Bhiệc bhan ca văr boo âng ma nưih Hrê, chr’va Ba Động năc 1 bhiệc bhan bơơn ta bhrợ coh toor k’ruung đhị bấc giờ ta luôn đoọng bơơn a bhô dang ting xơợng đươi, đơơng chô boo tưới mát vel bhươl, đoọng ha roo a bhoo chắt vaih liêm; vêy chr’năp ga măc cơnh lâng đhanuôr bhrợ ha rêê đhuôch.

Bhiệc bhan bhuôh biển đhị Sa Huỳnh năc rơơm đoọng muy c’moo tệêm ngăn, đhí liêm cr’đơơng boo liêm c’lâng, a chông a xiu bịng bhuông, bịng zá. Nâu năc bêl đoọng ha đhanuôr t’bơơn a xiu đh’rưah ta pr’zươc ặt bhrợ coh biển, chroi k’rong c’rơ zư lêy c’la ca noong biển, đảo âng k’tiếc k’ruung hêê.

Bhiệc bhan cha k’chăh âng ma nưih Giẻ Triêng, đơơng chr’năp liêm, Cha k’chắh năc dzợ muy đh’nơc âng tơơm n’loong đoọng câm pay k’chăh, đoọng ha pêê t’têện đươi. Bhiệc bhan bơơn ma nưih Giẻ Triêng bhrợ tơợ lâh muy hân noo bơơn pay coh c’moo đoọng đhanuôr hơnh deh, năl tước a bhô dang ơy chroi đoọng; đh’rưah năc bêl ra văng zập pr’đươi pa bhrợ ta têng đoọng moọt hân noo bhrợ t’mêê.

Bh’rợ t’taanh âng pân đil Giẻ Triêng năc muy rau căh choom căh vêy coh pr’ặt tr’mông văn hóa. Tr’xâu taanh bhai âng đhanuôr coh đâu ta bhrợ doọ k’đhap. K’paih bơơn choh moọt x’rịa c’xêê 4 lâng pay bh’nơơn moọt c’xêê 10. Tơợ ơy pay bh’nơơn, k’paih bơơn ar pa gooh, bhrợ ting a ngoọn lâng k’bhum pr’họom lâng n’căr n’loong, p’lêê bơơn tơợ crâng. Pazêng a ngoọn bhai nâu bơơn taanh vaih zập pr’đươi cơnh chr’đhung, n’dzăl, vêy bấc rau pr’họom lâng pô xr’rặ chr’năp liêm.

Bhiệc đơi xơợng c’kir t’mêê pa căh ghit rau pa zưm lâng pa dưr k’rơ bhầng âng văn hóa coh đhr’năng chính trị - văn hóa t’mêê, tơợ bêl bơr tỉnh Quảng Ngãi lâng Kon Tum pa zưm./.

Quảng Ngãi: Thêm 4 di sản được công nhận di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

4 di sản của tỉnh Quảng Ngãi vừa được Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể, gồm: Lễ Cầu mưa của người Hrê, xã Ba Động; Lễ hội Cầu ngư ở Sa Huỳnh, phường Sa Huỳnh; Lễ ăn Than (CHA K’CHIAH) của người Giẻ-Triêng (các xã Đăk Môn, xã Đăk Plô, xã Dục Nông); Nghề dệt của người Giẻ Triêng (các xã Xã Đăk Môn, xã Đăk Pek, xã Đăk Plô, xã Dục Nông).

Lễ Cầu mưa của người Hrê, xã Ba Động là 1 lễ hội được tiến hành bên bờ suối trong nhiều giờ liền để nhận được đồng ý của thần linh đem mưa về tưới mát xóm làng, phục vụ cho mùa lúa mới trĩu hạt, có ý nghĩa quan trọng đối với cộng đồng cư dân nông nghiệp.

Lễ hội Cầu ngư ở Sa Huỳnh nhằm cầu mong một năm bình an, mưa thuận gió hòa, thuận buồm xuôi gió, tàu về tôm, cá đầy khoang. Đây cũng là dịp để ngư dân động viên nhau bám biển, góp phần bảo vệ quyền, chủ quyền biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc.

Lễ ăn Than (CHA K’CHIAH) theo tiếng dân tộc Giẻ-Triêng, từ Cha là ăn, còn K’chiah là than, vừa là tên gọi của một loài cây mà người Giẻ Triêng dùng để đốt lấy than, phục vụ cho lò rèn truyền thống. Lễ hội được người Giẻ-Triêng tổ chức sau một vụ thu hoạch trong năm để cộng đồng ăn mừng, tạ ơn thần linh đã phù hộ; đồng thời là dịp chuẩn bị các dụng cụ lao động sản xuất để bước vào vụ sản xuất mới.

Nghề dệt của phụ nữ Giẻ-Triêng là một phần không thể thiếu trong đời sống văn hóa. Khung cửi dệt vải của đồng bào nơi đây khá thô sơ. Bông vải được trồng vào cuối tháng 4 và thu hoạch vào đầu tháng 10. Sau khi thu hoạch, bông vải được phơi khô, làm thành sợi và nhuộm màu từ vỏ cây, quả tự nhiên. Những sợi vải này được dệt thành các sản phẩm như váy, khố, với màu sắc và hoa văn độc đáo.

Việc ghi danh các di sản mới phản ánh rõ nét sự giao thoa và bồi đắp mạnh mẽ của các dòng chảy văn hóa trong không gian địa chính trị - văn hóa mới, sau khi hai tỉnh Quảng Ngãi và Kon Tum hợp nhất./.