Tỉnh Quảng Trị lêy bhrợ, cha groong tơợ đâh, căh đoọng đhanuôr đơơng choom vaih oih r’hố moọt crâng, c’bhuh chức năng goon zư đhị vel đong đâh cha groong ha dưr vaih đhr’năng rooh cat.

Tơợ tơợp c’xêê 4 tước nâu kêi, đhị tỉnh Quảng Trị leh vaih đhr’năng p’răng pưih căh dzợ cơnh. P’lăng p’răng đh’rưah lâng đhí phơn  bhrợ vaih đhr’năng rooh cat ting buôn lâh mơ. Bêl g’luh p’răng pưih dưr vaih đhị đanh đươnh, pazêng đhăm crâng đhị chr’val Tuyên Lâm, tỉnh Quảng Trị (chr’hoong Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình lalăm a hay) cung moọt cr’chăl buôn rooh cat bhlầng âng c’moo. Năc m’bứi cr’hơơng oih r’hố cung choom bhrợ rooh lưch crâng ca coong.

Pazêng t’ngay đâu, c’bhuh zư lêt crâng đhị chr’val Tuyên Lâm ơy bhrợ pớ ặt goon lêy coh c’lâng moọt ooy pazêng đhăm crâng đhị vel đong. C’bhuh nâu cha mêẹt lêy ghit bhiệc đhanuôr moọt ooy crâng ooch g’dớ, đơơng rau buôn rooh cat moọt ooy crâng. Jưah lâng đêêc, c’bhuh chức năng cung xay moon, pa hay đhanuôr pa dưr dal c’năl zư lêy crâng coh hân noo p’răng pưih nâu.

T’cooh Nguyễn Ngọc Vũ, nhân viên Trạm zư lêy crâng số 2, Ban k’đhơợng lêy crâng gmrâng Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Trị đoọng năl, đơn vị pa zưm lâng c’bhuh zư lêy crâng, dân quân lâng Kiểm lâm vel đong, tệêm ngăn ga ving zr’lụ, zư lêy crâng tơợ đâh, cha groong rooh cat crâng tơợ  ch’ngai, bơơn lêy lâng t’pặt đâh oọ đơc vaih đhr’năng rooh cat crâng.“Trạm ra pặ ma nưih goon zư đhị zập c’lâng moọt ooy crâng, đoọng xay moon, pa hay đoọng ha đhanuôr bêl moọt ooy crâng oọ đươi rau choom t’vaih oih r’hố, pa ghit đươi dua oih bêl ặt coh crâng, pa bhlầng năc cơnh lâng đhr’năng p’răng pưih cơnh đâu buôn rooh cat crâng ngân pa bhlầng”.

Moọt hân noo cha noong xơơt, Trạm zư lêy crâng số 2 ra pặ ma nưih goong bhrợ toong t’ngay ha dưm, ting pâh zập g’luh cha mêệt lêy đhị zập zr’lụ bha lầng buôn dưr vaih rooh cat crâng. Cơnh lâng xa nay bh’rợ cha groong đơ bhlầng, đơn vị nâu năc ơy bhrợ têng 5 đhị pớ goon zư coh zập c’lâng lướt, pa ghit cha mêệt đhanuôr lâng pr’đươi pr’lướt lướt chô tơợ crâng. Cr’chăl p’răng pưih nâu cung năc bêl đhanuôr vel đong lướt tal, och ha rêê choh bêệt hân noo t’mêê. Bh’rợ nâu buôn vaih đhr’năng rooh cat crâng, ha dợ đhr’năng t’pặt rọ năc lưm bấc k’đhap k’ra. T’cooh Hồ Chí Thành, ặt vel Cà Xen, chr’val Tuyên Lâm, tỉnh Quảng Trị xay moon, t’mêê đâu, chr’val ơy t’pâh đhanuôr “đươi dua oih r’hố vêy trách nhiệm”, pa bhlầng năc oọ och ha rêê bêl pleng p’răng pưih.“Tơợ xa nay xay moon âng chính quyền lâng zập c’bhuh chức năng, c’la cu cung năl chr’năp liêm âng bh’rợ cha groong rooh cat crâng. Tu cơnh đêêc, a cu ta luôn pa zay groong zư oọ đoọng rooh crâng. Lâh mơ, c’la cu cung cơnh đhanuôr coh vel ơy năl, doọ lâh đươi dua oih r’hố bêl moọt ooy crâng. Nâu đoo năc trách nhiệm âng pazêng đhanuôr coh bh’rợ cha groong rooh cat crâng”.

