Đhanuôr lâng pr’zớc chắp dadêr!

Buôn nắc cóh zập c’moo, đoo bêl đăn tết lang xang tết, pazêng râu chr’na đha nắh cơnh r’véh r’đoong, p’lêê p’coo, bh’rợ pa câl chr’na đha nắh buôn ta pa dzoóc zên. Hân đhơ cơnh đêếc cóh c’moo đâu, pazêng râu hàng cơnh ch’néh ch’na, r’véh r’đoong, p’lêê p’coo… nắc doọ vêy lấh ta pa dzoóc zên. hân đhơ công vêy đoo hàng ta pa dzoóc zên, hân đhơ cơnh đêếc bh’rợ bhrợ têng lâng đươi dua nắc công z’zăng liêm choom, pa xiêr đhr’năng cắh zập hàng, pa dzoóc zên pa câl. Xay truíh âng PV Việt Hà- Thy Hạt đhị thị trường Hà Nội:

Xang pazêng t’ngay đhêy Tết Giáp Ngọ, bêl đâu a ngắh Đoàn Thị Tuyết, ắt cóh phường Thượng Thanh, quận Long Biên, Hà Nội lướt ooy chợ đăn đhị đông đoọng câl ch’néh ch’na. Lướt đhiêr lêy cóh chợ, a ngắh công ơy câl bấc râu r’véh r’đoong, cơnh su hào, ha bhêy, cà chua… a ngắh Tuyết xay moon, doọ cơnh zập c’moo ahay, c’moo đâu zên câl pazêng râu chr’na đha nắh xang Tết m’bứi lấh mơ:

Xang tết nắc acu lêy câl doọ bấc zên, xoọc đâu acu câl lêệ công doọ bấc zên, bêl đêếc nắc acu câl mơ 15 nâu cơy nắc mơ 7 đôngg m’pâng, pazêng râu r’véh r’đoọng công doọ bấc zên, doọ bấc zên cơnh ng’câl bêl Tết, lêy cơnh đâu nắc bhui har bhlâng.

Cóh pazêng t’ngay tr’nơớp âng c’moo t’mêê, bấc chợ đhị zr’lụ Hà Nội nắc ơy chô pa bhrợ cớ. Hân đhơ cơnh đêếc, bh’rợ pa câl, lướt câl công cắh ơy bấc. Ting cơnh cơnh ch’mêết lêy âng phóng viên Đài p’rá VN, cắh ng’xay pazêng râu bh’năn cóh đác nắc ta pa dzoóc zên pa câl ( cơnh, a chông ga mắc muy ký k’dâng tơợ 20 tước 25 p’nong, vêy zên pa câl tơợ 600 r’bhâu đồng tước 650 r’bhâu đồng muy ký, a chông z’zăng ga mắc tơợ 250 tước 300 r’bhâu đồng muy ký… ha dợ pazêng râu hàng n’lơơng cơnh lêệ c’roóc, lêệ a ọc, axiu, a tứch… zên pa câl nắc công mơ c’xu. A moó Vũ Thị Nhường, muy cha nắc pa câl cóh chợ Hôm, quận Hai Ba Trưng xay moon, cắh ng’xay zên n’hang nar nắc dzợ ắt cóh đhr’năng pa câl tơợ 90 r’bhâu đồng tước 120 r’bhâu đồng muy ký, nắc cắh c’moo hân đoo lêệ dzợ u xưa bấc cơnh cóh cr’chăl n’nâu:

Cr’chăl n’nâu xưa bấc pa bhlâng, ơy pa xiêr zên pa câl k’nặ 1 pâng lâng cơnh c’xu nắc công cắh lấh bấc vêy apêê câl đươi. L’lăm tết nắc dzợ pa câl lêệ mơ 70, 80 r’bhâu đồng nắc apêê công câl, xoọc đâu pa câl mơ 50, 60 công cắh vêy ngai câl đoọng.

