Tzangz chiênz ừu miền nhây vuồn uz thzống tzòng tzuz quá tang

      Tói kếu ừu miền, quá tang mayz khúng bez vủi pun puột làn miền chảng hả pến tồm miền, anhz bez tìu liều nìn bua tuz lénh ziêm tồm tzuống. Ziêm nải nom vủi, tzòng tzuz tuz mảng bez nhủng tzụ mài.

    Mayz tzuôngz hangz pẹ phính miền, ừu miền nhây tzòng tzuz ziêm vủi quá tang mayz tzấy lùn tziáng, tồng mayz tzấy mái ziêm hây, bez lái làn nhiếu miền ziêm chà tình càn thzống tài, tuz tzong bển thzàm há, mài hít tziàng hiáng xính thzống tziáng đảng hít tzấu vủi, ziết bez coz hoi ói tháo dờ hấy. Miền tuz plaiz thzống lui hấu tzấu quá tang bez miền tuz múa tỏi xiến, tồng bez miền hả tzấu quá tang xính tuz thzống, vuổi hít thzống tzụ thzống thzàm ziểm lui hấu, mài hít tzụ tzong bển tziàng hiáng pun 1 tói miền ziêm chà tình tzong bển tzấu quá tang.

​     Ừu miền nhây tzòng tzuz tzấu quá tang mài lùi đaoz, hấu, khăn đống ừ gongz, lùi xin kếu coz khoaiz đia tuz thzống piàng piêuz. Puổn thamz lổng phầy xiz kếu chiaz, pẹ, viàng thzống tài. Ziêm đia nhủm zàm, coz nhủng hangz hình vuông tuz pâyz bez đao – tóng làn miền thuất sấy, hô pháo, coz nhủng điáng ziêm kềm – tóng ừu miền tziàng. Coz nhủng piàng piêuz tuz thzống ziêm lui hangz tìu chaoz poz kếu ồng thái. Mayz khúng tzấu duổi tấy lui hấu, thzống piàng piêuz anhz mài hiêuz hamz ói tòn chuôiz phùn phaz lống hênz, tzấu nhản tzấu hốp tzỏn tuz nhàn tzìn, tziàng lống, hiuz lénh tzình ông cú, tía mả. 

​ Ỳ tzản hoi tziều tình phát hiáng, tìu công thzống thzống tzòng tzuz ziêm vủi quá tang tồng mayz nảng mài miền hiuz. Đia công nghiệp, tzòng tzuz lùn tziáng cunz hoi cunz thamz. Ziểm miền lún mayz nảng mài tziàng hổ thzống thzống lùn lui hấu. Ưz quânz, ziêm thzàm tẩy pung hangz Chiêm Hoá, Hàm Yên, Quang Bình ziêm Tuyên Quang xanhz, tìu công thzống thzống vuổn tuz tzangz chiênz lái coz làn nghẹ nhiền hiàng chêz hang tzùn záo kếu hiều tzòi tzangz chiênz vuồn puz tồm tzuống. Thzàm láng tẩy hả liệp tziàng coz quàn thzống thzống, câu lạc bộ nhiếu miền, tzùn záo khúng pun ziểm miền lún.

       Tzía hiáng nayz, tìu công thzống thzống ừu miền nhây tzòng tzuz cáp kếu phát hiáng ziều diảo láng tẩy hả khoi thuất húng mình xiang. Coz ziểm lui hấu tzuz tzấu quá tang tuz tzùn ziêm hoi vủi vuồn hoá, hoi tồm hò nò, ziết bez coz tìu xỉ tào thzun, pến ừu miền ziêm Tuyên Quang xanhz nhây tìu lổng huyên. Mayz khúng bez tzòng tzuz, coz ziểm lui hấu tzấu quá tang bez ziệt tìu câuz, congz duốn còn nhuồn, ziềm lám, duốn làn nhiếu miền ừu miền nhây pùa tào. 

         Can tziàng hổ, ziêm ừu miền nhây coz láng tẩy, tìu công thzống thzống thzống lui hấu tzấu quá tang vuổn tuz múa tỏi tzangz chiênz lào đaoz pun tòn chuôiz phùn phaz – ziểm miền gang./.         

                                                                          Triệu Biên VOVTB - Biên dịch

Plièo Lào- phính Chàn Thái miền ziêm Phai Paz nhây vuồn uz

          Phính chàn Thái ziêm Phai paz nhây plièo lào lẩu lổng đéng pơ mu, hlịa lài đéng tzấu tài, plieoz lổng gan phai bez ngỏa cômz. Plièo điều, lống vuônz, khênhz plieoz pháo ghez đao bụa 2 khzí ximz puồng hnam khzáo kềm oz. Cờ điaz plièo lào lẩu bez nom tóng an ngiu, khén, tzàng; cờ ngải plièo lào bez chà tình ziêm.

          Kếu chàn Thái miền, tzấu plieoz bez tồm công. Ziêm hít kênz plièo tẩy, kênz húng, tzấu plièo điều tháo hnoi liệp plieoz. Ông Quàng Văn Puôn, ziêm Lọng Hạng láng, Mường É xía, Sơn La sanhz pun hiuz coz bỉa liều tzấu phính chàn Thái miền nhây plièo lào.