Chr’val Tuyên Lâm vêy pazêng đhăm bhưah 22.000ha k’tiếc crâng, coh đêêc lâh 15.000ha crâng abhuy. Bấc zr’lụ crâng coh đâu bhơi nhấc cơợng, buôn rooh cat. Moọt hân noo cha noong xơơt, đhr’năng rooh cat crâng buôn pa bhlầng. Căh pa ghit m’xí âng đhanuôr bêl đươi dua oih năc choom dưr jôông vaih rooh cat ngân pa bhlầng, căh mặ k’đhơợng lêy.

T’cooh Ngô Xuân Thương, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND chr’val Tuyên Lâm, tỉnh Quảng Trị đoọng năl, zập c’bhuh âng chr’val ơy ra văng tơợ pazêng pr’đươi đoọng đươi ha dang vaih căh pr’đoọng năc rooh cat crâng. Coh cr’chăl pleng p’răng pưih, c’lâng bh’rợ “4 đhị đêêc” bơơn xay bhrợ đh’rưah đoọng cha groong đâh loon cơnh lâng zập đhr’năng dưr vaih. Ting cơnh t’cooh Đinh Xuân Thương, cr’chăl nâu, vel đong pa dưr dal bh’rợ xay moon đoọng ha đhanuôr pa dưr dal c’năl coh bhiệc đươi dua oih, oọ och ha rêê, pa ghit đhị tal xaach bhơi nhấc:“T’mêê đâu coh vel đong dưr vaih 2 chu rooh, chr’val ơy t’pặt loon đâh. Cr’chăl tước đâu, pleng p’răng pưih dzợ đanh, chr’val năc k’rong xay bhrợ zập bh’rợ cha groong rooh cat crâng, xay moon đoọng ha đhanuôr oọ đươi oih coh crâng, bhrợ liêm choom bh’rợ cha groong rooh cat crâng lâng bêl vaih đhr’năng rooh cat crâng dưr vaih năc k’rong pazêng lực lượng lâng pr’đươi pr’lướt đoọng trôông dấc crâng đâh loon”.

Tỉnh Quảng Trị xoọc vêy lâh 900.000ha crâng lâng k’tiếc bhrợ cha, crâng prang zr’lụ bơơn lâh 61%. C’moo 2025, prang tỉnh dưr vaih 5 tu bhiệc rooh cat crâng, bil bal lâh 8ha crâng choh. Cơnh lâng đhr’năng p’răng xơơt c’moo 2026, tỉnh Quảng Trị k’đươi zập ngành, vel đong k’đhơợng ghit liêm đhăm crâng xoọc vêy, zư lêy crâng a bhuy, pa dưr dal bh’nơơn cha groong rooh cat crâng. T’cooh Lê Văn Bảo, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị k’đươi Sở Nông nghiệp lâng Môi trường tỉnh k’đhơợng bhrợ, cha mêệt lêy, pa căh zập xa nay cha groong rooh cat crâng ghit cơnh lâng đhr’năng lalua, tệêm ngăn lực lượng, pr’đươi pr’lướt cơnh xa nay “4 đhị đêêc”:“Xay bhrợ đh’rưah zập bh’rợ cha groong rooh cat crâng, moon đơc c’lâng bh’rợ t’pâh vặ pa xoọng ma nưih ting pâh lâng xay moon lâng Chủ tịch UBND tỉnh bêl vaih đhr’năng dưr vaih. Cha mêệt lêy, moon đơc lâng moon pa rơơt tơợ đâh đhr’năng rooh cat crâng. Cấp chr’val lâng zập đơn vị c’la crâng pa đâh cha mêẹt lêy c’lâng bh’rợ cha groong rooh cat crâng, coh đêêc vêy pa đhấc đhanuôr lâng cr’van cr’bhộ. K’đhơợng lêy ghit oih r’hố, rau choom bhrợ pưih, căh đoọng đươi dua oih r’hố coh crâng lâng truih crâng đhị cr’chăl buôn rooh cat bhrơợng”./.

