Z’lâh 15 g’luh bầu cử, Đảng ta luôn pa căh râu mr’cơnh xa nay coh bh’rợ k’đhơợng xay bầu cử

Xang bh’nơơn ga măc chr’năp âng Cách mạng C’xêê T’cool c’moo  1945, coh pr’đơợ brâu rup, a râp bâc, zr’năh k’đhap t’gơn zr’năh k’đhap, n’đhang cơnh lâng râu k’đhơợng xay bhriêl g’lăng âng Đảng; cơnh lâng râu mâng loom, đoàn kết lâng loom chăp kiêng k’tiêc k’ruung, cr’noọ cr’niêng độc lập, tự do âng đha nuôr, g’luh Tổng tuyển cử tr’nơơp, 1/1946 âi mă bơơn bh’nơơn ga măc chr’năp.

G’luh Tổng tuyển cử tr’nơơp âng Việt Nam c’moo 1946 bơơn bhrợ ting apêê cr’đhơợng xa nay zâp ngai ma mơ mr’cơnh, liêm crêê bhlâng, năc đoo: phổ thông, ma mơ mr’cơnh, trực tiếp lâng t’moot phiếu la lơơp âi liêm choom. Quốc hội tr’nơơp âng k’tiêc k’ruung Việt Nam Dân chủ Cộng hòa dưr vaih. Quốc hội âi pay Chính phủ la lua, xay moon ha Việt Nam muy Hiến Pháp zâp ngai ma mơ mr’cơnh. Bh’nơơn liêm choom n’năc năc đoo muy cr’lă chr’năp t’nil  bh’dzang pa dưr k’rơ tr’nơơp ooy thể chế zâp ngai ma  mơ mr’cơnh âng k’tiêc k’ruung Việt Nam.

Ting PGS.TS Nguyễn Mạnh Hà, bêl ahay bhrợ Viện trưởng Viện lịch sử đảng, râu bhriêl g’lăng âng Đảng, bh’cộ năc Chủ tịch Hồ Chí Minh âi bhrợ t’vaih muy g’luh bầu cử liêm crêê bhlâng cr’chăl đêêc. Căh ngai mă bhr’nêy, moot cr’chăl k’tiêc k’ruung  t’mêê z’lâh đhr’năng clai đhân, lâh 90% đha nuôr căh năl chữ, n’đhang năc vêy muy g’luh Tổng tuyển cử zâp ngai ma mơ nr’cơnh lâng văn minh cơnh đêêc.

“Nâu đoo năc muy g’luh bầu cử pa bhlâng ma mơ mr’cơnh lâng zâp ngai, choom moon năc đơơng chr’năp liêm choom bhlâng bêl cr’chăl đêêc coh zr’lụ Đông Nam Á. Tu năc g’luh tr’nơơp pân jưih pân đil zêng bơơn lươt bầu. Đảng âi vêy muy  cơnh xa nay bơơn lêy tơợ bêl xang bhrợ t’vaih k’tiêc k’ruung lâng trực tiếp năc Chủ tịch Hồ Chí Minh k’đhơợng xay đoọng t’đang moon đha nuôr lươt t’moot phiếu, đh’rưah lâng công năc Chủ tịch Hồ Chí Minh dzoọng k’đhơợng prá xay, n’đhơ năc lâng apêê c’bhuh la lay, apêê đảng la lay đoọng bầu cử Quốc hội vêy choom dưr vaih lâng liêm choom”.

Xang g’luh Tổng tuyển cử tr’nơơp, Đảng năc cớ k’đhơợng xay quốc hội khóa I ha lỵ lêy, ơơi đoọng pa gluh Hiến pháp 1946 lâng Hiến pháp 1959, bhrợ pr’đơợ pháp lý chính quyền t’mêê. Apêê g’luh bầu cử Quốc hội kháo II tươc khóa V zêng bơơn Đảng k’đhơợng xay liêm ghit tơợ cr’noọ k’đươi, cr’chăl bầu cử, ra pă đại biểu tươc c’lâng bh’rợ chơơih pay apêê ứng cử.

Nhà sử học Dương Trung Quốc, Đại biểu Quốc hội khóa XI, XII, XIII đoọng năl, đợ cr’noọ loom, cr’đhơợng xa nay chrnăp bhlâng đoọng zư lêy, bhrợ pa dưr k’tiêc k’ruung zêng vêy coh apêê Hiến pháp âng Chủ tịch Hồ Chí Minh k’đhơợng xay bhrợ têng:

“Nâu đoo năc bơr Hiến pháp năc Chủ tịch Hồ Chí Minh k’đhơợng xay coh bh’rợ bhrợ t’vaih. Choom moon đợ cr’noọ xa nay chr’năp bhlâng coh c’lâng pa dưr âng k’tiêc k’ruung, tơợ tr’nơơp bơr cr’đhơợng xa nay chr’năp pa căh bơr cơnh âng muy bh’rợ, choom năl năc zêl a râp lâng bhrợ pa dưr k’tiêc k’ruung, năc cr’noọ xa nay n’năc lươt prang lâng zooi ahêê liêm choom coh g’luh zêl a râp, năc đợ cr’đhơợng xa nay chr’năp n’năc bơơn pa căh coh bơr Hiến pháp n’nâu”.