          “Đảng hải bez pháo kềm cói đéng,  tzụ mình ló đéng tzấu điều đảng, gang nải khzính kênz plièo xaz, lỉu gang nải khzính mình ziếu pênz khzáo cói haoz tỉm  tzấu lào. Gang hít cói cáo đéng khzính mình ló ngỏa cômz, hít cáo lỉu coz nhủng chà sỉ khzính than pènh plièo tẩy khzáo mình ló sịp miênz miền kênz hnoi lống liệp plieoz khzáo pịa sèng plieoz”.  

          Gang hít bển cáo dòi coz nhủng chà sỉ liều tzấu plieoz, múa tỏi ziêm láng sec chuổng tỏi cáp công, khzá liệp plieoz. Hít tzấu tzéng, tzèng láng tzấu lẩy mừng, hốp tiuz cần, lả xòe chuổng dẻo kếu plièo tziêuz.Mayz tan mừng sèng plieoz, bez múa tỏi hò nò, pong thính tổi- Phính chàn Thái miền nhây tìu duổi vuồn uz.

          Phính chàn thái miền ziêm phai paz nhây còn ziều, nom plièo lào mayz tan bez múa tỏi miền màn nhây tóng ziêm bez anhz tìu duổi vuồn uz tói kếu coz chà tình, phính miền. Vuổi  hnăng nải, ziêm nom plièo lào tzụ chể lống khzàm tìu. Khzống an miền tìa, mayz tuz tzuổi quỳn tờ tản, mayz tuz puối sung tzáo quýa miền tìa vuaz ménh, mayz cờ chát, nhiến ziêm tóng an miền tìa, chuổng nải mayz pun cờ nhỉa miền pịa khzống miền tìa. Nhiểu miền mayz tuz pháo thây tzính, ziết bez ziêm coz hnoi sipz miênz. Plaiz kênz puối tồng tzụ plaiz ziêm cờ ngải zỉa, tòn chuôiz phun phanz mayz tuz  puối nít phát tóng an miền tìa, chể puối mayz tuz sung tzáo khzuất kènh. Coz tìu chể nải cáp puẩn xiêuz vuônz vuồn uz chà tình, mài hang mài phái tzùn đỏ phính chàn Thái miền ziêm Phai paz nhây vuồn uz. Ông Quàng Văn Puôn, ziêm Lọng Hạng láng, Mường É xía, Sơn La sanhz pun hiuz:

          “Cờ hên nải anhz mài coz tìu tzụ chể khờ lểnh hnăng hnoi bển hnáng cháng duấn miền muất sấy ziêm chà tình bez mayz tuz mái mải, mayz tuz tò chà tình nhây coz nhủng kuaz khzuất cờ nhỉa plieoz.  Khzáo ziêm hnoi liệp plieoz tồng mayz tuz tzấu hnăng nải. Nhiểu miền khzáo coz làn cù ngòa xiaz sẽ mauz tuz pịa khzống an miền tìa ồng thái, khúng miền cố khzính tuz pịa”.

          Ỳ tzản hnoi, chuổng kếu pẩu tào đô thị hóa khzáo coz tìu coiz thiuz nhnàng khzun, khzàm chà tình chàn Thái miền ziêm Phai Paz hả suiz quýa khzấy liệp plieoz ziêm lống vuônz can  húng hiện đại. Mài khzàm nom plièo lào hả tuz coiz thiuz, thiuz chà tóng, phai bez hả mayz mài plièo lào ziêm láng tzông.

          Hnăm duấn vuồn uz ziêm plièo lào puồng mất, khzàm tồm tzuống chàn Thái miền hả lổng khzá xiêuz vuônz  plièo lào còn ziều. Tấy paz tẩy pung tzấu coz lầy tzình phàn tzấu plièo lào, kêuz xiêuz vuônz vuồn uz khzáo phát héng ziều mảng, tẩu khzáng tzấu nhản pun múa tỏi miền màn. Tìu khziếm bez, nhniêuz hnăm xiêuz vuônz plièo lào đuông mản tuz tzùn  pun ziểm miền lún hnăng ziệt  sỉ tào tói kếu còn nhuồn. Bez ziểm miền lún phính chàn thái miền. có Lường Văn Âm, ziêm Phai Cộng láng, Chiềng Sinh xía, Điện Biên sanhz congz:

          “Ziêm thóng ông tê, hả ziêm plièo lào. Kếu zia nhây puần xin, bez lẩu mình tzấu plièo lào pun múa tỏi ziêm pliến tẩy bez zia lẩy  laz xì lác ói kếu phính chàn Thái miền nhây thiết tzấy  plièo lào. Ỳ tzản zia tồng đuông ziêm plièo lào khzáo gang nayz hnăng congz plièo mào mayz puồng vải bez zia vuổn ziêm plièo lào can phính miền nhây ziềm lảm”.

          Miền cố ziêm láng Chàn Thái miền Phai paz vuổn congz: “Mài plièo lào bez mài láng, mài chàn Thái miền nhây vuồn”. Vuổi hnăng nải, kếu coz tìu coiz thiuz ziêm sấy tzẳng hiện đại, tìu công  xiêuz vuônz plièo lào mayz tan bez xiêuz vuônz ziệt kiến trúc còn ziều, bez anhz xiêuz vuônz tồm tzuống nhây vuồn uz ziêm tồm tzuống hả mài ziêm tẩy hang phai paz, khziếm tzụ tuz múa tỏi chàn Thái mìên chuổng tỏi xiêuz vuônz phát héng./.

                                                                                                        Cà Thành- Thu dịch