Ƀòn Lò geh lơh geh bal mờ tŭ tơngai lơh geh ù tiah Phú Yên rlau 400 nam lài do, mơya phan lời wơl pa mìng lơh kah rơngal bơh nam 2023. Mpồl cau bơcri priă lòt nhơl, ngan là bơh Hà Nội, neh rê tàm do pờ ală homestay. Uă hìu 3 cơldŭ yau geh blơi wơl nàng lơh niam wơl tàm bơta bè ờs gơ gơs ală tiah drơng năc lòt nhơl. Bi Nguyễn Thị Thu Lài, dùl nă làng bol tàm ƀòn pà gĭt, bulah tam gơl gùng dà pràn kơl dang tus lòt nhơl, mơya cau lơi lơh broă dà lềng den kung gam gàr broă lơh, cau lơi kờñ jòi broă lơh pa tàm dùl bă tiah den dan mut lơh tàm ală homestay bè bi:

“Bơh tŭ đềt mềr den sền tiah do kung sền bè hìu ơm dơ̆ 2 sơl. He gŏ năc sơlơ ngai sơlơ uă. Kung kơnờm geh Homestay pờ den oh kung geh broă lơh sùm, lơh sa kung bè ờs rlau tai sơl”.

 Kung là lòt nhơl sơl, mơya năc tŭ tus mờ ƀòn Lò rơ̆p geh ală sền gĭt ờ gơtùi hŭi tài bơh nùs nhơm ram mhŭ mờ bơta rềp mềr bơh làng bol tiah do dê. Làng bol tàm ƀòn digơlan lời jơh dùl ƀùi nàng tơm bơh bơr mờ năc bè kah yau bơh ƀòn dê, mbè lơi gơ geh mat là ƀòn Lò mờ gĭt wă bè lơh broă dà lềng bơh khi dê bè lơi. Năc digơlan nggui jơh dùl ƀùi nàng geh ală mè, ală bi bơto pơlam broă tàñ jàl, tơmbồl jàl; kung gơtùi mut tơn tàm hìu bềp làng bol nàng geh ală mè bơto pơlam broă trŭ ka bè lơi ai gơ in ờ ƀô ngir, halà jòi gĭt bè broă làng bol tàm tiah do tŭ gơm phan sa lơm piăt đăng grài, dùl bơta phan sa xương rồng uă tiah tàm ƀòn dê. Bơyô Phạm Duy Tân, tus bơh Đồng Nai pà gĭt, añ kờñ ngan rlau jơh là iăt nhơm dà lềng rê tus jat pah dơ̆ làng bol lơh ka rê tus tàm tiah ơhò ơm. Mang tus, gơtùi iăt hô đơs jơnau còi, đơs ƀội bơh ală cau chài tàm ƀòn dê mờ is ồn dilah di tŭ năc lòt nhơl gơtùi tus bal ală dơ̆ lơh chờ ờs mờng bơh làng bol tiah do dê tai:

“Oh rơ̆p tus tàm do uă dơ̆ tai. Bơh kòn bơnus den nhơm tàm do oh gŏ mờng kwèng ngan. Ù tiah dà lềng den niam ngan gĭt lơh. Geh ală tiah dà lềng dùl gah là dà hăng, dùl gah là dà bè ờs mờ oh ờ duh pal jơh priă jền um dà bè ờs. Oh kung geh dơ̆ lòt tàm drà  mờ sền khi jun ka, hơ̆ là bơta mờ oh ờ hềt tŭ lơi sền gŏ. Broă mờ khi lòt tàm drà mờ broă jun ka, broă mờ khi tơm bơh bơr bal mờ gơ̆p gơ kờñ uă ngan”.