Xang bêl pa zum k’tiêc k’ruung, Bộ Chính trị âi xră pa gluh Chỉ thị số 228 moot t’ngay 3/1/1976 đoọng k’đhơợng xay g’luh Tổng tuyển cử bầu Quốc hội za zum âng prang k’tiêc, moon ghit, râu chr’năp quyết định âng g’luh bầu cử n’nâu cơnh lâng bh’rợ pa zum k’tiêc k’ruung ooy mặt Nhà nước. T’ngay 25/4/1976, đhị 23 ưc đha nuôr âi bhui har lươt bầu cử, t’nil liêm choom quyết định âng đha nuôr hêee coh c’lâng pa zum k’tiêc k’ruung n’đăh măt Nhà nước.

K’noọ 80 c’moo, Tiến sĩ Nguyễn Viết Chức – bêl ahay Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Đha đhâm c’mọor, xa dơơr lâng acoon p’niên k’tứi âng Quốc hội âi vêy bâc chu ting pâh g’luh bầu cử Đại biểu Quốc hội, n’đhang cơnh lâng t’cooh g’luh ting pâh Tổng tuyển cử c’moo 1976 công đơơng muy t’nil pa bhlâng chr’năp:

“Acu bầu coh thị xã Hà Đông bêl đêêc a hay, Hà Nội bêl đêêc liêm pr’hay bhlâng. Lâng chr’năp bhlâng năc đha nuôr, pa bhlâng bhui har, tu vêy cr’đơơng bh’rợ lịch sử, bầu cử đoọng pa zum K’tiêc k’ruung. Lâng nâu đoo năc cr’noọ cr’niêng lâng năc đoo đơơng đoọng n’hang a ham vêy mă bơơn. Bâc c’moo zêl a râp, pa chăp tươc pa zum k’tiêc k’ruung”.

L’lăm zâp g’luh bầu cử, Bộ Chính trị zêng xră pa gluh Chỉ thị ooy k’đhơợng xay g’luh bầu cử đại biểu Quốc hội lâng đại biểu hội đồng nhân dân zâp câp. Lâh đhị đêêc, bh’dzang moot g’luh tr’xăl t’mêê, Đảng âi xră pa gluh bâc Nghị quyết chuyên đề đoọng k’đhơợng xay tr’xăl t’mêê cơnh bhrợ lâng bhrợ têng âng Quốc hội, năc đoọng xơợng bhrợ liêm lâh dân chủ xã hội chủ nghĩa. Đảng ta luôn moon ghit Quốc hoọi k’đhơợng bh’rợ chr’năp coh hệ thống chính trị, năc cơ quan đại biểu dal bhlâng âng đha nuôr, pa căh măt ha cr’noọ cr’niêng lâng quyền bhrợ c’la âng đha nuôr, năc cơ quan quyền lực nhà nước dal bhlâng, vêy quyền lập hiến lâng lập pháp. Quốc hội  công năc cơ quan ch’mêêt lêy dal bhlâng cơnh lâng pa zêng bh’rợ âng Nhà nước, quyết định apêê xa nay chr’năp âng k’tiêc k’ruung.

GS.TS Hoàng Văn Cường, Phó Chủ tịch Hội đồng chức danh Giáo sư Nhà nước moon, coh apêê g’luh bầu cử bh’rợ k’đhơợng xay âng Đảng năc liêm prang, đoọng đha nuôr xơợng bhrợ quyền bhrợ c’la, đoọng bhrợ t’vaih cơ quan quyền lực dal bhlâng vêy zâp z’hai bhrợ pa dưr Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa:

“Bh’rợ k’đhơợng xay âng Đảng n’jưah năc đoọng zooi ha zâp ngai đha nuôr bơơn xơợng bhrợ quyền bhrợ c’la âng đay coh bầu cử, đh’rưah lâng công năc k’đhơợng xay đoọng bhrợ t’vaih muy bộ máy vaih pr’đơợ pa căh măt ha đha nuôr, pa bhlâng năc đợ c’bhuh ngai da dô ca er. Năc bh’rợ k’đhơợng xay âng Đảng coh zâp đoo g’luh bầu cử l’lăm ahay công cơnh nâu câi âi zêng đoọng lêy râu liêm choom lâng đơơng chô c’rơ ha bâc bh’nơơn âng bộ máy. Năc đoo đươi ooy râu k’đhơợng xay âng Đảng coh bh’rợ ra văng công cơnh bhrợ bh’rợ bầu cử”.