QUẢNG TRỊ: LẬP CHỐT TRÊN CÁC LỐI ĐI, NGĂN NGƯỜI DÂN ĐƯA MỒI LỬA VÀO RỪNG

Trước nguy cơ cháy rừng gia tăng do thời tiết nắng nóng, tỉnh Quảng Trị đã triển khai đồng bộ các biện pháp phòng cháy, chữa cháy rừng. Tinh Quảng Trị ưu tiên phòng ngừa từ sớm, không để người dân đưa các mồi lửa vào rừng, lực lượng chức năng túc trực địa bàn kịp thời ứng phó nếu xảy ra sự cố.

Từ đầu tháng 4 đến nay, tại tỉnh Quảng Trị xuất hiện nắng nóng trên diện rộng. Nắng nóng cộng với gió phơn làm gia tăng nguy cơ cháy rừng. Khi đợt nắng nóng gay gắt kéo dài, những cánh rừng ở xã Tuyên Lâm, tỉnh Quảng Trị (huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình trước đây) cũng bước vào thời điểm nhạy cảm nhất trong năm. Chỉ một tàn lửa nhỏ cũng có thể đánh đổi bằng cả màu xanh của núi rừng.

Những ngày này, lực lượng bảo vệ rừng ở xã Tuyên Lâm đã lập chốt trực trên tuyến đường dẫn vào những cánh rừng trên địa bàn. Lực lượng này kiểm soát chặt chẽ việc người dân vào rừng đốt ong, đưa các vật liệu dễ cháy, mồi lửa vào rừng. Bên cạnh đó, lực lượng chức năng cũng tuyên truyền, nhắc nhở người dân nâng cao ý thức bảo vệ rừng trong mùa nắng nóng này.

Ông Nguyễn Ngọc Vũ, nhân viên Trạm Bảo vệ rừng số 2, Ban Quản lý Rừng phòng hộ Tuyên Hoá, tỉnh Quảng Trị cho biết, đơn vị phối hợp với lực lượng bảo vệ rừng, dân quân và Kiểm lâm địa bàn, đảm bảo khoanh vùng, bảo vệ rừng từ sớm, phòng ngừa cháy rừng từ xa, phát hiện và xử lý kịp thời các nguy cơ cháy rừng có thể xảy ra.“Trạm bố trí trực gác các đường đi, lối rẽ nơi có người dân thường vào rừng để tuyên truyền, nhắc nhở người dân vào rừng không dùng lửa, cẩn thận khi sử dụng lửa trong rừng, nhất là trong thời điểm nắng nóng như thế này rất dễ xảy ra cháy rừng”.

Bước vào mùa khô, Trạm Bảo vệ rừng số 2 phân công người trực 24/24h, tham gia các đợt tuần tra, kiểm soát tại các vị trí trọng điểm có nguy cơ cao xảy ra cháy rừng. Với phương châm phòng cháy là chính, đơn vị này đã kích hoạt 5 chốt kiểm soát tại các tuyến đường, kiểm soát chặt chẽ người và phương tiện ra, vào rừng. Thời điểm nắng nóng cũng là lúc người dân địa phương đi dọn dẹp, đốt thực bì để chuẩn bị cho vụ trồng rừng mới. Hoạt động này có nguy cơ cao làm cháy lây lan sang các cánh rừng, việc dập lửa hết sức khó khăn. Ông Hồ Chí Thành, ở bản Cà Xen, xã Tuyên Lâm, tỉnh Quảng Trị thông tin, vừa qua, xã đã vận động người dân “sử dụng lửa có trách nhiệm”, đặc biệt không đốt thực bì vào thời điểm nắng nóng gay gắt.“Thông qua công tác tuyên truyền của chính quyền và các lực lượng, bản thân cũng nhận thức được tầm quan trọng của công tác phòng cháy chữa cháy rừng, vì vậy tôi luôn cố gắng dọn dẹp, khoanh vùng bảo vệ trước nguy cơ cháy rừng. Ngoài ra, bản thân cùng như bà con trong bản luôn ý thức trong việc giảm thiểu sử dụng lửa khi đi rừng. Đây là trách nhiệm chung của toàn thể người dân trong công tác phòng cháy chữa cháy rừng”.