Gĭt nđờ rơhiang nam mờ gĭt nđờ bơta tam gơl kah yau, mpồl bơtiàn ƀòn Lò kung gam prap gàr ală bơta kwơ niam chài dà lềng niam ngan, mpồn ndơ̆p tàm rài kis mờ rài kis pah ngai bơh tơl hìu bơnhă dê. Den tàng mờ ƀòn Lò ngai sơlơ gơ hòi gơ jà năc jòi tus. Bơta bơtàu tơnguh lòt nhơl mpồl bơtiàn cèng wơl bơta kis gơs pa ai ƀòn do in. Ồng Lưu Bá Được, làng bol ƀòn Lò, sơnah ƀòn Hoà Hiệp ờ jai mpồn bơta chờ hờp tềng đăp bơta tam gơl bơh ƀòn he dê:

"Đơs bal là ƀòn Lò tơnơ̆ ngai tơngklàs ngai 1 nhai 4, ƀòn ƀuơn soh, barah barài ngan. Bơh tŭ geh lòt nhơl mpồl bơtiàn, den ală cau kòn ƀòn Lò khi bơtàu tơnguh, den ală tiah khi kung rê tàm do nàng bơcri priă den ƀòn Lò gơ gơs dùl tiah lòt nhơl kung geh gơnoar ngan sơl tàm Phú Yên”.

 Nàng ờ lơh roh tĕ ù tiah mùl geh bơh ƀòn dê, sơnah ƀòn Hoà Hiệp, sồr pal sền gàr ală bơta niam pơn rơ bơh tiah jat kềng gah dà lềng ƀòn Lò dê. Dùl Ală jơnau neh lơh nền bơtàu tơnguh lòt nhơl mpồl bơtiàn tàm ƀòn Lò geh lam lơh, hời rơ hời bơt bơtàu tiah do gơ gơs tiah tus pa, lơh geh ală bơta nàng năc lòt nhơl in sền gĭt, pơrjum, ơm ing mờ tus bal ală broă lơh niam chài mpồl bơtiàn bal mờ làng bol tiah do dê. Bơh hơ̆, pơgồp bơnah prap gàr ù tiah niam chài ƀòn tras kŭp ka  ờs mờng. Ồng Dương Văn Đông, Phó Củ tịc Anih duh broă Làng bol sơnah ƀòn Hòa Hiệp, càr Dăk Lăk pà gĭt:

"Bol añ tơrgùm tàm broă lơh ai gơnoar bơt bơtàu; mblàng yal pơlam gùng dà ai ală anih lơh sa kă bro lơh broă lòt nhơl mờ làng bol lơh ka ơm kis tàm tiah do in sền gàr ală bơta mòn lơh pơn rơ ngan bơh ƀòn Lò dê. Dơ̆ 2 là bol añ rơ̆p pơgồp bal mờ cau dờng sơnam, ală cau geh bơta ờs mờng bè ală dơ̆ lơh chờ bè lơh dơ̆ lơh Yàng hòi dan lòt lơh ka, dơ̆ lơh chờ tàm pơrlòng plung, đơs ƀả trạo nàng bơto pơlam mờ mblàng lời wơl mờng chài bơh khi dê, lơh tơngŏ wơl bè ờs ală bơhiàn lơh Yàng do nàng drơng năc lòt nhơl in”.

 Ƀòn Lò Hoà Hiệp tŭ do duh hồl tài bơh ală broă lơh lòt nhơl mpồl bơtiàn, mơkung gàr geh bơta lơngai lơngò, barah barài mùl geh. Làng bol bơdìh mờ lòt tàm dà lềng lơh ka gam lơh lòt nhơl mpồl bơtiàn, mơkung pơgồp bơnah sền gàr mờ lơh gơrề uă ală bơta kwơ niam chài ờs mờng bơh yau bơh ală ƀòn broă lơh, dơ̆ lơh Yàng duh khoai mờ rài kis pơn rơ ngan. Ai niam chài ờs mờng lơh bơnàng jă neh dong tiah do mblàng yal ală bơta kwơ phan lời niam niam chài gơ gơs bơta gơn kơnờm sơlơ tơnguh tai bơtàu tơnguh lơh sa- mpồl bơtiàn, pơgồp bơnah bơtàu tơnguh rài kis bơh làng bol dê mờ lơh gơrề uă ală bơta kwơ niam chài hơ̆ tus mờ uă cau.