K’tiêc k’ruung hêê xooc dzoọng đhị muy cr’chăl lịch sử vêy chr’năp bhlâng. Trách nhiệm đơc đhị chr’lang Quốc hội lâng zâp đại biểu Quốc hội năc pa bhlâng ha lêêng n’đhang công pa bhlâng hâng hơnh. Đhị cr’chăl k’noọ bhrợ bầu cử Quốc hôih kháo XVI, Đảng lâng đha nuôr p’rơơm apêê đại biểu Quốc hội vêy t’bhlâng năc đợ ma nưih pa căh đoọng ooy loom bhriêl, loom grơơ, loom liêm lâng loom bhrợ têng ha k’tiêc k’ruung, ha đha nuôr, pân pa chăp pân bhrợ, pân k’đhơợng trách nhiệm, đơc râu liêm crêê âng k’tiêc k’ruung l’lăm, p’têêt pa dưr bh’rợ xa nay 80 c’moo grơơ nhool, bhriêl g’lăng âng Quốc hội Việt Nam./.

TỪ TỔNG TUYỂN CỬ 1946 ĐẾN HÔM NAY: NHẤT QUÁN VAI TRÒ LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG

Cách đây 80 năm, ngày 6/1/1946, ngay sau khi đất nước giành được độc lập, trong muôn vàn khó khăn, dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhân dân ta đã tiến hành thành công cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên bầu ra Quốc hội nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa theo nguyên tắc phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín. Trải qua 15 kỳ bầu cử, Đảng luôn thể hiện sự nhất quán, xuyên suốt trong vai trò lãnh đạo bầu cử

Sau thắng lợi vĩ đại của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, trong hoàn cảnh thù trong, giặc ngoài, khó khăn chồng chất, nhưng với sự lãnh đạo sáng suốt của Ðảng; với sự tin tưởng, đoàn kết và lòng yêu nước, khát vọng độc lập, tự do của nhân dân, cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên, 1/1946, đã thắng lợi to lớn.

Cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên của Việt Nam năm 1946 được tiến hành theo những nguyên tắc dân chủ, tiến bộ nhất, đó là: phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín đã hoàn toàn thắng lợi. Quốc hội đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời. Quốc hội đã cử ra Chính phủ chính thức, ấn định cho Việt Nam một Hiến pháp dân chủ. Thắng lợi đó là một mốc son đánh dấu bước phát triển nhảy vọt đầu tiên về thể chế dân chủ của nước Việt Nam.

Theo PGS.TS Nguyễn Mạnh Hà, nguyên Viện trưởng Viện lịch sử đảng, sự sáng suốt của Đảng, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tạo nên một cuộc bầu cử tiến bộ nhất lúc bấy giờ. Không ai có thể tưởng tượng nổi, vào thời điểm đất nước vừa thoát khỏi cảnh lầm than, hơn 90% người dân còn mù chữ, vậy mà lại có một cuộc Tổng tuyển cử dân chủ và văn minh như vậy.

“Đây là một cuộc bầu cử rất là dân chủ có thể nói là mang tính dân chủ tiến bộ nhất vào thời điểm đấy ở khu vực Đông Nam Á. Bởi vì là lần đầu tiên nam và nữ đều được đi bầu. Đảng đã có một tầm nhìn từ sau khi thành lập nước và trực tiếp là Chủ tịch Hồ Chí Minh đứng ra để kêu gọi nhân dân đi bỏ phiếu, đồng thời cũng là Chủ tịch Hồ Chí Minh đứng ra để trao đổi, thảo luận, thậm chí là nhân nhượng với các tổ chức đối lập, các đảng đối lặp để bầu cử Quốc hội có thể diễn ra xuân sẻ và thành công”.

Sau cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên, Đảng tiếp tục lãnh đạo Quốc hội khóa I xem xét, thông qua bản Hiến pháp 1946 và Hiến pháp 1959, đặt cơ sở pháp lý cho chính quyền mới. Các cuộc bầu cử Quốc hội khóa II đến khóa V đều được Đảng lãnh đạo chặt chẽ từ yêu cầu, thời điểm bầu cử, cơ cấu đại biểu đến phương hướng lựa chọn ứng cử viên.