Xã Tuyên Lâm có tổng diện tích hơn 22.000 ha đất lâm nghiệp, trong đó hơn 15.000 ha rừng phòng hộ. Nhiều khu vực rừng ở đây có thực bì dày, dễ bắt lửa. Vào mùa nắng nóng, độ ẩm giảm sâu, nguy cơ cháy rừng ở mức cao. Chỉ một bất cẩn nhỏ của người dân trong sinh hoạt, sản xuất, ngọn lửa có thể bùng phát và lan nhanh ra ngoài tầm kiểm soát.

Ông Đinh Xuân Thương, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Tuyên Lâm, tỉnh Quảng Trị cho biết, các lực lượng của xã đã chuẩn bị từ những công cụ thô sơ đến thiết bị chuyên dụng, sẵn sàng cơ động cao nếu xảy ra cháy rừng. Trong thời điểm nắng nóng, phương châm “4 tại chỗ” được triển khai đồng bộ sẵn sàng ứng phó với mọi tình huống. Theo ông Đinh Xuân Thương, thời điểm này, địa phương nâng cao công tác tuyên truyền người dân nâng cao ý thức trong việc sử dụng lửa, không đốt nương rẫy tùy tiện, chủ động phát dọn thực bì.“Vừa rồi trên địa bàn xã đã xảy ra 2 điểm phát lửa, xã đã tập trung khống chế kịp thời điểm cháy rừng xảy ra. Thời gian tới nắng nóng tiếp tục kéo dài, xã tập trung triển khai các phương án phòng cháy, chữa cháy rừng, tuyên truyền người dân không đưa nguồn lửa vào rừng, thực hiện tốt phòng cháy chữa cháy rừng và khi có tình huống cháy rừng xảy ra sẽ huy động toàn bộ lực lượng, phương tiện để cứu rừng kịp thời”.

Tỉnh Quảng Trị hiện có hơn 900.000ha rừng và đất lâm nghiệp, tỷ lệ che phủ rừng đạt hơn 61%. Năm 2025, toàn tỉnh xảy ra 5 vụ cháy rừng, thiệt hại hơn 8 ha rừng trồng. Trước mùa nắng nóng năm 2026, tỉnh Quảng Trị yêu cầu các ngành, địa phương quản lý chặt chẽ diện tích rừng hiện có, bảo vệ rừng tự nhiên, nâng cao hiệu quả phòng cháy chữa cháy rừng. Ông Lê Văn Bảo, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh chủ trì, chủ động rà soát, cập nhật phương án phòng cháy chữa cháy rừng sát với thực tế, bảo đảm lực lượng, phương tiện theo phương châm “4 tại chỗ”:“Triển khai đồng bộ các biện pháp phòng chống cháy rừng, dự kiến phương án hiệp đồng lực lượng và tham mưu Chủ tịch UBND tỉnh khi có tình huống xảy ra. Theo dõi, dự báo và cảnh báo sớm nguy cơ cháy rừng. Cấp xã và các đơn vị chủ rừng khẩn trương rà soát cập nhật phương án phòng chống chữa cháy rừng, trong đó có sơ tán người và tài sản. Quản lý chặt chẽ nguồn lửa, nguồn nhiệt, nghiêm cấm các hoạt động sử dụng lửa trong rừng và ven rừng trong thời điểm nguy cơ cháy cao”./.