La lay cơnh lâng zập c’moo, xang Tết Giáp Ngọ, zên pa câl pazêng râu hàng cơnh r’véh r’đoong buôn dzoóc dal, nắc cóh c’moo đâu doọ vêy ta pa dzoóc, vêy cơnh cậ nắc vêy bấc râu hàng xiêr bấc pa bhlâng. Đhị pazêng zr’lụ chợ, cơnh chợ: Hôm ( cóh quận Hai Ba Trưng); Gia Lâm, Ngọc Lâm ( cóh quận Long Biên), muy ký cà chua nắc vêy ta pa câl tơợ 5 r’bhâu đồng tước 7 r’bhâu đồng, xăl cơnh mơ tơợ 10 tước ooy 15 r’bhâu đồng cơnh Tết. súp lơ vêy chr’nắp mơ 1 r’bhâu đồng muy t’nơơm, ha bhêy mơ 4 r’bhâu đồng 1 ký, su hào 1 r’bhâu đồng muy k’lung… ting cơnh a moó Nguyễn Thị Nhàn, muy cha nắc pa câl hàng cóh chợ Gia Lâm, quận Long Biên moon, cr’noọ đươi dua pazêng râu chr’na đha nắh âng đhanuôr cóh cr’chăl n’nâu m’bứi lấh mơ cơnh t’ngay c’xu. Đhị đêếc cậ, pleng k’tiếc liêm buôn bhrợ ha r’véh r’đoọng vêy ta chóh nắc chắt vaíh bấc, zên pa câl công m’bứi. a moó Nguyễn Thị Nhàn prá:

Acu zên pa câl pazêng râu chr’na đha nắh xang Tết m’bứi pa bhlâng t’ping lâng cóh c’moo ahay, tu nắc pleng k’tiếc liêm buôn. Đhanuôr chóh bhrợ nắc cắh bơơn pa chô zập zên phân lâng zên m’ma, ha dợ cắh ơy ng’xay ooy zên công bhrợ têng, câl m’ma ha bhêy nắc tơợ 300 tước 500 đồng muy t’nơơm, xang chóh công tơợ 2 tước 3 r’bhâu đồng muy t’nơơm, lươt pa câl nắc đhiệp 5 r’bhâu đồng 1 t’nơơm.

Xay moon hâu tu choom dưr váih đhr’năng n’nâu xang bêl Tết Nguyên đán, t’coóh Cao Đức Thắng, Vụ trưởng Vụ xay moon zên pa câl ( Tổng Cục thống kê) xay moon, l’lăm tết lâng xãng tết, hàng hoá cóh pazêng vel đông bấc pa bhlâng, vêy ta chóh bhrợ bấc, nhâm mâng. Ngành Công thương cóh cr’chăl ahay công ơy ra văng bhrợ liêm choom cóh bh’rợ đơơng đoọng hàng hoá, ting chrooi đoọng ooy bh’rợ t’bil đhr’năng cắh zập hàng, pa dzoóc zên pa câl. Đhị đêếc cậ đhr’năng câl đươi cắh bấc. đhị đhr’năng kinh tế zr’nắp k’đháp, đhanuôr cắh lấh kiêng câl đươi lâng câl đươi râu pr’đươi chr’nắp. Hân đhơ cơnh đêếc, cóh cr’chăl ha y nắc dzợ bấc râu bhrợ t’váih tước ooy bh’rợ câl đươi âng đhanuôr. tu cơnh đêếc, nắc cắh choom cắh ch’mêết lêy gít. Bh’rợ k’đhơợng lêy zên pa câl cóh prang c’moo 2014 nắc dzợ k’rang lêy gít đoọng bhrợ têng crêê cơnh cr’noọ xa nay. T’coóh Nguyễn Đức Thắng prá:

Lạm phát cóh VN cắh ơy nhâm mâng. Hân đhơ xoọc dưr váih ếp nắc cắh ơy nhâm mâng. Tu cơnh đêếc nắc t’bhlâng ch’mêết lêy gít lạm phát. C’moo đâu, cóh chỉ thị âng Chính phủ nắc tơợ bh’rợ pa xiêr lạm phát xăl ooy bh’rợ ch’mêết lêy lạm phát nắc đơớh loon lấh mơ. Cóh c’moo đâu, râu t’bhlâng âng Chính phủ nắc k’đhơợng lêy lạm phát n’dúp 7% nắc choom ng’bhrợ têng.

Pazêng apêê chuyên gia moon đhr’năng dưr váih âng gái cả cóh VN cóh c’moo 2014 nắc đươi dua bấc pa bhlâng ooy pazêng râu xa nay bh’rợ k’đhơợng lêy giá âng muy bơr râu mặt hàng âng Nhà nước cơnh điện, than, xăng dầu, bh’rợ y tế, giáo dục… tu cơnh đêếc, bh’rợ bhr’lậ giá âng pazêng mặt hàng bha lâng nắc bhrợ têng gít lấh mơ, đoọng g’đéch đhr’năng t’váih râu cắh liêm crêê cóh thị trường lâng bhrợ zr’nắh k’đháp ooy pr’ắt tr’mông âng đhanuôr./.