Xoọc năc hân noo bhrợ ha rêê, och đoọng choh bêệt bấc pa  bhlầng, ha dợ anoo Hà Văn Huấn lâng bấc pr’loọng đhanuôr lơơng đhị vel Chiềng Hin, chr’val Xuân Nha, tỉnh Sơn La pazêng t’ngay đâu doó dzợ toon tal, och ha rêê đhơ cơnh, tu anoo ơy năl, p’răng cha noong xơơt gooh cơnh đâu, m’bứi cr’hơơng oih cung choom rooh cat ga măc.“Bêl och ha rêê năc lêy đhị cr’chăl liêm choom, tệêm ngăn. Pazêng t’ngay cha noong rơợng năc oọ och. Lêy pa ghit och đhị cr’chăl 5 giờ tước 8 giờ đâh ra diu, căh cợ lâh 5 giờ ha bu, bêl đêêc doọ lâh đhí k’rơ, tệêm ngăn bêl och ha rêê”.

T’cooh Ngần Văn Thiệp, Bí thư Chi bộ, Trưởng vel Chiềng Hin cung đoọng năl, tơợ c’xêê 1 tước c’xêê 5 năc pazêng c’xêê cha noong xơơt, zập apêê k’đhơợng zư lêy crâng âng vel bơơn k’đươi tr’xăl goon zư toong t’ngay ha dưm; jưah lâng đêêc năc t’bhlầng xay moon đoọng pazêng apêê coh vel pa dưr dal c’năl zư lêy crâng lâng pa ghit bêl đươi dua oih. Zập pr’loọng toon bhrợ lết năc crêê ta toom ting xa nay ơy gr’hoọt âng vel. T’cooh Thiệp moon:“Azi ta luôn xay moon đoọng ha đhanuôr năl đăh bh’rợ cha groong rooh cat crâng đăh loa phát thanh âng vel lâng coh zalo, facebook lâng zập  đhị lơơng. Pr’loọng n’đoo toon bhrợ lết năc toom ting xa nay gr’hoọt năc 500 r’bhầu/pr’loọng”.

Năc c’bhuh bha lầng, bhrợ liêm bhiệc k’đhơợng lêy, zư lêy k’nặ 30.000ha crâng coh vel đong zập chr’val Xuân Nha, Chiềng Sơn, pazêng t’ngay đâu zập cán bộ, nhân viên Hạt Kiểm lâm zr’lụ XVI lâng crâng g’mrâng Xuân Nha căh vêy cr’chăl đhêy ặt tu cr’chăl đăn đâu, pa bhlầng năc tơợ tơợp c’xêê 4 tước nâu kêi, bấc zr’lụ crâng âng đơn vị k’đhơợng lêy bơơn năl buôn vaih rooh cát ngân bhlầng.

T’cooh Nguyễn Mạnh Cường, Hạt trưởng Hạt kiểm lâm zr’lụ XVI lâng crâng Xuân Nha đoọng năl, đơn vị năc ơy pa ghit ra pặ kiểm lâm vel đong, viên chức zư lêy crâng goon bhrợ toong t’ngay ha dưm đhị zập trạm zư lêy crâng, văn phòng Ban k’đhơợng lêy đoọng bơơn lêy lâng bhrợ đâh loon ha dang vaih đhr’năng rooh cat crâng.“Hạt ơy pa zưm lâng zập phòng ban chuyên môn âng chr’val bhrợ đoọng ha đhanuôr ký bha ar zư lêy crâng, cha groong rooh cat crâng; pa zưm lâng c’bhuh công an, quân đội cha mêệt lêy, ga ving zr’lụ buôn vaih rooh cat. Zập bh’rợ bhrợ lêt năc toọm ting quy định âng pháp luật”.

