ghép trong các buổi sinh hoạt chi bộ, họp thôn, sinh hoạt đoàn thể và tuyên truyền lưu động. Khi nhận thức được nâng cao, mỗi người dân sẽ tự trang bị cho mình một "lá chắn" vững chắc trước những thông tin xấu độc trên không gian mạng.

Ông Zrâm Bê thông tin thêm, Đảng bộ xã A Vương hiện có 26 chi, đảng bộ cơ sở và chi bộ trực thuộc với tổng cộng 504 đảng viên. Mỗi cán bộ, đảng viên luôn đóng vai trò là một tuyên truyền viên tích cực, góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và gìn giữ khối đại đoàn kết toàn dân tộc nơi vùng biên giới. Nhờ sự vào cuộc đồng bộ đó, từ trước đến nay trên địa bàn xã A Vương chưa để xảy ra vụ việc nào phức tạp. Ông Zrâm Bê nhấn mạnh:“Hiện nay, mạng xã hội và công nghệ thông tin phát triển rất nhanh. Vì vậy, cấp ủy, chính quyền địa phương luôn quan tâm tuyên truyền để cán bộ, đảng viên và người dân nâng cao cảnh giác trước các thông tin xấu độc trên mạng xã hội. Đặc biệt, thanh thiếu niên cần phát huy tinh thần xung kích, sáng tạo; lan tỏa nhiều câu chuyện tích cực trên mạng xã hội như gương vượt khó, mô hình khởi nghiệp, giúp nhau phát triển kinh tế. Qua đó góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, giữ vững khối đoàn kết trong nhân dân trên địa bàn xã.”./.