Ƀòn Ƀòn lơgar pa Dơk Rơng là dùl cơng tàng tơnggŏ loh làng ngan rlau jơh bè bơta tam gơl tàm tiah jơi bơtiàn dồ êt nă cau tàm càr Gia Lai dê. Bơh dùl ƀòn rƀah kal ke khà dùl khà bàr sàh Đăk Đoa dê, tus tŭ do, ƀòn Dơk Rơng neh tơn soh tàm să he rùp să bơh dùl ƀòn lơgar pa pas sơm, niam sàng goh. Ală gùng ƀê tông goh niam neh ala ai gùng ù pơrhê “tơngai thul kơmbuh ù, mìu bŏ bil”, bàr gah gùng ƀê tông là ală hìu lơh mờ sơmăng pas mơda ngan…Rài kis nùs nhơm mờ phan bơna geh tơngguh uă loh làng. Ồng Hmư̆ng, làng bol ƀòn Dơk Rơng brơn brài pà gĭt: “Ală nam rềp ndo, làng bol gĭt broă lơh sa, rài kis bơtàu tơngguh mhar, rài kis tam gơl niam bơnĕ ngan. Làng bol lơh kòi, tam plai màk, kơphê..geh priă lơh geh uă blơi prăp geh rơndeh rơndồ, gùng ƀòn geh sàng goh niam, ồs đèng pờ àng geh lơh tus tàm ƀòn tơn. Ală hìu rƀah den geh Dà lơgar dong kờl càn priă nàng làng bol bơtàu tơngguh lơh sa, tam klăc, bơ̆t bơtàu rài kis niam bơnĕ”.

Jăt Lam bồ thôn ồng Amyên yal, rài kis ƀòn Dơk Rơng tam gơl bè ngai do là kơnờm “làng bol gĭt gàr ù, ờ tăc ù, geh uă cau gam tềm pềr priă jền nàng blơi tai ù, rề ơnàng lơh sa”. Tŭ do, ƀòn geh 230 hìu làng bol, den mìng gam 5 hìu rƀah. Jơh ală hìu ndrờm geh kơphê, tiêu, plai màk, kòi sre…hìu dồ êt kung bàr pe sào, hìu rơ̆ den 4 tus 5 lồ. Ală nam rềp ndo, làng bol jơh nùs tàm pơrlòng lơh broă, jăt ngui ală gơguh jak chài măy mŏk tàm lơh broă lơh sa mờ geh Dà lơgar ai tơl bơta ai càn priă ờ sa priă cồng uă nàng bơcri tam, sơngka sền gàr kơphê, den tàng uă hìu bơnhă priă lơh geh priă tơmàn, brồ guh pas geh. Ồng Amyên đơs: rài kis kòn cau Bahnar hờm ram kơnờm dòn kơnờm tàm gùng dà broă lơh bơh Đảng, Dà lơgar dê: “Ƀòn Dơk Rơng tŭ do tam gơl uă ngan, uă cau lơh kơphê bơh 2 lồ, 3 tus 5 lồ, priă lơh geh uă, geh dồ tơmàn tơn. Geh hìu bơh rƀah kal ke kơnờm kong bòl glar kal ke lơh sa kung lơh geh hìu dờng, blơi geh ù. Pơnrơ bè hìu bơnhă bi Yôn blơi ù uă ngan, lơh hìu dờng niam mờ blơi bal rơndeh kòn. Làng bol ƀòn lơgar bàr pe nam rềp ndo tam gơl uă ngan, rlau mờ hơ̆ tai tam klăc ngan, ờ iăt jăt jơnau bol iơh pơrlồm pơn jồ gan tiah nhàr lơgar…”.

Geh tơnhàu uă kòo, kàl kơphê tăc geh tai giă uă, sa tềp do làng bol brơn brài ngan. Ồng Amyơm, dùl nă làng bol lơh broă sa jak tàm ƀòn Dơk Rơng, hừh nùs đơs: ƀòn geh rlau 20 hìu lơh sa tơl ngui tơl sa, priă lơh geh pah nam rlau dùl tơmàn đong, bè hìu bơnhă ồng Amyơm, ồng Suưih, ồng Pun, ồng Ayim, ồng Lưih…Ồng Amyơm, pà gĭt: “Hìu bơnhă añ nam lài lơh geh kơphê kung uă sơl, giă jơnhoa. Nam do, plai kung mờr ndrờm mờ nam lài sơl mờ giă kung ờ gŏ tam gơl sơl den tàng hìu bơnhă chờ ngan. Gơn kơnờm tơngai tus rơ̆p geh giă bè do tai, nàng rài kis hìu bơnhă mờ làng bol ƀòn lơgar geh bơtàu tơngguh rlau.

Bal mờ broă bơtàu tơngguh lơh sa hìu bơnhă, làng bol ƀòn Dơk Rơng tam klăc, tơrgùm bal pràn bơ̆t bơtàu ƀòn pas niam. Tàm ƀòn gam dùl bă ù lời gời, geh rơndăp ù tiah lơh ƀlàng tơ̆p ƀồc ờ hềt geh ngui tus. Làng bol ring bal lơh pơng gàr gòng kơnòng, lam tam 2 rbô tờm kơphê (2 lồ), tam pà gơs 10 jơnum tàm pơdar sơngka sền gàr. Tus tŭ do, 2 lồ kơphê neh gơ ai tơnhàu sùm, 1 nam kờp bal lơh geh rlau 700 tơlak đong. Priă do lơh kes priă bal ƀòn dê, drơng lơh gùng ƀê tông tàm ƀòn, gùng lòt tus tiah lơh sa, lơh Hìu pơrjum mpồl bơtiàn…mơkung dong kờl ai hìu rƀah in càn ờ sa priă cồng nàng bơtàu tơngguh lơh sa.

Sơnam pa nam Ơseh 2026 neh rê mờ ƀòn Ƀòn lơgar pa Dơk Rơng. Mờ bơta pràn bơtàu tơngguh lơh sa mờ bơta tam klăc, lơh ngan bal brồ guh, ƀòn Dơk Rơng rơ̆p geh ală cơnđòa guh pràn kơldang rlau tàm nam tus. Kra ƀòn ồng Vút, ƀòn Dơk Rơng, sàh Đăk Đoa, đơs ngan: “Sơnam pa, làng bol rơ̆p lơh ngan tam gơl bồ tơngoh bè broă lơh, sền gàr tờm chi tam, pal sền gàr gơ in niam ngan nàng kơphê cồng nha geh uă. Làng bol chờ ngan, tŭ dờp geh jơnau yal tŭ do neh geh sơntìl kơphê pa cồng nha uă rlau tai. Lài do là kơphê TR4 làng bol brờn rao tŭ do geh tai sơntìl pa là kơphê Nha pơ ò, kơphê Tơlir lơyah cồng nha lơh geh uă ngan, kong jai tu kòp lơh aniai den tàng làng bol gam lơh ngan tam ală sơntìl pa do. Làng bol dòn rơ̆p geh priă lơh geh uă rlau, rài kis pas gơs, wil tơl rlau”.