Đhị apêê vel đong lơơng coh tỉnh Sơn La, cơnh xa nay moon đơc pleng p’răng xơơt rơợng dzợ đanh coh pazêng t’ngay tước đau, lâng đhr’năng pưih 35 – 370C, vêy đhị 38-390C, đoọng zư lêy zập đhăm crâng xoọc zâng lâng đhr’năng rooh cat, cấp ủy, chính quyền apêê chr’val zêng k’đươi ma nưih k’rang năl pa ghit zr’lụ vel đong, t’bhlầng lướt cha mêệt lêy lâng goon zư toong t’ngay ha dưm đoọng đâh bơơn lêy lâng bhrợ pa liêm rau dưr vaih pâm bhroọt. Pr’căn Nguyễn Thị Thanh, Chủ tịch UBND chr’val Thuận Châu – muy coh pazêng chr’val vêy đhăm crâng ga măc, lâng lâh 6.300ha đoọng năl:“Azi xay moon, pa choom đoọng ha đhanuôr cơnh ting bhrợ xa nay “5 căh”. Tr’nơợp năc oọ ma och ha rêê moọt cr’chăl moon đơc rooh cat crâng đhị cấp 4, cấp 5, cấp pa bhlầng rơợng, cr’pân. Bơr năc oọ och ha rêê bêl đhí gr’hụt k’rơ, m’pâng đhâng. Pêê năc oọ đươi oih r’hộ coh crâng; ọo âm họt đhạ căh cợ och g’dớ coh crâng. Rau puôn năc oọ lu lơ bêl đươi dua oih r’hộ đăn crâng lâng rau xơơng năc ting pâh cha groong, t’pặ oih bêl vaih đhr’năng rooh cat. Bêl lêy leh g’dooc oih r’hộ đhị zr’lụ crâng năc gr’rooh t’đang đoọng zập ngai đăn đêêc lâng chính quyền tước t’pặ roọ crâng”.

Ting cơnh moon đơc âng Đài Khí tượng thủy văn tỉnh Sơn La, coh pazêng t’ngay tước đâu, coh vel đong tỉnh năc dzợ vaih đhr’năng cha noong xơớt rơợng, pa bhlầng năc đhị zr’lụ Sông Mã, Sôp Cộp, Yên Châu, Mường La, Phù Yên… Lâh mơ rooh crâng, p’răng pưih pa zưm lâng đhr’năng xơơt gooh đanh năc bhrợ vaih đhr’năng rooh pr’toh đhị zr’lụ đhanuôr ặt tu đươi dua điện bấc. P’răng pưih buôn bhrợ t’bhuch đác tơợ a chắc, vaih đhr’năng đột quỵ tu sốc nhiệt cơnh lâng a chắc ma nưih bêl ặt đanh đhị nhiệt độ pưih. Tu cơnh đêêc, đhanuôr pa ghit têệm ngăn c’rơ lâng t’bhlầng zập bh’rợ cha groong pr’toh choom dưr vaih, bhrợ bil bal đăh coon ma nưih lâng cr’van cr’bhộ./.

Nắng nóng gay gắt diện rộng Sơn La canh phòng 24/24h để chống cháy rừng

Nhiều địa phương cả nước đang trải qua những ngày nắng nóng gay gắt,   nguy cơ xảy ra cháy rừng rất cao. Trước tình hình đó, chính quyền địa phương, lực lượng chức năng và người dân đang tăng cường nhiều biện pháp thiết thực nhằm làm tốt công tác phòng cháy, chữa cháy rừng.  

Đang là mùa sản xuất nương rẫy, rất cần phát dọn thực bì để gieo trồng đúng vụ, nhưng anh Hà Văn Huấn và nhiều hộ dân ở bản Chiềng Hin, xã Xuân Nha, tỉnh Sơn La những ngày này không tùy ý phát đốt nương, bởi anh nhận thức, nắng nóng gay gắt, gió lào thổi mạnh như thế, chỉ cần 1 tàn lửa nhỏ bay xa nếu cố tình phát đốt trong điều kiện không đảm bảo thì hậu quả sẽ rất khôn lường. “Khi thực hiện đốt nương làm rẫy thì mình phải chọn thời điểm phù hợp. Những ngày hanh khô thì không thực hiện đốt. Thường thì mình chọn đốt vào thời điểm từ 5 giờ đến khoảng 8 giờ sáng; hoặc sau 5 giờ chiều, lúc đó mức độ gió không cao nên sẽ đảm bảo an toàn hơn”.

Ông Ngần Văn Thiệp, Bí thư Chi bộ, Trưởng bản Chiềng Hin cũng cho biết, từ tháng 1 đến tháng 5 là những tháng cao điểm hanh khô, các thành viên tổ quản lý bảo vệ rừng của bản được yêu cầu luân phiên trực 24/24h; cùng với đó là đẩy mạnh tuyên truyền để tất cả các thành viên trong bản nâng cao ý thức giữ rừng và nâng cao cảnh giác khi sử dụng lửa. Các hộ cố tình vi phạm sẽ bị xử phạt theo quy ước, hương ước của bản. Ông Thiệp nói: “Bản thường xuyên tuyên truyền đến bà con nhân dân về công tác phòng cháy, chữa cháy rừng thông qua loa phát thanh của bản và qua nhóm zalo, facebook và các nhóm cộng đồng của bản. Hộ nào cố tình vi phạm thì xử phạt theo hương ước quy định là 500 nghìn/hộ”.