Nhà sử học Dương Trung Quốc, Đại biểu Quốc hội khóa XI, XII, XIII cho rằng, những tư tưởng, nguyên lí cơ bản nhất để bảo vệ, xây dựng đất nước đều có trong các bản Hiến Pháp do Chủ tịch Hồ Chí Minh trực tiếp chỉ đạo xây dựng:

“Đây là hai bản Hiến pháp mà trực tiếp Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ đạo trong việc dựng. Có thể nói những tư tưởng cơ bản nhất trên con đường phát triển của đất nước, ngay từ đầu hai nguyên lý cơ bản hai mặt của một sự nghiệp, tức là kháng chiến và kiến quốc thì cái tư tường ấy đi xuyên suốt và giúp cho chúng ta thành công trong cuộc kháng chiến. chính những nguyên lý cơ bản nhất nó được thể hiện trong hai Hiến pháp này”.

Sau khi thống nhất đất nước, Bộ Chính trị đã ban hành Chỉ thị số 228 vào ngày 3/1/1976 để chỉ đạo cuộc Tổng tuyển cử bầu Quốc hội chung của cả nước, khẳng định tầm quan trọng quyết định của cuộc bầu cử này đối với việc thống nhất nước nhà về mặt Nhà nước. Ngày 25/4/1976, trên 23 triệu cử tri đã nô nức đi bầu cử, đánh dấu thắng lợi quyết định của nhân dân ta trên con đường thống nhất nước nhà về mặt Nhà nước.

Gần 80 tuổi, Tiến sĩ Nguyễn Viết Chức - nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội đã nhiều lần tham gia các cuộc bầu cử Đại biểu Quốc hội, nhưng với ông lần tham gia cuộc Tổng tuyển cử năm 1976 vẫn mang một dấu ấn đặc biệt:

“Tôi bầu ở thị xã Hà Đông lúc bấy giờ, Hà Nội lúc bấy giờ trang hoàng, đẹp đẽ lắm. Và điều quan trọng nhất là nhân dân, cử tri rất phấn khởi, hồ hởi, bởi vì có tính lịch sử, bầu cử để thống nhất Tổ quốc, thống nhất đất nước. Và đây là ý nguyện, nguyện vọng, khát khao và là hy sinh xương máu mới có được. Bao nhiêu năm trường kỳ kháng chiến, hướng tới thống nhất non song”.

Trước mỗi cuộc bầu cử, Bộ Chính trị đều ban hành Chỉ thị về lãnh đạo cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp. Bên cạnh đó, bước vào công cuộc đổi mời, Đảng đã ban hành nhiều nghị quyết chuyên đề để lãnh đạo đổi mới tổ chức và hoạt động của Quốc hội, nhằm thực hiện tốt hơn dân chủ xã hội chủ nghĩa. Đảng luôn khẳng định Quốc hội giữ vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng trong hệ thống chính trị, là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân, là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, có quyền lập hiến và lập pháp. Quốc hội cũng là cơ quan giám sát tối cao đối với toàn bộ hoạt động của Nhà nước, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước.

GS.TS Hoàng Văn Cường, Phó Chủ tịch Hội đồng chức danh Giáo sư Nhà nước cho rằng, trong các cuộc bầu cử vai trò lãnh đạo của Đảng là xuyên suốt, để người dân thực hiện quyền làm chủ, để tạo ra được cơ quan quyền lực cao nhất có đủ năng lực xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa:

“Vai trò lãnh đạo của Đảng vừa là để giúp cho từng người dân thực hiện được quyền làm chủ của mình trong bầu cử, đồng thời cũng là lãnh đạo để tạo ra một bộ máy có tính đại diện cho mọi tầng lớp nhân dân, đặc biệt là những nhóm người dân yếu thế. chính vai trò lãnh đạo của Đảng trong tất cả các cuộc bầu cử trước đây cũng như ngày nay đã đều cho thấy cái sự thành công và mang lại sức mạnh những cái thành quả của bộ máy. Đấy chính là nhờ vào sự chỉ đạo sự lãnh đạo của Đảng trong công tác chuẩn bị cũng như là tiến hành tổ chức cái hoạt động bầu cử”.

Đất nước ta đang đứng trước một thời điểm lịch sử có ý nghĩa bước ngoặt. Trách nhiệm đặt lên vai Quốc hội và từng đại biểu Quốc hội là hết sức nặng nề nhưng cũng vô cùng vẻ vang. Trước thềm cuộc bầu cử Quốc hội khóa XVI, Đảng và nhân dân kỳ vọng các đại biểu Quốc hội sẽ tiếp tục là những người tiêu biểu về trí tuệ, bản lĩnh, đạo đức và tinh thần phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, đặt lợi ích quốc gia – dân tộc lên trên hết, tiếp nối xứng đáng truyền thống 80 năm vẻ vang của Quốc hội Việt Nam./.