Là lực lượng nòng cốt, thực hiện nhiệm vụ quản lý, bảo vệ gần 30.000 ha rừng trên địa bàn các xã Xuân Nha, Chiềng Sơn, những ngày này, các cán bộ, nhân viên Hạt kiểm lâm khu vực XVI và rừng đặc dụng Xuân Nha gần như không có thời gian ngơi nghỉ vì thời gian gần đây, nhất là từ đầu tháng 4 đến nay, nhiều khu vực rừng mà đơn vị quản lý được xác định nguy cơ cháy  ở cấp rất nguy hiểm và cực kỳ nguy hiểm.

Ông Nguyễn Mạnh Cường, Hạt phó Hạt kiểm lâm khu vực XVI và rừng đặc dụng Xuân Nha cho biết, đơn vị đã chủ động phân công kiểm lâm địa bàn, viên chức bảo vệ rừng tổ chức trực PCCCR 24/24h tại các trạm bảo vệ rừng, văn phòng BQL nhằm phát hiện và xử lý kịp thời nếu có cháy rừng xảy ra. “Hạt đã phối hợp với các phòng ban chuyên môn của xã tổ chức cho các hộ dân ký cam kết bảo vệ rừng, phòng cháy, chữa cháy rừng; phối hợp với lực lượng công an, quân đội tuần tra, kiểm tra khoanh vùng các điểm nóng có nguy cơ xảy ra cháy rừng gây mất rừng. Các hành vi vi phạm sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật”.

Tại các địa phương khác trong tỉnh Sơn La, trước dự báo nắng nóng sẽ còn kéo dài trong những ngày tới, với nền nhiệt phổ biến từ 35 – 37độ C, có nơi trên 38 – 39 độ C, để bảo vệ các cánh rừng trước nguy cơ rình rập của “bà hoả”, cấp uỷ, chính quyền các xã đều cử lực lượng bám nắm địa bàn, tăng cường tuần tra, kiểm soát và trực 24/24h để kịp thời phát hiện và xử lý các tình huống phát sinh. Bà Nguyễn Thị Thành, Chủ tịch UBND xã Thuận Châu – một trong những xã có diện tích rừng lớn, với hơn 6.300 ha cho biết: “Chúng tôi tuyên truyền, hướng dẫn bà con tuyệt đối tuân thủ “5 không”. Thứ nhất là không tự ý đốt nương rẫy vào những ngày dự báo cháy rừng ở cấp 4, cấp 5, cấp cực kỳ nguy hiểm. Hai là không đốt nương vào lúc gió to, giữa trưa nắng gắt. Ba là không mang lửa vào rừng; không hút thuốc hoặc đốt ong trong rừng. Thứ 4 là không chủ quan khi sử dụng lửa gần bìa rừng và thứ 5 là không đứng ngoài cuộc khi có cháy rừng xảy ra. Khi phát hiện có khói hoặc lửa tại khu vực rừng thì người phát  hiện phải hô hoán và báo động ngay cho mọi người xung quanh và chính quyền để tổ chức chữa cháy rừng”.

Theo dự báo của Đài Khí tượng thuỷ văn tỉnh Sơn La, trong những ngày tới, trên địa bàn tỉnh tiếp tục xảy ra nắng nóng và nắng nóng gay gắt trên diện rộng, có nơi nắng nóng đặc biệt gay gắt, nhất là các khu vực Sông Mã, Sốp Cộp, Yên Châu, Mường La, Phù Yên… Ngoài cháy rừng, nắng nóng kết hợp độ ẩm trong không khí giảm thấp cũng gây nguy cơ xảy ra cháy nổ và hỏa hoạn ở khu vực dân cư do nhu cầu sử dụng điện tăng cao. Nắng nóng cũng có thể gây tình trạng mất nước, kiệt sức, đột quỵ do sốc nhiệt đối với cơ thể người khi tiếp xúc lâu với nền nhiệt độ cao. Vì vậy, người dân cần chú ý đảm bảo sức khoẻ và tăng cường các biện pháp đề phòng cháy nổ có thể xảy ra, gây thiệt hại về người và tài sản./.